KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 31.
Do szybkiej kontroli wymiarowej obrobionych otworów ϕ50G7 w produkcji masowej najlepiej użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W produkcji masowej liczy się szybkość i powtarzalność kontroli, dlatego do otworów w tolerancji (np. ⌀50 G7) stosuje się sprawdzian dwugraniczny GO/NOGO.
Umożliwia on natychmiastową ocenę "zgodne/niezgodne" bez czasochłonnego odczytu, jak przy CMM, mikrometrze czy suwmiarce.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji masowej kluczowe są: krótki czas kontroli, powtarzalność oraz ograniczenie wpływu operatora na wynik. Dla wymiarów wykonywanych w określonej tolerancji (np. otwór ⌀50 G7) najpraktyczniejsza jest kontrola graniczna, czyli sprawdzenie, czy element mieści się między granicą dolną i górną.

Sprawdzian dwugraniczny do otworów (GO/NOGO) jest do tego przeznaczony: strona "przechodzi" (GO) odpowiada warunkowi minimalnemu, a strona "nie przechodzi" (NOGO) pozwala wykryć przekroczenie dopuszczalnego maksimum. Wynik jest natychmiastowy (zalicza/nie zalicza), co świetnie pasuje do kontroli seryjnej.

Dlaczego pozostałe narzędzia są gorsze w tym konkretnym celu:

  • Współrzędnościowa maszyna pomiarowa daje bardzo bogate informacje i wysoką dokładność, ale zwykle wymaga dłuższego przygotowania, programu pomiarowego i czasu cyklu, więc jest mniej efektywna do "szybkiej kontroli" każdej sztuki.
  • Mikrometr do wymiarów wewnętrznych umożliwia pomiar, ale wymaga odczytu i prawidłowej techniki (ustawienie, wyczucie, osiowość). W serii zwiększa to czas oraz ryzyko rozrzutu wyników zależnego od operatora.
  • Suwmiarka 0,05 mm jest narzędziem uniwersalnym, jednak jej rozdzielczość i typowa niepewność nie czynią jej najlepszym wyborem do kontroli otworów w tolerancjach pasowań, zwłaszcza gdy celem jest szybka i jednoznaczna ocena zgodności.

Wniosek: gdy pytanie dotyczy szybkiej kontroli wymiarowej otworów w produkcji masowej, najbardziej właściwe są sprawdziany graniczne, bo są najszybsze i minimalizują błędy obsługi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To narzędzie do kontroli granicznej wymiaru: ma stronę "GO" (powinna wejść) oraz "NOGO" (nie powinna wejść). Pozwala szybko ocenić, czy otwór mieści się w tolerancji, bez odczytywania wyniku liczbowego.
Bo w serii liczy się czas i powtarzalność. Sprawdzian daje natychmiastowy wynik "zgodne/niezgodne" i ogranicza wpływ operatora. Mikrometr wymaga ustawienia, odczytu i dobrej techniki, więc jest wolniejszy i bardziej podatny na błędy.
Kontrola graniczna polega na sprawdzeniu dwóch warunków: czy wymiar nie jest za mały (to weryfikuje strona GO) oraz czy nie jest za duży (to weryfikuje strona NOGO). Wynik nie jest liczbą, tylko decyzją o zgodności.
Zwykle jest to narzędzie zbyt "ogólne" do szybkiej i pewnej oceny otworów w tolerancjach pasowań. Rozdzielczość i typowa niepewność, a także trudność poprawnego pomiaru średnic wewnętrznych powodują, że lepszy jest sprawdzian GO/NOGO.
Gdy potrzebujesz pełnego pomiaru geometrii (np. położenia, współosiowości, okrągłości) albo analizy procesu, a nie tylko decyzji "zgodne/niezgodne". CMM sprawdza się też przy kontroli pierwszej sztuki lub przy wyrobach o skomplikowanej geometrii.
Częsty błąd to wybór "najdokładniejszego" urządzenia zamiast najszybszej metody spełniającej cel. Inną pomyłką jest traktowanie suwmiarki jako rozwiązania uniwersalnego oraz nieuwzględnienie, że w masówce ważniejsza bywa kontrola graniczna niż pomiar liczbowy.
Szukaj sformułowań typu: "szybka kontrola", "produkcja masowa", "kontrola zgodności" oraz odniesień do tolerancji/pasowań. W takich warunkach zwykle chodzi o sprawdziany graniczne, bo minimalizują czas i subiektywność pomiaru.
To oznaczenie położenia i szerokości tolerancji w systemie ISO: litera określa odchyłkę podstawową (położenie pola względem wymiaru nominalnego), a liczba klasę dokładności (szerokość tolerancji). Dokładne wartości odczytuje się z tablic normowych.
Trzeba je chronić przed zużyciem i korozją: czyścić po użyciu, przechowywać w etui, nie "wciskać na siłę" oraz okresowo weryfikować ich stan (np. w ramach nadzoru pomiarowego). Zużyty sprawdzian może błędnie kwalifikować detale jako dobre.
Nie. Sprawdzian nie podaje wartości liczbowej, tylko informuje, czy otwór mieści się w dopuszczalnych granicach. Jeśli potrzebujesz konkretnej wartości średnicy, wtedy stosuje się przyrządy pomiarowe (np. średnicówki, mikrometry) albo CMM.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-EN ISO 286-1:2011, "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) — System tolerancji ISO — Część 1: Podstawy tolerancji, odchyłki i pasowania"
  • PN-EN ISO 286-2:2011, "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) — System tolerancji ISO — Część 2: Tablice wartości odchyłek i tolerancji"
  • PN-EN ISO 1938-1:2015, "Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS) — Sprawdziany gładkie — Część 1: Sprawdziany wtykowe i pierścieniowe"

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii warsztatowej (sprawdziany, tolerancje, pasowania)
  • Materiały dydaktyczne o systemie tolerancji ISO i zasadach doboru metod kontroli
  • Katalogi/opracowania producentów sprawdzianów wtykowych GO/NOGO

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego