KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 6.
Do urabiania skał zwięzłych nie stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koparka chwytakowa jest przeznaczona głównie do wybierania i przeładunku materiałów sypkich lub luźnych, a nie do odspajania skał zwięzłych. Do skał zwięzłych stosuje się m.in. frezowanie, młoty hydrauliczne lub zrywanie z użyciem zrywaka, bo zapewniają realne kruszenie albo rozluźnianie calizny.

Pełne wyjaśnienie:

W urabianiu skał zwięzłych kluczowe jest to, aby narzędzie robocze potrafiło odspoić materiał o dużej wytrzymałości: przez kruszenie, nacinanie/frezowanie, udar lub zrywanie. Dlatego w praktyce odkrywkowej dobiera się sprzęt i osprzęt tak, by zapewnić odpowiednią energię oddziaływania na caliznę.

Odpowiedź "koparki chwytakowej" jest właściwa, ponieważ chwytak jest narzędziem typowo chwytno-przeładunkowym: dobrze sprawdza się przy materiałach luźnych (np. urobek sypki, piasek, żwir, drobne kruszywo) oraz w pracach przeładunkowych. Nie jest natomiast narzędziem projektowanym do efektywnego odspajania skały zwięzłej z calizny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania:

  • "kombajnu frezującego" – frezowanie jest jedną z metod mechanicznego urabiania; głowica frezująca skrawa/rozdrabnia materiał, więc może być stosowana do urabiania twardszych ośrodków (w zależności od konstrukcji i warunków).
  • "koparki z młotem hydraulicznym" – młot hydrauliczny pracuje udarowo i służy do kruszenia oraz rozbijania zwięzłych skał lub większych bloków, czyli jest typowym rozwiązaniem do trudniejszego urabiania.
  • "spycharki z osprzętem zrywakowym" – zrywak (ripper) rozluźnia i odspaja zwięzły grunt lub słabszą skałę przez zrywanie, ułatwiając dalszy załadunek i transport.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "skała zwięzła", szukaj rozwiązań z udaru, zrywania albo frezowania. Sprzęt przeładunkowy (chwytak) kojarz raczej z materiałem luźnym, a nie z odspajaniem calizny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skały zwięzłe to ośrodki o dużej spójności i wytrzymałości, które trudno odspoić zwykłym wybieraniem łyżką. W praktyce wymagają metod takich jak udar (młot hydrauliczny), zrywanie (zrywak) lub skrawanie/frezowanie, aby rozluźnić caliznę przed załadunkiem.
Chwytak jest narzędziem do chwytania i przeładunku materiałów luźnych oraz sypkich. Nie zapewnia typowego mechanizmu kruszenia, udaru ani skrawania, które są potrzebne do odspajania skały zwięzłej. Dlatego w urabianiu calizny zwięzłej wybiera się inny osprzęt.
Młot hydrauliczny wykorzystuje energię hydrauliczną do generowania uderzeń, które kruszą skałę lub rozbijają duże bryły. To narzędzie udarowe, dlatego dobrze sprawdza się w pracach rozkruszania i pomocniczego urabiania, gdy materiał jest zbyt twardy dla standardowego wybierania.
Spycharkę ze zrywakiem stosuje się, gdy trzeba rozluźnić zwięzły grunt lub słabszą skałę przed dalszym urabianiem i załadunkiem. Zrywak "rozrywa" podłoże i tworzy spękania, co zmniejsza opory urabiania oraz poprawia wydajność kolejnych etapów robót.
Kombajn frezujący to maszyna urabiająca, która odspaja materiał przez skrawanie i rozdrabnianie głowicą frezującą. Jest używany tam, gdzie potrzebne jest mechaniczne urabianie bez materiałów wybuchowych lub jako metoda ograniczania uciążliwości. Zastosowanie zależy od twardości ośrodka i narzędzi.
Urabianie to odspajanie materiału z calizny (kruszenie, zrywanie, frezowanie, udar). Przeładunek to przemieszczanie już odspojonego materiału (np. nabieranie, chwytanie, wysypywanie). Chwytak i łyżka często kojarzą się z przeładunkiem, a młot i zrywak z urabianiem.
W praktyce spotyka się m.in. urabianie udarowe (młot hydrauliczny), zrywanie (zrywak na spycharkach) oraz skrawanie/frezowanie (głowice frezujące, kombajny). Dobór metody zależy od wytrzymałości skały, wymaganej wydajności, warunków BHP i dostępnego sprzętu.
Słowo "zwięzłe" jest kluczem do doboru technologii: wskazuje, że zwykłe wybieranie osprzętem przeładunkowym może być nieskuteczne. Wtedy należy myśleć o narzędziach, które realnie odspajają materiał (udar, zrywanie, frezowanie). To częsty "haczyk" sprawdzający zrozumienie zastosowań maszyn.
Tak, może być używana, ale zwykle w zadaniach przeładunkowych lub pomocniczych, gdy materiał jest luźny (np. pryzmy, składowiska, sortowanie, prace porządkowe). To nie oznacza jednak, że jest to typowa maszyna do urabiania skał zwięzłych z calizny.
Częsty błąd to wybór maszyny "bo to też koparka", bez analizy narzędzia roboczego i mechanizmu odspajania. Uczniowie mylą przeładunek z urabianiem albo zakładają, że każda koparka poradzi sobie z calizną. Na egzaminie zawsze łącz rodzaj skały z właściwą metodą odspajania.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koparka chwytakowa jest przeznaczona głównie do wybierania i przeładunku materiałów sypkich lub luźnych, a nie do odspajania skał zwięzłych.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koparka" – sekcje o rodzajach koparek i osprzęcie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koparka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Młot hydrauliczny" – opis zastosowań narzędzia udarowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/M%C5%82ot_hydrauliczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Ripper (construction)" – opis funkcji zrywaka do rozluźniania gruntu/skarpy, https://en.wikipedia.org/wiki/Ripper_(construction) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót w górnictwie odkrywkowym (urabianie, odspajanie, zrywanie)
  • Materiały producentów maszyn i osprzętu (katalogi zastosowań młotów hydraulicznych, zrywaków, frezarek)
  • Notatki z zajęć o doborze maszyn podstawowych w odkrywce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego