KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 11.
Do samodzielnego ubierania się podopiecznej po udarze mózgu, z niedowładem połowiczym, mającej trudności z założeniem i zapięciem odzieży, opiekun powinien przygotować ubranie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie połowiczym trudne są precyzyjne czynności jedną ręką (chwyt, manipulacja palcami), dlatego najlepsze są proste zapięcia niewymagające finezji. Odzież dwuczęściowa zapinana na rzepy ułatwia samodzielne zakładanie i dopinanie, w przeciwieństwie do guzików i troczków, które wymagają wiązania lub sprawnej motoryki palców.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby po udarze mózgu z niedowładem połowiczym często występują ograniczenia sprawności jednej kończyny górnej: osłabiona siła chwytu, gorsza koordynacja, wolniejsze ruchy oraz trudności w precyzyjnej pracy palców. Ubieranie się staje się wtedy problemem głównie na etapie zapinania (manipulowanie małymi elementami, utrzymanie napięcia materiału, koordynacja obu rąk).

Dlatego opiekun, wspierając samodzielność, powinien przygotować ubranie, które maksymalnie redukuje wymagania dotyczące motoryki małej. Odzież dwuczęściowa zapinana na rzepy jest korzystna, bo:

  • rzepy można zapiąć jedną ręką i nie wymagają precyzyjnego chwytu szczypcowego,
  • zapięcie jest szybkie i czytelne, co zmniejsza frustrację i zmęczenie,
  • dwuczęściowy strój (np. bluzka i spodnie) łatwiej zakładać etapami i dopasować do pozycji ciała.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Jednoczęściowe zapinane na guziki – guziki wymagają dokładnego trafienia w dziurkę, stabilizacji materiału i pracy palców, co jest szczególnie trudne przy niedowładzie.
  • Dwuczęściowe z troczkami do wiązania – troczki wymagają wiązania (utrzymania napięcia, pętli, symetrycznych ruchów), czyli złożonej koordynacji i sprawności manualnej.
  • Jednoczęściowe z troczkami do wiązania – łączy trudność ubioru jednoczęściowego z trudnym wiązaniem, więc jest najmniej funkcjonalne dla osoby mającej kłopot z zakładaniem i zapinaniem.

W praktyce wspierania samoobsługi warto pamiętać, że celem jest ułatwienie wykonania czynności przez podopieczną, a nie zastąpienie jej w całości. Dobór odpowiedniej odzieży (m.in. rzepy zamiast guzików i wiązań) jest prostą interwencją, która realnie zwiększa niezależność i poczucie sprawczości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej najłatwiejsze są rzepy, bo nie wymagają precyzyjnych ruchów palców ani trafiania w małe elementy. Można je zwykle obsłużyć jedną sprawniejszą ręką, co wspiera samodzielność i skraca czas ubierania.
Guziki wymagają motoryki małej: chwytu szczypcowego, koordynacji obu rąk i stabilizacji materiału. Przy osłabieniu, spastyczności lub gorszej koordynacji po udarze takie ruchy są wolne i męczące, przez co osoba szybciej rezygnuje z samodzielności.
Niedowład połowiczy to osłabienie jednej strony ciała (np. ręki i nogi). W ubieraniu utrudnia podciąganie, obracanie i zapinanie ubrań, bo jedna ręka może nie chwytać lub nie utrzymuje materiału. Dlatego ważne są proste zapięcia i ubrania łatwe do założenia etapami.
Często łatwiejsze są ubrania dwuczęściowe, bo można je zakładać po kolei i poprawiać ułożenie materiału bez jednoczesnego manewrowania całością stroju. To zmniejsza wysiłek i pozwala ćwiczyć samodzielność krok po kroku, zależnie od możliwości podopiecznego.
Wiązanie troczków wymaga utrzymania napięcia materiału, wykonania pętli i symetrycznych ruchów, czyli dobrej koordynacji obu rąk. Po udarze to bywa zbyt trudne i frustrujące. Troczki mogą też się luzować, co zwiększa ryzyko potknięcia lub dyskomfortu.
Opiekun może przygotować ubranie (np. rozpiąć rzepy, ułożyć kolejność), zadbać o bezpieczną pozycję i dać czas na wykonanie ruchów. Pomoc powinna być "tyle, ile trzeba": podpowiedź, asekuracja i dokończenie tylko tych etapów, których podopieczny nie potrafi jeszcze zrobić sam.
Typowe błędy to wybór ubrań z guzikami, zamkami i wiązaniami, które wymagają precyzji, a także zbyt obcisłych rękawów lub nogawek. Często zapomina się też o komforcie (miękki materiał) i bezpieczeństwie (brak długich troczków, które mogą się plątać).
Najczęściej tak: rzepy są szybkie, łatwe do uchwycenia i dobrze sprawdzają się przy ograniczonej sprawności ręki. Trzeba jednak dbać, by nie drażniły skóry (odpowiednie wszycie) oraz by były czyste, bo zabrudzone rzepy gorzej trzymają i mogą się samoczynnie odklejać.
Warto ją rozważyć, gdy ubieranie zajmuje bardzo dużo czasu, powoduje stres, lub gdy podopieczny przestaje próbować samodzielnie. Odzież adaptacyjna (np. rzepy, szersze otwory, prostsze kroje) zmniejsza barierę techniczną i pozwala skupić się na ćwiczeniu ruchu, a nie na walce z zapięciami.
Ucz się "pod objaw": przy niedowładzie kluczowe są trudności w chwytaniu i koordynacji. Na egzaminie wybieraj rozwiązania, które redukują motorykę małą: rzepy zamiast guzików i wiązań, proste kroje, możliwość obsługi jedną ręką. Sprawdź też zasady stopniowania pomocy i asekuracji.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy niedowładzie połowiczym trudne są precyzyjne czynności jedną ręką (chwyt, manipulacja palcami), dlatego najlepsze są proste zapięcia niewymagające finezji."

Źródła:

  • Stroke Association (UK) – strona poradnikowa o codziennych czynnościach po udarze (w tym ubieraniu): https://www.stroke.org.uk/stroke/effects/physical/getting-dressed-after-stroke - dostęp 2026-02-18
  • NHS inform – Stroke: informacje o skutkach udaru i trudnościach funkcjonalnych (sekcje dotyczące osłabienia, koordynacji i samoobsługi): https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/brain-nerves-and-spinal-cord/stroke/ - dostęp 2026-02-18
  • American Stroke Association – zasoby edukacyjne o rehabilitacji i funkcjonowaniu po udarze (ADL/samoobsługa): https://www.stroke.org/en/life-after-stroke - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały edukacyjne z zakresu opieki długoterminowej i wspierania ADL (czynności dnia codziennego)
  • Poradniki rehabilitacyjne po udarze dotyczące samoobsługi (ubieranie, higiena)
  • Instruktaże terapii zajęciowej/fizjoterapii: techniki ubierania jedną ręką

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego