KWALIFIKACJA CHM2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
Do transportu cieczy, o lepkości zbliżonej do lepkości wody, ze zbiornika położonego na poziomie 0 do zbiornika umieszczonego kilka metrów wyżej, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przemieścić ciecz o lepkości zbliżonej do wody z niżej położonego zbiornika do zbiornika kilka metrów wyżej, potrzebne jest urządzenie wytwarzające różnicę ciśnień i zapewniające podnoszenie w rurociągu.
Taką funkcję spełnia pompa ssąco-tłocząca; transportery ślimakowe i pneumatyczne służą głównie do materiałów sypkich, a pompa próżniowa nie jest typową pompą do tłoczenia cieczy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są trzy informacje: medium jest cieczą, jej lepkość jest zbliżona do lepkości wody (czyli jest to ciecz łatwa do pompowania typowymi pompami), a transport ma się odbyć do zbiornika położonego kilka metrów wyżej. Oznacza to konieczność pokonania różnicy wysokości oraz strat przepływu w instalacji, co w praktyce wymaga wytworzenia odpowiedniej różnicy ciśnień.

Odpowiedź "pompę ssąco-tłoczącą" jest właściwa, ponieważ pompa tego typu jest przeznaczona do poboru cieczy z niższego poziomu (część ssąca) i podania jej na wyższy poziom/ do instalacji (część tłoczna). W typowych układach zakładowych jest to podstawowy sposób przetłaczania wody technologicznej, roztworów i innych cieczy o niskiej lepkości między zbiornikami lub aparatami.

Odpowiedź "transporter ślimakowy" jest niepoprawna, bo transporter ślimakowy jest urządzeniem mechanicznym do przemieszczania głównie ciał stałych sypkich (np. proszków, granulatów). Nie służy do podnoszenia cieczy w rurociągach i nie wytwarza typowej dla pompy różnicy ciśnień w instalacji cieczowej.

Odpowiedź "transporter pneumatyczny" również jest niepoprawna. Transport pneumatyczny wykorzystuje strumień gazu do przenoszenia cząstek stałych (pyłów, granulatów) w rurociągu. Nie jest standardową metodą pompowania cieczy pomiędzy zbiornikami; jego użycie wynikałoby z zupełnie innej natury medium.

Odpowiedź "pompę próżniową" jest myląca: pompy próżniowe służą przede wszystkim do wytwarzania podciśnienia (próżni) w aparaturze, a nie do ciągłego tłoczenia cieczy na wyższy poziom. Choć podciśnienie może "zassać" ciecz w pewnych układach, nie zastępuje to typowej pompy cieczowej w zadaniu polegającym na przetłaczaniu między zbiornikami.

Na egzaminie warto zapamiętać: ciecz + rurociąg + różnica wysokości → w pierwszej kolejności rozważasz pompę; transportery mechaniczne/pneumatyczne kojarz z materiałami sypkimi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa ssąco-tłocząca to pompa, która pobiera ciecz ze strony ssawnej i podaje ją na stronę tłoczną, wytwarzając różnicę ciśnień. Stosuje się ją do przetłaczania cieczy (np. wody, roztworów) w instalacjach rurociągowych, także wtedy, gdy trzeba podnieść ciecz na wyższy poziom.
Pompa jest przeznaczona do pracy z cieczami i wytwarza odpowiednie ciśnienie potrzebne do pokonania różnicy wysokości oraz strat przepływu w rurociągu. Transportery (np. ślimakowe) projektuje się głównie do ciał stałych sypkich, więc nie zapewniają typowego "tłoczenia" cieczy w instalacji.
Lepkość wpływa na opory przepływu i sposób pracy pompy. Ciecze o lepkości zbliżonej do wody zwykle można tłoczyć typowymi pompami stosowanymi w instalacjach. Wraz ze wzrostem lepkości rośnie znaczenie strat i często trzeba dobierać inne typy pomp lub zmieniać warunki (np. średnice rurociągów).
Najczęściej nie. Pompa próżniowa służy do wytwarzania podciśnienia (próżni) w aparatach i układach technologicznych. W zadaniu polegającym na przetłaczaniu cieczy do zbiornika położonego wyżej standardowo stosuje się pompę cieczową, która zapewnia stabilne tłoczenie i wymagane ciśnienie.
Transport pneumatyczny polega na przenoszeniu materiału za pomocą strumienia gazu w rurociągu. W praktyce przemysłu chemicznego stosuje się go głównie do materiałów sypkich (proszków, granulatów), gdy zależy na zamkniętym układzie, ograniczeniu pylenia lub automatyzacji podawania surowca.
Transporter (przenośnik) ślimakowy jest typowo przeznaczony do ciał stałych sypkich, takich jak proszki, ziarna czy granulat. Jego praca polega na mechanicznym przesuwaniu materiału w korycie lub rurze. Nie jest to standardowe urządzenie do przetłaczania cieczy w instalacjach procesowych.
Wskazówkami są sformułowania typu "zbiornik umieszczony kilka metrów wyżej", "podnieść medium", "transport rurociągiem" lub opis różnicy poziomów. To oznacza konieczność pokonania wysokości podnoszenia i strat przepływu, co w typowych instalacjach realizuje się przez dobór odpowiedniej pompy.
Częsty błąd to wybór urządzenia "z brzmiącej nazwy" (np. próżniowa = zasysanie) bez analizy celu transportu. Inny błąd to mylenie metod dla ciał stałych z metodami dla cieczy (transporter ślimakowy/pneumatyczny). Warto zawsze ustalić stan skupienia medium i wymagany kierunek/poziom transportu.
Tak, bo oznacza wymaganą wysokość podnoszenia: pompa musi zapewnić ciśnienie wystarczające do uniesienia słupa cieczy oraz pokonania strat w rurociągu (tarcie, armatura). Nawet "kilka metrów" może być istotne, jeśli instalacja ma długi rurociąg lub liczne zawory i kolana.
Najlepiej robić mapę: ciecz → pompy; gaz → sprężarki/dmuchawy; ciało sypkie → przenośniki/transport pneumatyczny. Ćwicz też rozpoznawanie zadań po słowach kluczowych (lepkość, różnica wysokości, zbiornik, rurociąg) i powiąż je z typowymi maszynami na instalacji.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Pompa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Pompa próżniowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_pr%C3%B3%C5%BCniowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Transport pneumatyczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Transport_pneumatyczny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji (DTR) pomp stosowanych w zakładzie oraz schematy P&ID instalacji pompowych
  • Podręczniki/kompendia z podstaw pompowania i transportu mediów w instalacjach przemysłowych
  • Materiały dydaktyczne z zakresu maszyn przepływowych (pompy) w kształceniu zawodowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego