Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2015



PYTANIE NR 5.
Do sprawdzania przepuszczalności w szkle optycznym należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepuszczalność (transmitancja) szkła określa, jaka część padającego promieniowania przechodzi przez próbkę. Do takich pomiarów stosuje się fotometr, który mierzy natężenie światła przed i po przejściu przez materiał, pozwalając wyznaczyć przepuszczalność.

Pełne wyjaśnienie:

Przepuszczalność (często opisywana jako transmitancja) informuje, jaka część promieniowania przechodzi przez szkło optyczne. W praktyce pomiar polega na porównaniu sygnału (natężenia) bez próbki oraz po przejściu wiązki przez badaną próbkę. Do tego typu zadań używa się fotometru (w szerokim ujęciu: aparatury fotometrycznej), ponieważ jego istotą jest pomiar natężenia promieniowania i umożliwienie wyznaczenia relacji "po przejściu / przed przejściem".

Dlaczego pozostałe przyrządy nie pasują do tego zastosowania?

  • Goniometr służy do pomiaru kątów (np. odchylenia, rozsyłu, ustawień elementów) i jest wykorzystywany wtedy, gdy kluczowa jest geometria wiązki lub kąty w układzie. Nie jest to przyrząd przeznaczony do wyznaczania przepuszczalności materiału.
  • Spektrometr analizuje widmo (rozkład natężenia w funkcji długości fali). Może być elementem stanowiska do bardziej szczegółowych badań optycznych, ale samo pojęcie "spektrometr" nie oznacza wprost pomiaru przepuszczalności próbki jako podstawowej wielkości; dotyczy przede wszystkim analizy widmowej.
  • Refraktometr służy do wyznaczania współczynnika załamania (refrakcji) materiału. To inna cecha szkła niż przepuszczalność: refrakcja opisuje zmianę kierunku i prędkości fali w ośrodku, a nie to, ile światła przechodzi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "ile światła przechodzi" lub "tłumienie/straty w przejściu", myśl o aparaturze fotometrycznej. Gdy jest "jak rozkłada się po długościach fali" – wtedy wchodzą w grę przyrządy widmowe. Gdy jest "jaki współczynnik załamania" – refraktometr. A gdy "jaki kąt" – goniometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przepuszczalność szkła optycznego?
Przepuszczalność (transmitancja) opisuje, jaka część promieniowania padającego na szkło przechodzi przez nie na wylot. Zależy m.in. od absorpcji w materiale, odbić na powierzchniach i długości fali światła. Im wyższa, tym "mniejsze straty" w przejściu.
Jak fotometr pomaga sprawdzić przepuszczalność materiału?
Fotometr mierzy natężenie promieniowania. W praktyce porównuje się wskazanie bez próbki (odniesienie) oraz z próbką w torze optycznym. Stosunek sygnałów pozwala wyznaczyć, jaka część światła została przeniesiona przez materiał.
Dlaczego refraktometr nie służy do pomiaru przepuszczalności szkła?
Refraktometr jest przeznaczony do pomiaru współczynnika załamania, czyli jak silnie materiał "załamuje" światło. To inna wielkość niż przepuszczalność: można mieć szkło o dobrym współczynniku załamania, ale słabej przepuszczalności (np. przez absorpcję).
Co mierzy goniometr w optyce warsztatowej?
Goniometr służy do pomiaru kątów, np. ustawienia elementów, odchylenia wiązki czy parametrów geometrycznych. Jest przydatny tam, gdzie liczy się geometria i kierunek promieni, a nie "ile światła przechodzi" przez materiał.
Czym różni się spektrometr od fotometru?
Fotometr koncentruje się na pomiarze natężenia promieniowania (często w określonym paśmie lub z filtrem), a spektrometr rozdziela promieniowanie na długości fali i analizuje widmo. Pytanie o przepuszczalność zwykle kieruje do fotometrii, a o widmo – do aparatury widmowej.
Kiedy bada się przepuszczalność szkła optycznego w praktyce optyka-mechanika?
Najczęściej podczas kontroli jakości elementów (płytki, soczewki, filtry), przy weryfikacji dostaw materiału oraz przy diagnozowaniu przyczyn spadku jasności w układzie optycznym. Pomiar pomaga ocenić straty na przejściu i zgodność z wymaganiami.
Jakie czynniki obniżają przepuszczalność szkła optycznego?
Przepuszczalność obniżają m.in. absorpcja w materiale, zabrudzenia i zmatowienia powierzchni, mikrorysy, odbicia na granicach powietrze–szkło oraz nieodpowiednie powłoki. Znaczenie ma też długość fali: to samo szkło może inaczej tłumić UV, VIS i IR.
Czy do pomiaru przepuszczalności zawsze potrzebny jest pomiar widmowy?
Nie zawsze. Jeśli interesuje Cię ogólna przepuszczalność w określonym paśmie, wystarczy pomiar fotometryczny z odpowiednim filtrem. Pomiar widmowy jest potrzebny, gdy wymagane jest szczegółowe sprawdzenie zależności od długości fali (np. dla filtrów).
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze przyrządu do pomiaru w optyce?
Typowe pomyłki to dobieranie przyrządu "po nazwie" zamiast po mierzonej wielkości (np. spektrometr do wszystkiego, co dotyczy światła), mylenie refrakcji z transmisją oraz ignorowanie tego, czy badamy intensywność, kąt czy widmo. Na egzaminie szukaj słów kluczowych.
Jak przygotować się do pytań o aparaturę pomiarową na MEP.2?
Ułóż mapę skojarzeń: wielkość (kąt, natężenie, widmo, współczynnik załamania) → przyrząd (goniometr, fotometr, spektrometr, refraktometr). Ćwicz na krótkich opisach zastosowań i ucz się rozróżniać, co jest wynikiem pomiaru.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przepuszczalność (transmitancja) szkła określa, jaka część padającego promieniowania przechodzi przez próbkę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Fotometr" — opis przyrządu i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Fotometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Refraktometr" — zastosowanie do pomiaru współczynnika załamania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Refraktometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Spektrometr" — definicja i cel analizy widmowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Spektrometr (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw fotometrii i radiometrii (definicje transmitancji i absorpcji)
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe fotometrów/spektrofotometrów (jakie wielkości mierzą)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii optycznej dla kierunków optycznych (przykłady doboru aparatury)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego