KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 5.
U podopiecznego, który jest po częściowej amputacji kończyny górnej prawej bez protezowania, występują problemy z wykonywaniem czynności życia codziennego. W takiej sytuacji opiekun powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sytuacji trudności w czynnościach dnia codziennego po amputacji rolą opiekuna jest wzmacnianie samodzielności.
Najbardziej adekwatne jest poinformowanie o sprzęcie i pomocach ułatwiających funkcjonowanie. Wyręczanie przez rodzinę obniża samodzielność, a samo współczucie nie rozwiązuje problemu.

Pełne wyjaśnienie:

U podopiecznego po częściowej amputacji kończyny górnej (bez protezowania) trudności w wykonywaniu czynności życia codziennego (ADL) są typowe, bo zmienia się chwyt, stabilizacja przedmiotów i koordynacja ruchów. W pracy opiekuna w domu pomocy społecznej kluczowym celem jest wspieranie możliwie największej samodzielności oraz kompensowanie ograniczeń w sposób praktyczny.

Dlatego właściwym działaniem jest poinformowanie o sprzęcie ułatwiającym codzienne życie (np. proste pomoce do jedzenia, higieny, ubierania, organizacji otoczenia). Takie wsparcie jest konkretne, pozwala podopiecznemu wykonać czynność samodzielnie lub z mniejszą pomocą i sprzyja utrzymaniu sprawności oraz poczucia sprawczości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Nakłanianie rodziny do wyręczania – to częsty błąd: szybkie "zrobienie za podopiecznego" może doraźnie ułatwić życie, ale długofalowo nasila zależność, obniża motywację do ćwiczenia czynności i może pogarszać funkcjonowanie.
  • Wyrażenie współczucia – wsparcie emocjonalne jest ważne, ale samo współczucie nie jest działaniem ukierunkowanym na rozwiązanie trudności w ADL. W sytuacji zadaniowej opiekun powinien zaproponować realne usprawnienia.
  • Poinformowanie terapeuty zajęciowego – współpraca ze specjalistami bywa potrzebna, jednak w tym pytaniu chodzi o bezpośrednie działanie opiekuna w ramach codziennej opieki. Zanim problem zostanie przekazany dalej, opiekun powinien podjąć adekwatne kroki w swoim zakresie, m.in. wskazać dostępne pomoce i sposoby ułatwienia czynności.

Na egzaminie zwracaj uwagę na odpowiedzi, które wspierają samodzielność, bezpieczeństwo i praktyczne funkcjonowanie, a nie tylko emocje lub "oddanie sprawy" innym osobom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADL to podstawowe czynności samoobsługowe, np. jedzenie, higiena, ubieranie, korzystanie z toalety czy przemieszczanie się. W DPS ocena ADL pomaga określić, w czym podopieczny potrzebuje wsparcia, a w czym można go aktywizować, by utrzymać jak największą samodzielność.
Pomocne bywają proste rozwiązania kompensacyjne: przybory ułatwiające chwyt, stabilizatory, antypoślizgowe podkładki, dostosowane sztućce, elementy ułatwiające ubieranie czy organizację łazienki. Kluczowe jest dobranie pomocy do konkretnej trudności i bezpieczne instruktaże użycia.
Wyręczanie przynosi szybką ulgę, ale często prowadzi do utraty samodzielności, spadku motywacji i mniejszej aktywności. Opiekun dąży do tego, by podopieczny wykonywał tyle, ile potrafi, a pomoc była "tyle, ile potrzeba" – to wspiera sprawczość i utrzymuje umiejętności.
Sygnałami są: częste rezygnowanie z czynności, wydłużony czas wykonania, ryzyko urazu, niepewny chwyt, rozlewanie, trudność z zapinaniem guzików czy utrzymaniem przedmiotów. Opiekun obserwuje, dopytuje o problemy i proponuje konkretne usprawnienia lub informację o dostępnych pomocach.
Wsparcie emocjonalne jest ważne, ale w sytuacji trudności w ADL nie może być jedyną reakcją. Opiekun powinien połączyć rozmowę z działaniem: zaproponować rozwiązania, pomoce, trening czynności, dostosowanie otoczenia i zachęcanie do samodzielności w bezpieczny sposób.
Gdy trudności są trwałe, nasilają się, dotyczą wielu czynności lub wymagają specjalistycznej oceny i treningu (np. dobór bardziej zaawansowanych pomocy, nauka technik kompensacyjnych). Jednocześnie opiekun nadal realizuje swoje działania: obserwuje, motywuje i wspiera codzienne funkcjonowanie.
Najczęściej wybiera się odpowiedzi "życzliwe", ale nieskuteczne (np. samo współczucie) albo skrajne (wyręczanie zamiast wspierania). Inny błąd to automatyczne odsyłanie do specjalisty bez wskazania działań opiekuna. Warto szukać opcji promujących praktyczne ułatwienia i aktywizację.
Pomagają: spokojne tempo, jasne instrukcje krok po kroku, wzmacnianie wysiłku zamiast oceniania, pytania o preferencje i trudności oraz proponowanie wyboru (np. "od czego zaczniemy?"). Ważne jest też poszanowanie godności i unikanie komunikatów sugerujących bezradność.
To pomoce techniczne i drobne adaptacje środowiska, które pozwalają wykonać czynność bezpieczniej i bardziej samodzielnie. W praktyce może to obejmować modyfikacje przyborów, organizację stanowiska, zabezpieczenia przed poślizgiem oraz rozwiązania ułatwiające chwyt i manipulowanie przedmiotami.
Ucz się przez pryzmat potrzeb funkcjonalnych: jakie czynności są trudne i jak je ułatwić. Powtórz pojęcia ADL, zasady wspierania samodzielności i przykłady pomocy technicznych. Ćwicz analizę odpowiedzi: wybieraj te, które są praktyczne, realne w roli opiekuna i nie prowadzą do wyręczania.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wyręczanie przez rodzinę obniża samodzielność, a samo współczucie nie rozwiązuje problemu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu opieki długoterminowej: wspieranie ADL i aktywizacja podopiecznych
  • Podręczniki/rozdziały o sprzęcie pomocniczym i adaptacjach środowiska dla osób z niepełnosprawnością kończyn
  • Notatki z zajęć o komunikacji wspierającej i motywowaniu do samodzielności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego