Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPC2 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 11.
Do rozdzielania surowców różniących się wielkością i kształtem należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozdzielanie surowców różniących się wielkością i kształtem wykonuje się przez sortowanie/klasyfikację, do czego służy sortownik. Wialnia wykorzystuje przepływ powietrza (różnice aerodynamiczne), wirówka – siłę odśrodkową, a cyklon – separację z gazu/pyłów, więc nie są właściwe dla kryterium kształtu i wymiaru.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa kryteria rozdziału: wielkość oraz kształt cząstek/sztuk surowca. Taki rozdział wykonuje się metodami mechanicznej klasyfikacji (sortowania), gdzie elementem decydującym są cechy geometryczne materiału. Typowym urządzeniem przeznaczonym do tego celu jest sortownik (np. sortownik sitowy, bębnowy, walcowy lub inny typ dopasowany do surowca), ponieważ jego zadaniem jest właśnie rozdzielenie strumienia surowca na frakcje różniące się wymiarem, a w wielu rozwiązaniach także kształtem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wialnia kojarzy się z czyszczeniem i rozdziałem, ale zasadą jest zwykle wykorzystanie strumienia powietrza i różnic w zachowaniu aerodynamicznym cząstek (masa właściwa, opór, powierzchnia). To nie jest typowe urządzenie do rozdziału według kształtu i wielkości w sensie sortowania geometrycznego.
  • Wirówka rozdziela mieszaniny dzięki sile odśrodkowej, więc jest właściwa raczej dla układów ciecz–ciecz lub ciecz–ciało stałe, gdzie liczy się różnica gęstości i możliwość sedymentacji odśrodkowej. Sama różnica kształtu lub rozmiaru nie jest tu podstawowym kryterium doboru.
  • Cyklon jest urządzeniem do separacji cząstek z gazów (np. odpylanie) na podstawie ruchu wirowego i bezwładności cząstek. To nie jest typowa maszyna do sortowania surowców wg kształtu i wielkości w linii produkcyjnej surowców spożywczych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa "wielkość", "kształt", "frakcje" – myśl o sortowaniu/klasyfikacji. Gdy pojawia się "powietrze/nadmuch" – częściej chodzi o separację pneumatyczną (wialnia). Gdy "siła odśrodkowa" – wirówka. Gdy "odpylanie" lub "gaz" – cyklon.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest sortownik w przemyśle spożywczym?
Sortownik to maszyna służąca do rozdzielania surowca na frakcje według cech geometrycznych, najczęściej wielkości, a w części rozwiązań także kształtu. Stosuje się go w przygotowaniu surowców, aby ujednolicić materiał przed dalszą obróbką.
Jakie cechy surowca rozdziela się przez sortowanie?
Sortowanie wykorzystuje cechy widoczne "na zewnątrz": wymiary (długość, średnica, grubość), kształt oraz czasem stan powierzchni. To inna zasada niż rozdział według gęstości czy własności aerodynamicznych, które wymagają innych urządzeń.
Dlaczego wialnia nie jest typowym urządzeniem do rozdziału według kształtu?
Wialnia działa głównie w oparciu o przepływ powietrza, czyli rozdziela cząstki według zachowania w strumieniu powietrza (np. lekkie zanieczyszczenia vs cięższe ziarno). To zwykle nie jest precyzyjne sortowanie wg kształtu i wymiaru, tylko separacja pneumatyczna.
Co rozdziela wirówka w technologii żywności?
Wirówka rozdziela układy, w których pomocna jest siła odśrodkowa, np. ciecz z zawiesiną albo dwie niemieszające się ciecze. Kryterium rozdziału jest związane głównie z gęstością i sedymentacją, a nie bezpośrednio z kształtem i wielkością elementów surowca.
Do czego służy cyklon w zakładzie spożywczym?
Cyklon służy przede wszystkim do oddzielania cząstek stałych od gazów, np. w instalacjach odpylania, transportu pneumatycznego lub filtracji wstępnej. Wykorzystuje ruch wirowy i bezwładność cząstek. Nie jest to podstawowa maszyna do sortowania surowca na frakcje wg kształtu.
Jak rozpoznać w pytaniu, że chodzi o sortownik?
Zwróć uwagę na słowa-klucze: wielkość, kształt, frakcje, klasyfikacja. Takie określenia wskazują na sortowanie mechaniczne. Jeśli w pytaniu dominuje "powietrze" – myśl o urządzeniach pneumatycznych; jeśli "odśrodkowa" – o wirówce.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze urządzenia do separacji?
Częsty błąd to wybór urządzenia "bo też rozdziela", bez analizy kryterium rozdziału. Uczniowie mylą sortowanie geometryczne z separacją pneumatyczną (wialnia) albo z odśrodkową (wirówka). Pomaga pytanie kontrolne: "co decyduje o rozdziale: kształt, gęstość czy powietrze?"
Kiedy w praktyce stosuje się sortowanie surowców?
Sortowanie stosuje się na etapie przygotowania surowca do procesu: przed myciem, obieraniem, rozdrabnianiem lub pakowaniem. Celem jest ujednolicenie partii (np. rozmiaru) oraz odseparowanie elementów niepożądanych. Ułatwia to stabilną pracę maszyn i powtarzalną jakość wyrobu.
Czy sortownik zawsze działa na sitach?
Nie zawsze. Sita są częste, ale w praktyce spotyka się też inne rozwiązania (np. bębnowe, walcowe, taśmowe), zależnie od rodzaju surowca i wymaganej dokładności. Wspólna cecha to to, że urządzenie ma zapewnić rozdział na frakcje według wymiarów/kształtu, a nie według gęstości czy przepływu powietrza.
Jak przygotować się do pytań o maszyny do rozdzielania surowców?
Ucz się przez mapę "cecha → urządzenie": wielkość/kształt → sortownik; powietrze/aerodynamika → wialnia; siła odśrodkowa → wirówka; gaz/odpylanie → cyklon. Do tego warto znać przykłady zastosowań w typowych liniach technologicznych.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rozdzielanie surowców różniących się wielkością i kształtem wykonuje się przez sortowanie/klasyfikację, do czego służy sortownik."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/centrum kształcenia dotyczące maszyn do sortowania i czyszczenia surowców
  • Instrukcje obsługi (DTR) urządzeń sortujących stosowanych w zakładach spożywczych
  • Notatki z technologii produkcji i operacji jednostkowych: klasyfikacja, sortowanie, separacja
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego