Roztwór mianowany (o ściśle określonym stężeniu) przygotowywany "z naważki" powstaje przez odważenie odpowiedniej masy substancji, jej rozpuszczenie oraz dokładne doprowadzenie do zadanej objętości. To właśnie etap wyznaczenia objętości końcowej decyduje o tym, czy uzyskane stężenie będzie zgodne z założeniem.
Dlatego właściwym naczyniem jest "kolba miarowa". Kolba miarowa jest szkłem miarowym przeznaczonym do przygotowywania roztworów o określonej objętości: ma pojedynczą kreskę kalibracyjną, a jej kształt ułatwia dokładne ustawienie menisku na poziomie kreski oraz bezpieczne wymieszanie zawartości po zamknięciu korkiem.
Pozostałe naczynia nie spełniają tego celu w takim stopniu:
- "erlenmajerka" (kolba stożkowa) dobrze sprawdza się do mieszania i prowadzenia reakcji, a także do miareczkowania, ale nie służy do precyzyjnego ustalania objętości końcowej roztworu.
- "zlewka" jest wygodna do rozpuszczania substancji i wstępnego przygotowania roztworu, jednak jej podziałka (jeśli występuje) ma charakter orientacyjny; dodatkowo trudniej w niej o precyzyjne dopełnienie i kontrolę menisku.
- "cylinder miarowy" służy do odmierzania objętości z umiarkowaną dokładnością. W kontekście roztworu mianowanego może wprowadzić zbyt duży błąd objętości, co bezpośrednio przełoży się na błąd stężenia.
W praktyce często wykonuje się czynności pomocnicze w zlewce (rozpuszczenie) lub w innej kolbie, ale ostateczne dopełnienie do kreski i uzyskanie właściwego stężenia realizuje się w kolbie miarowej. Taka kolejność (rozpuszczenie → przeniesienie ilościowe → dopełnienie w kolbie) minimalizuje błędy i zapewnia powtarzalność wyników.
