Rzeczywisty koszt wytworzenia obejmuje te nakłady, które są niezbędne do doprowadzenia produktu do postaci i miejsca, w jakich może on zostać przyjęty do magazynu jako wyrób gotowy (lub ujęty jako produkcja w toku). W praktyce oznacza to przede wszystkim:
- koszty bezpośrednie – np. zużycie materiałów bezpośrednich, które można wprost przypisać do konkretnego produktu,
- koszty pośrednie produkcyjne – m.in. uzasadnione koszty wydziałowe (utrzymanie wydziału produkcyjnego, energia, amortyzacja maszyn, nadzór), rozliczane na produkty odpowiednim kluczem,
- usługi obce związane z procesem wytwarzania – np. obróbka obca, jeśli stanowi element procesu produkcyjnego.
Koszty sprzedaży (np. transport sprzedażowy, marketing, prowizje handlowe, pakowanie typowo dystrybucyjne) nie są kosztem wytworzenia, bo nie dotyczą samego procesu wytwarzania, tylko etapu zbytu. Z tego powodu są ujmowane jako koszty okresu i obciążają wynik w okresie ich poniesienia, zamiast zwiększać wartość zapasów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Koszty obróbki obcej – mogą stanowić część procesu produkcji, więc mogą zwiększać koszt wytworzenia.
- Uzasadnione koszty wydziałowe – to typowe koszty pośrednie produkcyjne, które (po rozliczeniu) wchodzą do kosztu wytworzenia.
- Koszty zużycia materiałów bezpośrednich – są klasycznym kosztem bezpośrednim i co do zasady są elementem kosztu wytworzenia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się "sprzedaż", "marketing", "dystrybucja" lub inne działania po zakończeniu produkcji, najczęściej są to koszty okresu, a nie koszt wytworzenia.
