Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 11.
Do wykonania otworu w przedmiocie zgodnie z przedstawionym rysunkiem, należy użyć wiertła oraz
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny, który pokazuje przekrój przedmiotu z otworem gwintowanym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gwintownik stosuje się do wykonania gwintu wewnętrznego w otworze, który wcześniej wykonuje się wiertłem o odpowiedniej średnicy.
Nawiertak służy głównie do rozpoczęcia wiercenia i centrowania, narzynka wykonuje gwint zewnętrzny, a pogłębiacz kształtuje wlot otworu (fazę/gniazdo), nie wykonując gwintu.

Pełne wyjaśnienie:

W typowej technologii wykonania otworu gwintowanego wewnętrznie (czyli takiego, w który później wkręca się śrubę) stosuje się co najmniej dwa narzędzia:

  • wiertło – aby wykonać otwór o średnicy pod gwint,
  • gwintownik – aby naciąć w tym otworze gwint wewnętrzny.

Dlatego poprawnym uzupełnieniem po "wiertła oraz …" jest gwintownika, jeśli z rysunku wynika wymaganie gwintu w otworze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Nawiertak – służy do wykonania krótkiego prowadzenia/stożkowego zagłębienia i ułatwia rozpoczęcie wiercenia (centrowanie). Nie zastępuje gwintownika i nie wykonuje gwintu.
  • Narzynka – jest narzędziem do wykonywania gwintów zewnętrznych na prętach/wałkach. Przy otworze w detalu nie jest właściwym wyborem.
  • Pogłębiacz – służy do pogłębiania (np. pod łeb śruby) albo do fazowania wlotu otworu. Może być operacją dodatkową po wierceniu, ale nie realizuje wymagania gwintu.

W praktyce warsztatowej kolejność bywa rozszerzana (np. nawiertak → wiertło → fazowanie pogłębiaczem → gwintownik), ale kluczowe jest rozróżnienie funkcji narzędzi: gwintownik odpowiada za gwint wewnętrzny, a narzynka za gwint zewnętrzny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest gwintownik i do czego służy?
Gwintownik to narzędzie skrawające do wykonywania gwintów wewnętrznych w otworach. Najpierw wierci się otwór wiertłem o średnicy pod gwint, a następnie gwintownikiem nacina się zarys gwintu, aby można było wkręcić śrubę.
Jaka jest różnica między gwintownikiem a narzynką?
Różnica dotyczy rodzaju gwintu: gwintownik wykonuje gwint wewnętrzny w otworze, a narzynka wykonuje gwint zewnętrzny na pręcie lub wałku. W zadaniach egzaminacyjnych to jedna z najczęstszych pułapek.
Dlaczego po wierceniu otworu często używa się gwintownika?
Bo samo wiercenie tworzy tylko gładki otwór. Jeśli rysunek wymaga połączenia śrubowego bez nakrętki, potrzebny jest gwint wewnętrzny w detalu. Gwintownik nacina w materiale rowki gwintu, umożliwiając wkręcenie śruby.
Co to jest nawiertak i kiedy się go stosuje?
Nawiertak stosuje się zwykle na początku obróbki, aby naprowadzić wiertło i zapobiec jego "uciekaniu" po powierzchni. Ułatwia centrowanie i poprawia dokładność wiercenia, ale nie zastępuje operacji gwintowania ani pogłębiania.
Do czego służy pogłębiacz przy obróbce otworów?
Pogłębiacz służy do obróbki wlotu otworu lub wykonania gniazda (np. pod łeb śruby) oraz do fazowania krawędzi. Może poprawić montaż i usunąć ostre krawędzie, ale nie wykonuje gwintu, więc nie jest zamiennikiem gwintownika.
Jak rozpoznać na rysunku technicznym, że otwór ma być gwintowany?
Najczęściej wskazuje na to oznaczenie gwintu (np. symbol z literą M i wymiarem) lub opis otworu wymagający gwintu wewnętrznego. Na egzaminie warto szukać informacji, czy w otworze ma współpracować śruba bez nakrętki.
Czy do wykonania otworu gwintowanego zawsze potrzebne jest wiertło?
W typowej technologii tak: najpierw wykonuje się otwór wiertłem o średnicy pod gwint, a dopiero potem nacina gwint gwintownikiem. Wyjątkiem są specjalne metody (np. walcowanie gwintu), ale w zadaniach szkolnych najczęściej obowiązuje schemat: wiercenie → gwintowanie.
Jakie błędy najczęściej robi się przy doborze narzędzia do gwintowania?
Najczęstszy błąd to wybór narzynki zamiast gwintownika (mylenie gwintu zewnętrznego z wewnętrznym). Drugi błąd to wybór pogłębiacza, bo kojarzy się z "obróbką po wierceniu". Kluczowe jest ustalenie, czy wymagany jest gwint.
Kiedy zamiast gwintownika używa się narzynki?
Narzynkę stosuje się, gdy trzeba wykonać gwint zewnętrzny na elemencie typu pręt/wałek (np. śruba wykonywana na tokarce). Jeśli rysunek dotyczy otworu w detalu, narzynka zwykle nie będzie właściwa.
Jak uczyć się do pytań o narzędzia: wiertło, gwintownik, nawiertak, pogłębiacz?
Najlepiej stworzyć tabelę "narzędzie → efekt obróbki": wiertło (otwór), nawiertak (naprowadzenie), pogłębiacz (gniazdo/faza), gwintownik (gwint wewnętrzny), narzynka (gwint zewnętrzny). Na egzaminie czytaj rysunek i dopasuj efekt, nie samą nazwę.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Gwintownik stosuje się do wykonania gwintu wewnętrznego w otworze, który wcześniej wykonuje się wiertłem o odpowiedniej średnicy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Gwintownik": https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintownik (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – "Narzynka": https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzynka (dostęp: 2026-02-18)
  • Sandvik Coromant – "Tapping" (opis procesu gwintowania i narzędzi): https://www.sandvik.coromant.com/en-gb/knowledge/machining-formulas-definitions/tapping (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mechanicznej: obróbka skrawaniem i narzędzia skrawające
  • Katalogi narzędzi skrawających producentów (działy: wiercenie, gwintowanie, pogłębianie)
  • Materiały do nauki rysunku technicznego: oznaczenia gwintów i otworów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego