KWALIFIKACJA DRM4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 40.
Do wykonania nacięcia okleiny o grubości 0,8 mm w celu naprawy fragmentu intarsji należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do nacięcia bardzo cienkiej okleiny (0,8 mm) w naprawie intarsji potrzebne jest narzędzie zapewniające najwyższą precyzję i kontrolę prowadzenia ostrza. Skalpel ma cienkie, bardzo ostre wymienne ostrze, które pozwala wykonać czyste nacięcie bez szarpania i wyrywania włókien okleiny.

Pełne wyjaśnienie:

Przy naprawie fragmentu intarsji często trzeba wykonać bardzo precyzyjne nacięcie okleiny (forniru), aby oddzielić uszkodzony fragment, dopasować wstawkę lub przygotować krawędź do podklejenia. Grubość 0,8 mm oznacza, że materiał jest cienki i łatwo go:

  • przeciąć "za głęboko" i uszkodzić podłoże,
  • poszarpać, powodując wyrwanie włókien,
  • zdeformować przez zbyt duży nacisk.

Dlatego właściwe jest narzędzie, które daje maksymalną kontrolę ostrza i umożliwia prowadzenie cięcia po linii, z niewielkim naciskiem. Odpowiedź "skalpel." spełnia te warunki: ma cienkie, bardzo ostre ostrze, pozwala pracować "punktowo" i wykonywać krótkie, kontrolowane nacięcia typowe dla prac naprawczych i wykończeniowych.

Odpowiedź "dłuto." jest nieprawidłowa, bo dłuto służy głównie do skrawania i dłutowania, a nie do delikatnego nacinania cienkiej okleiny; łatwo też spowodować zbyt agresywne wejście w materiał i wyszczerbienia krawędzi.

Odpowiedź "nóż." jest zbyt ogólna: wiele noży stolarskich ma grubsze ostrze i inną geometrię, co w tak cienkim materiale może pogarszać kontrolę oraz zwiększać ryzyko podważenia i rozwarstwienia okleiny. W kontekście mikronacięć w intarsji skalpel jest narzędziem bardziej precyzyjnym.

Odpowiedź "piłę." należy odrzucić, ponieważ piła pracuje zębami, zostawia szerszą szczelinę i ma znacznie mniejszą precyzję w krótkich nacięciach; dodatkowo ryzyko poszarpania krawędzi forniru jest wysokie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się cienka okleina/fornir i "naprawa fragmentu intarsji", szukaj narzędzia do najdelikatniejszego, kontrolowanego cięcia, a nie do uderzania, piłowania czy zgrubnego skrawania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okleina (fornir) to cienka warstwa drewna naklejana na podłoże. Ponieważ ma małą grubość, łatwo ją poszarpać lub wyrwać włókna, gdy ostrze jest tępe albo narzędzie wymaga dużej siły. Dlatego stosuje się narzędzia o bardzo ostrym, cienkim ostrzu i pracuje z małym naciskiem.
Najczęściej wybiera się skalpel, bo ma cienkie i bardzo ostre ostrze, które pozwala prowadzić cięcie po linii bez "szarpania" materiału. Przy naprawach intarsji liczy się kontrola i czysta krawędź nacięcia, a nie szybkość pracy.
Skalpel zwykle zapewnia większą precyzję: ma cieńsze ostrze, łatwiej go prowadzić w krótkich nacięciach i wymaga mniejszej siły. Zwykły nóż bywa grubszy i może bardziej podważać okleinę, co zwiększa ryzyko rozwarstwienia lub wyszczerbienia krawędzi.
Dłuto nie jest typowym narzędziem do nacinania cienkiej okleiny, bo łatwo wykonać zbyt agresywne cięcie lub wykruszyć krawędź. Dłuto lepiej sprawdza się w skrawaniu i wybieraniu drewna. Do delikatnych nacięć okleiny korzystniejsze jest cienkie, bardzo ostre ostrze (np. skalpel).
Piły używa się do rozcinania elementów o większej grubości i długości cięcia, gdzie potrzebne są zęby i prowadzenie narzędzia na większym odcinku. Przy cienkim fornirze i naprawie intarsji piła jest zbyt "agresywna" i może poszarpać krawędź, dlatego wybiera się narzędzia do precyzyjnego nacinania.
Pomaga bardzo ostre ostrze, mały nacisk i wykonywanie kilku płytkich przejść zamiast jednego głębokiego. Warto stabilnie podtrzymać materiał i ciąć zgodnie z kierunkiem włókien, gdy to możliwe. Tępe ostrze i szarpane ruchy to najczęstsza przyczyna wyszczerbień.
To odtwarzanie lub korekta dekoracyjnej kompozycji z wstawek drewnianych, np. gdy fragment się odkleił, ukruszył albo ma ubytek. Często obejmuje nacięcie krawędzi, usunięcie uszkodzonego fragmentu, dopasowanie wstawki i ponowne sklejenie oraz wyrównanie powierzchni.
Najczęstsze błędy to wybór narzędzia zbyt masywnego (np. dłuto) albo zębatego (piła), co zwiększa ryzyko wyrwania okleiny. Innym błędem jest praca tępym ostrzem lub zbyt dużą siłą. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba rozpoznać, że cienka okleina wymaga maksymalnej precyzji.
Pracuj na stabilnym podłożu, tnij od siebie i trzymaj palce poza linią cięcia. Używaj ostrza w dobrym stanie i wymieniaj je, gdy zaczyna "szarpać" materiał. Po pracy zabezpiecz ostrze osłonką, a zużyte ostrza wyrzucaj do odpowiedniego pojemnika, aby uniknąć skaleczeń.
Zwróć uwagę na słowa typu "nacięcie", "naprawa", "fragment", "intarsja" oraz na małą grubość okleiny (np. poniżej 1 mm). To sygnał, że potrzebne jest narzędzie dające czyste, kontrolowane cięcie. Wtedy najczęściej pasuje skalpel, a nie piła czy dłuto.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że do nacięcia bardzo cienkiej okleiny (0,8 mm) w naprawie intarsji potrzebne jest narzędzie zapewniające najwyższą precyzję i kontrolę prowadzenia ostrza.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z podstaw obróbki ręcznej drewna (dział: narzędzia ręczne, cięcie i nacinanie)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu okleinowania i napraw powierzchni fornirowanych
  • Instrukcje BHP i zasady bezpiecznej pracy ostrzami (skalpel/noże) w pracowni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego