KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 34.
Do sporządzenia dwóch litrów 0,5% płynu dezynfekcyjnego wykorzystuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
0,5% oznacza 0,5 ml koncentratu na 100 ml roztworu. Dla 2 l, czyli 2000 ml, objętość koncentratu to 0,005 × 2000 ml = 10 ml. Pozostałą objętość do 2000 ml uzupełnia się wodą: 2000 − 10 = 1990 ml.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie 0,5% w zadaniach tego typu interpretuje się jako udział objętościowy składnika (koncentratu) w objętości roztworu końcowego. Najpierw zamieniamy litry na mililitry, aby wygodnie liczyć: 2 l = 2000 ml.

Następnie liczymy 0,5% z 2000 ml. Ponieważ 0,5% = 0,5/100 = 0,005, to:

V koncentratu = 0,005 × 2000 ml = 10 ml.

Roztwór ma mieć objętość końcową 2000 ml, więc ilość wody to różnica między objętością końcową a objętością koncentratu:

V wody = 2000 ml − 10 ml = 1990 ml.

Dlatego poprawny zapis to "1990 ml wody + 10 ml koncentratu". Pozostałe propozycje są błędne, bo odpowiadają innym stężeniom: 20 ml w 2000 ml daje 1%, 30 ml daje 1,5%, a 40 ml daje 2%. Typową pułapką jest też nieuwzględnienie, że woda i koncentrat muszą sumować się do 2 litrów roztworu.

W praktyce gabinetowej zawsze warto sprawdzić, czy procent dotyczy roztworu roboczego przygotowywanego "objętościowo" oraz czy producent nie podaje innego sposobu sporządzania (np. inne stężenie wyjściowe lub inna procedura odmierzania). Na egzaminie, jeśli nie podano dodatkowych danych, przyjmuje się standardowy model liczenia procentu od objętości końcowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień litry na mililitry: 2 l = 2000 ml. Następnie policz 0,5% jako 0,5/100 = 0,005. Mnożysz: 0,005 × 2000 ml = 10 ml. To objętość koncentratu w roztworze 0,5%.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oznacza, że 0,5% objętości roztworu końcowego stanowi koncentrat, a resztę uzupełnia się wodą do wymaganej objętości. W praktyce klinicznej znaczenie może zależeć od instrukcji producenta preparatu.
Ponieważ 0,5% to połowa procenta, czyli 0,005 w zapisie dziesiętnym. Gdy objętość końcowa to 2000 ml, udział koncentratu wynosi 0,005 × 2000 = 10 ml. Reszta to woda dopełniająca do 2000 ml.
Liczymy udział: 20 ml / 2000 ml = 0,01, czyli 1%. To typowa kontrola poprawności: jeśli w odpowiedzi jest 20 ml, stężenie nie wynosi 0,5%, tylko 1%. Takie porównanie pomaga wychwycić błąd o rząd wielkości.
Zawsze wtedy, gdy stężenie jest zdefiniowane względem roztworu końcowego (np. 0,5% roztworu roboczego). Najpierw odmierz właściwą ilość koncentratu, a potem dodaj wodę tak, aby suma objętości dała wymaganą objętość końcową (tu: 2 l).
Można, ale łatwiej o pomyłkę. Dla 2 l: 0,5% × 2 l = 0,005 × 2 l = 0,01 l, czyli 10 ml. Zamiana na ml na początku upraszcza rachunki i zmniejsza ryzyko błędu jednostek podczas odmierzania.
Najczęściej: mylenie 0,5% z 5%, gubienie przecinka (10 ml vs 100 ml), liczenie procentu od ilości wody zamiast od objętości końcowej, brak kontroli czy woda+koncentrat sumują się do wymaganej objętości oraz nieuwzględnienie zaleceń producenta preparatu.
Za małe stężenie może obniżyć skuteczność dezynfekcji, a za duże zwiększa ryzyko podrażnień, uszkodzeń powierzchni i niepotrzebnych kosztów. Dlatego asystentka stomatologiczna powinna umieć policzyć dawkę i odmierzyć ją zgodnie z procedurą.
Użyj kontroli proporcji: 1% z 2000 ml to 20 ml. Skoro 0,5% jest dwa razy mniejsze, powinno wyjść 10 ml. Taki "test zdroworozsądkowy" pomaga wyłapać odpowiedzi typu 30–40 ml jako zbyt duże.
Ćwicz schemat: zamiana jednostek (l→ml), zapis procentu jako ułamka dziesiętnego, mnożenie przez objętość końcową i dopełnianie wodą. Warto też trenować szybkie punkty odniesienia (1% z 1 l = 10 ml) oraz kontrolę sumy objętości.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "0,5% oznacza 0,5 ml koncentratu na 100 ml roztworu."

Źródła:

  • Khan Academy (PL): Procenty – obliczanie procentu liczby, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Procent, definicja i przeliczanie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu aseptyki i dezynfekcji w gabinecie stomatologicznym (dział: przygotowanie roztworów roboczych)
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń w ochronie zdrowia: stężenia procentowe i rozcieńczenia
  • Instrukcje producentów preparatów dezynfekcyjnych (karty charakterystyki i etykiety) – część o sporządzaniu roztworów roboczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego