KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 5.
Do wykonania otworu ø14 × ø20 zgodnie z rysunkiem należy użyć
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny elementu mechanicznego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "wiertła i pogłębiacza walcowego czołowego" jest właściwa, bo najpierw wykonuje się otwór wiertłem, a następnie wykonuje pogłębienie walcowe (stopień) pogłębiaczem czołowym. Rozwiertak służy głównie do dokładnego wykańczania średnicy, a pogłębiacz stożkowy do faz/gniazd stożkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Zapis otworu typu "ø14 × ø20" w połączeniu z informacją "zgodnie z rysunkiem" najczęściej odnosi się do otworu z pogłębieniem (otwór stopniowany): część otworu ma średnicę 14, a dodatkowo wykonuje się pogłębienie o większej średnicy 20 (zwykle na określoną głębokość) pod osadzenie elementu, np. łba śruby lub tulei.

Aby wykonać taki kształt, typowa kolejność jest następująca:

  • wiercenie otworu zasadniczego wiertłem do wymaganej średnicy (tu: ø14),
  • pogłębianie walcowe czołowe do większej średnicy (tu: ø20) w zakresie wskazanym na rysunku.

Dlatego poprawne jest użycie zestawu: "wiertła i pogłębiacza walcowego czołowego". Pogłębiacz walcowy czołowy wykonuje płaskie dno pogłębienia i zachowuje walcowy kształt stopnia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "rozwiertaka i wiertła": rozwiertak stosuje się do precyzyjnego wykończenia średnicy i poprawy dokładności/ chropowatości po wierceniu, ale nie służy do wykonywania typowego pogłębienia stopniowego o większej średnicy z płaskim dnem.
  • "wiertła i pogłębiacza stożkowego": pogłębiacz stożkowy wykonuje gniazdo stożkowe (np. pod łby stożkowe lub fazę), a nie walcowe pogłębienie o średnicy ø20.
  • "wiertła piórkowego": samo wiertło (niezależnie od odmiany) nie zapewnia wykonania pogłębienia walcowego do większej średnicy zgodnie z rysunkiem; do tego potrzebne jest narzędzie do pogłębiania lub odpowiednia operacja frezowania/roztaczania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się pogłębienie walcowe/stopień, szukaj w odpowiedziach "pogłębiacza walcowego czołowego". Gdy jest faza lub gniazdo pod łeb stożkowy, wtedy pasuje "pogłębiacz stożkowy".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza otwór z pogłębieniem/stopniem: część otworu ma średnicę 14, a dodatkowo wykonuje się pogłębienie o większej średnicy 20 (zwykle na określoną głębokość podaną na rysunku). Dokładną interpretację potwierdza widok/przekrój na rysunku.
Typowo stosuje się wiertło do wykonania otworu podstawowego oraz pogłębiacz walcowy czołowy do wykonania pogłębienia o większej średnicy z płaskim dnem. To odpowiada kształtowi "stopnia" widocznemu na rysunku.
Pogłębiacz stożkowy tworzy powierzchnię stożkową (fazę lub gniazdo stożkowe), a pogłębienie walcowe ma ścianki walcowe i zwykle płaskie dno. Użycie narzędzia stożkowego zmieni geometrię i nie spełni wymagań rysunku.
Rozwiertak służy do dokładnego wykańczania średnicy po wierceniu: poprawia wymiar, współosiowość i chropowatość. Stosuje się go, gdy wymagane są ciasne tolerancje otworu. Nie jest podstawowym narzędziem do wykonania pogłębienia o większej średnicy.
Szukaj informacji o większej średnicy w części otworu oraz oznaczeń wskazujących na stopień/pogłębienie z płaskim dnem (często w przekroju). Jeśli rysunek pokazuje walcowy "schodek" pod łeb śruby, zwykle potrzebny jest pogłębiacz walcowy czołowy.
Zwykle nie. Wiertło piórkowe wykonuje otwór o określonej średnicy, ale samo z siebie nie zapewnia wykonania kontrolowanego pogłębienia walcowego o większej średnicy i wymaganej geometrii dna. Do stopnia potrzebne jest pogłębianie lub inna dedykowana operacja.
Najpierw wykonuje się otwór bazowy wiertłem, a dopiero potem pogłębienie (np. pogłębiaczem walcowym czołowym). Dzięki temu narzędzie do pogłębiania ma prowadzenie i łatwiej utrzymać współosiowość oraz prawidłową geometrię stopnia.
Pogłębienie walcowe stosuje się m.in. do wykonania gniazda pod łeb śruby z łbem walcowym, podkładkę lub element osadzany w otworze (np. tuleję). Pozwala "schować" element w materiale i uzyskać płaskie oparcie.
Najczęściej myli się: pogłębianie z rozwiercaniem (dokładność średnicy vs wykonywanie stopnia) oraz pogłębiacz walcowy ze stożkowym (stopień vs faza). Pomaga sprawdzenie, czy na rysunku dno pogłębienia ma być płaskie czy stożkowe.
Ćwicz rozpoznawanie na rysunkach: otworów przelotowych, nieprzelotowych, pogłębień walcowych i stożkowych oraz zastosowań rozwiertaka. Ucz się skojarzeń: "płaskie dno i większa średnica" → pogłębiacz walcowy czołowy, "faza/stożek" → pogłębiacz stożkowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "wiertła i pogłębiacza walcowego czołowego" jest właściwa, bo najpierw wykonuje się otwór wiertłem, a następnie wykonuje pogłębienie walcowe (stopień) pogłębiaczem czołowym."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obróbki skrawaniem: obróbka otworów (wiercenie, pogłębianie, rozwiercanie)
  • Instrukcje producentów narzędzi skrawających (karty katalogowe pogłębiaczy i rozwiertaków)
  • Zadania z czytania rysunku technicznego: otwory, pogłębienia, fazy, tolerancje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego