KWALIFIKACJA CHM2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 18.
Podczas transportu przenośnikiem taśmowym zauważono zsuwanie się transportowanego materiału w kierunku leja załadowczego. W celu wyeliminowania tej nieprawidłowości należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zsuwanie się materiału w kierunku leja załadowczego oznacza, że przy danym nachyleniu składowa ciężaru "ściąga" urobek w dół i tarcie na taśmie nie wystarcza do jego utrzymania. Najprostszą metodą eliminacji jest zmniejszenie kąta pochylenia taśmy, aby ograniczyć ten efekt.
Pozostałe działania nie usuwają przyczyny.

Pełne wyjaśnienie:

Zjawisko "zsuwania się" (cofania) transportowanego materiału w kierunku leja załadowczego jest typowe dla przenośników taśmowych pracujących pod zbyt dużym kątem nachylenia w stosunku do właściwości materiału (granulacja, wilgotność, współczynnik tarcia). W praktyce oznacza to, że materiał nie utrzymuje stabilnej warstwy na taśmie: grawitacja powoduje przesuw w dół po powierzchni taśmy, a tarcie oraz "zabieranie" przez taśmę nie kompensują tej składowej.

Dlatego odpowiedź "zmniejszyć kąt pochylenia taśmy przenośnika" jest właściwa: zmniejszenie nachylenia ogranicza składową siły ciężkości działającą wzdłuż taśmy, co zwiększa stabilność materiału i zmniejsza ryzyko cofania oraz rozsypu. Jest to działanie przyczynowe (usuwa źródło zjawiska), a nie tylko doraźne.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne lub co najwyżej pozorne:

  • "Zmniejszyć ilość materiału podawanego na taśmę" – mniejsze obciążenie może czasem zmniejszyć skutki (mniej materiału do zsypu), ale nie eliminuje mechanizmu poślizgu wynikającego z nachylenia. Przy niekorzystnym kącie materiał nadal może się cofać.
  • "Zwiększyć prędkość przesuwu taśmy przenośnika" – zwiększenie prędkości nie jest typowym środkiem na cofanie materiału na pochyłej taśmie; może nasilić rozrzut, zapylenie lub powodować niestabilność strugi, a problem "utrzymania" materiału na taśmie przy dużym nachyleniu pozostaje.
  • "Zwiększyć odległość od urządzenia rozładowczego" – odległość do urządzenia rozładowczego nie jest parametrem, który rozwiązuje cofanie materiału w stronę zasypu; dotyczy raczej organizacji stanowiska/toru zrzutu, a nie sił działających na materiał na taśmie.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać regułę: jeśli materiał sypki na przenośniku pochyłym cofa się w stronę zasypu, pierwszym podejrzeniem jest zbyt duże nachylenie (albo niewłaściwy dobór taśmy/okładzin, zabrudzenie, wilgoć), a działaniem podstawowym – korekta geometrii pracy przenośnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej dzieje się tak, gdy przenośnik ma zbyt duże nachylenie dla danego materiału sypkiego. Składowa siły ciężkości wzdłuż taśmy "ściąga" materiał w dół, a tarcie i zabieranie przez taśmę nie wystarczają, by utrzymać warstwę urobku w ruchu do przodu.
Najbardziej przyczynowe działanie to zmniejszenie kąta pochylenia taśmy. Dzięki temu maleje tendencja materiału do poślizgu w dół. W praktyce ogranicza to cofanie, rozsyp i zapylenie, a także stabilizuje strugę transportowanego urobku.
Zmniejszenie ilości materiału może ograniczyć skalę objawów (mniej materiału się osunie), ale często nie usuwa przyczyny. Jeśli nachylenie jest nieodpowiednie, materiał nadal będzie miał tendencję do cofania. To rozwiązanie doraźne, a nie podstawowa korekta parametru pracy.
Problem cofania wynika głównie z równowagi sił (grawitacja kontra tarcie) przy określonym nachyleniu. Sama prędkość taśmy nie "zmienia" nachylenia ani właściwości tarcia. Zbyt duża prędkość może dodatkowo pogorszyć stabilność transportu i zwiększyć rozrzut urobku.
Lej załadowczy to element, do którego podaje się materiał na taśmę (punkt zasypu). Jego zadaniem jest ukierunkowanie strugi materiału na taśmę oraz ograniczanie rozsypu. Jeśli materiał cofa się w jego stronę, świadczy to o niestabilnym transporcie na pochyleniu.
Znaczenie mają m.in. granulacja, wilgotność, skłonność do zbrylania oraz "śliskość" (współczynnik tarcia) kontaktu materiał–taśma. Materiał wilgotny lub bardzo drobny może zmieniać warunki tarcia i łatwiej się ślizgać. Dlatego dobór nachylenia musi uwzględniać rodzaj transportowanego medium.
Gdy zmiana geometrii nie jest możliwa (ograniczenia konstrukcyjne ciągu), w praktyce rozważa się rozwiązania techniczne zwiększające "zabieranie" materiału, np. elementy zapobiegające cofaniu lub zmianę charakterystyki przenoszenia. Na egzaminie jednak kluczowe jest rozpoznanie roli nachylenia.
Skutkami mogą być: rozsyp surowca, zapylenie, większe straty materiałowe, problemy z utrzymaniem czystości i ryzyko wypadkowe (poślizg, potknięcie, kontakt z substancją). Dodatkowo rośnie obciążenie pracą porządkową i ryzyko awarii w strefie zasypu.
Cofanie materiału oznacza ruch urobku po taśmie w dół, mimo że taśma porusza się do przodu. Poślizg taśmy na bębnie dotyczy napędu: taśma nie osiąga wymaganej prędkości lub "stoi". W obserwacji warto patrzeć, czy taśma faktycznie przesuwa się prawidłowo, a materiał się ślizga.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "zwiększyć prędkość", bo kojarzy się z większą wydajnością. Drugi błąd to mylenie działań doraźnych (zmniejszenie zasypu) z przyczynowymi (zmiana nachylenia). Warto zawsze najpierw zidentyfikować mechanizm zjawiska, a dopiero potem dobrać działanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zsuwanie się materiału w kierunku leja załadowczego oznacza, że przy danym nachyleniu składowa ciężaru "ściąga" urobek w dół i tarcie na taśmie nie wystarcza do jego utrzymania.

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji (DTR) przenośników taśmowych stosowanych w zakładzie
  • Podręczniki z maszynoznawstwa/transportu wewnętrznego dotyczące przenośników taśmowych
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy przy przenośnikach i zabezpieczeń przed rozsypem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego