KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 10.
Na którym rysunku przedstawiono organ roboczy koparki, który ma zastosowanie przy ciągłym urabianiu złoża?
Ilustracja przedstawia cztery różne obrazy oznaczone literami A, B, C i D, które pokazują różne typy organów roboczych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urabianie ciągłe realizują organy robocze, które skrawają/odspajają złoże bez cyklicznych przerw i zapewniają stały odbiór urobku (np. układ wielonaczyniowy). Organy takie odróżnia się od łyżki lub chwytaka, które pracują cyklicznie: nabieranie–podnoszenie–wysyp.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie odkrywkowym urabianie ciągłe oznacza, że złoże jest odspajane i odbierane w sposób możliwie nieprzerwany, a strumień urobku może być przekazywany dalej (np. na przenośniki) bez typowego cyklu roboczego "nabierz–podnieś–obróć–wysyp".

Dlatego organ roboczy właściwy dla urabiania ciągłego ma zwykle konstrukcję wielonaczyniową albo skrawającą, pracującą w sposób ciągły (w praktyce spotyka się m.in. rozwiązania kołowe lub łańcuchowe z szeregiem elementów urabiających). Taki organ roboczy w czasie pracy stale odspaja materiał, a urobek jest na bieżąco transportowany z rejonu urabiania.

Odpowiedź wskazująca organ roboczy do pracy ciągłej jest poprawna, jeżeli na rysunku widać cechy typowe dla pracy ciągłej, np. wiele powtarzalnych elementów urabiających (naczyń/czerpaków) albo ciągły układ skrawania i odbioru urobku. To odróżnia go od osprzętu cyklicznego, gdzie pojedyncza łyżka lub chwytak realizuje kolejne fazy cyklu.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeśli przedstawiają osprzęt typowy dla pracy cyklicznej (np. pojedynczą łyżkę przedsiębierną/podsiębierną, chwytak, elementy niebędące organem urabiającym). Częsty błąd na egzaminie polega na tym, że zdający rozpoznaje "koparkę" jako całość, zamiast wskazać konkretny organ roboczy odpowiedzialny za odspajanie złoża.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odpowiedz sobie, czy dany osprzęt musi wykonać pełny cykl (nabranie i wysyp), czy też może urabiać i przekazywać urobek stale. To rozróżnienie zwykle wystarcza do poprawnego wyboru rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urabianie ciągłe to taki sposób pracy, w którym złoże jest odspajane i odbierane bez typowych przerw cyklicznych (nabieranie–podnoszenie–wysyp). Organ roboczy pracuje stale, a urobek może być przekazywany w sposób ciągły, np. na przenośniki.
Organ do urabiania ciągłego ma zwykle wiele powtarzalnych elementów urabiających (np. układ wielonaczyniowy) lub ciągły układ skrawania i odbioru urobku. Łyżka pracuje cyklicznie: nabiera urobek, przemieszcza go i wysypuje, więc nie zapewnia stałego strumienia.
Typowe są organy wieloelementowe, w których urobek jest wybierany wieloma elementami po kolei, co umożliwia pracę bez przerw. W zależności od konstrukcji spotyka się rozwiązania kołowe lub łańcuchowe, które podczas ruchu stale odspajają materiał.
Chwytak działa etapami: zamknięcie na materiale, podniesienie, przemieszczenie i opróżnienie. To jest cykl pracy, który naturalnie wprowadza przerwy w urabianiu. W urabianiu ciągłym organ roboczy odspaja materiał bez zatrzymywania się na kolejne fazy cyklu.
Urabianie ciągłe stosuje się, gdy zależy na dużej wydajności i stabilnym strumieniu urobku w ciągu technologicznym (np. z transportem przenośnikowym). Cykliczne bywa wybierane przy większej zmienności frontu robót, krótszych seriach lub innym rodzaju organizacji transportu.
Najczęstsze błędy to wybór na podstawie ogólnego wyglądu maszyny zamiast zasady działania organu oraz pomijanie słowa "ciągłe". Zdający często mylą osprzęt cykliczny (łyżka, chwytak) z organem wieloelementowym, który zapewnia stałe urabianie.
Organ roboczy to część maszyny, która bezpośrednio oddziałuje na złoże i wykonuje urabianie (odspajanie oraz pobieranie materiału). Nie jest to cała koparka ani podwozie czy wysięgnik, tylko element odpowiadający za kontakt z urobkiem.
Ucz się poprzez porównywanie: zaznacz cechy cykliczne (pojedyncza łyżka, fazy cyklu) i cechy ciągłe (wiele elementów urabiających, stały odbiór). Pomaga też tworzenie własnej "ściągi" obrazkowej: organ–zasada pracy–typ koparki.
Zwykle nie w sensie technologicznym: koparka jednonaczyniowa realizuje cykl roboczy, więc urabianie jest przerywane przez manewry i wysyp. Może pracować szybko i regularnie, ale to nadal urabianie cykliczne, a nie ciągłe w rozumieniu organu roboczego.
Szukaj układów z wieloma powtarzalnymi elementami roboczymi, które "krążą" lub przesuwają się w pętli, oraz rozwiązań wskazujących na stały odbiór urobku. Jeśli widać pojedynczą łyżkę lub chwytak, to najczęściej wskazuje na pracę cykliczną.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że urabianie ciągłe realizują organy robocze, które skrawają/odspajają złoże bez cyklicznych przerw i zapewniają stały odbiór urobku (np. układ wielonaczyniowy).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn górniczych w odkrywkach (koparki wielonaczyniowe)
  • Instrukcje obsługi (DTR) koparek wielonaczyniowych kołowych i łańcuchowych – część: budowa i organ urabiający
  • Materiały dydaktyczne z technologii wydobycia odkrywkowego: systemy KTZ (koparka–taśmociąg–zwałowarka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego