KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 29.
Do wykonania ścieku przykrawężnikowego odprowadzającego wodę z ciągu pieszo-rowerowego zaprojektowano prefabrykaty betonowe o grubości 6 cm. Na podstawie zamieszczonego rysunku oraz danych zawartych w tabeli określ, jaką szerokość terenu w planie należy wydzielić na ich wbudowanie?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny prefabrykatu betonowego używanego do wykonania ścieku przykrawężnikowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szerokość terenu w planie przeznaczona na wbudowanie ścieku wynika z szerokości prefabrykatu odczytanej z rysunku i danych tabelarycznych. Podana grubość 6 cm dotyczy przekroju (wysokości elementu), a nie jego szerokości w rzucie poziomym. Z dokumentacji wynika wartość 20 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z dokumentacji drogowej kluczowe jest rozróżnienie, który wymiar dotyczy planu (rzutu poziomego), a który przekroju. Treść podaje, że prefabrykat ma grubość 6 cm – to informacja o wymiarze "pionowym" elementu, istotna np. dla doboru podsypki, posadowienia czy oceny nośności, ale nie odpowiada na pytanie o to, jaką szerokość pasa w terenie trzeba wydzielić.

Pytanie dotyczy szerokości terenu w planie przeznaczonej na wbudowanie ścieku przykrawężnikowego. Aby ją ustalić, należy:

  • odczytać z rysunku, jak jest usytuowany ściek względem krawężnika i nawierzchni (czyli jaki wymiar jest "w poprzek" ścieku w rzucie),
  • sprawdzić w tabeli wymiar nominalny prefabrykatu (szerokość elementu w planie),
  • przyjąć tę wartość jako minimalną szerokość pasa wbudowania, zgodnie z założeniami projektu.

W tej dokumentacji wartość ta wynosi 20 cm, więc taki pas w planie należy przewidzieć na samo wbudowanie prefabrykatu (zgodnie z tym, co wskazują rysunek i tabela).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wartości 30 cm, 50 cm i 70 cm nie wynikają z odczytu wymiaru prefabrykatu z rysunku/tabeli – to typowy błąd polegający na zgadywaniu "na oko" albo mieszaniu szerokości całego pobocza/opaski z szerokością pojedynczego elementu ścieku. Na egzaminie należy zawsze opierać się na danych z dokumentacji, a nie na intuicji co do "typowych" gabarytów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się jednocześnie wymiary typu grubość/wysokość oraz pytanie o plan, najpierw zaznacz sobie, czy szukasz wymiaru poziomego (plan) czy pionowego (przekrój). To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z automatycznego skojarzenia liczb.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściek przykrawężnikowy to element odwodnienia montowany przy krawężniku, który zbiera wodę spływającą po nawierzchni i kieruje ją do wpustów lub dalej wzdłuż ciągu. Jego zadaniem jest ograniczenie zastoin, podmywania krawędzi i degradacji nawierzchni.
Sformułowania "w planie", "w rzucie" lub "w terenie w planie" oznaczają wymiar poziomy (szerokość widziana z góry). Grubość, wysokość lub warstwy konstrukcyjne odnoszą się do przekroju. Na egzaminie to rozróżnienie decyduje o poprawnym odczycie z dokumentacji.
Grubość to wymiar pionowy elementu, ważny dla posadowienia i technologii wbudowania. Pytanie o "szerokość terenu w planie" dotyczy wymiaru poziomego, czyli tego, ile miejsca zajmuje prefabrykat w rzucie z góry. To dwa różne kierunki wymiarowania.
Najczęściej potrzebujesz wymiaru nominalnego szerokości elementu (w planie) oraz ewentualnie informacji o kształcie (np. skosie) i tolerancjach. Dane o grubości i masie mogą być istotne technologicznie, ale do wyznaczenia pasa w planie kluczowa jest szerokość prefabrykatu.
Typowe błędy to: mylenie planu z przekrojem, wybieranie wymiaru wysokości zamiast szerokości, nieuwzględnienie opisu w tabeli (np. który wymiar jest który) oraz zgadywanie wartości "na oko". Pomaga zaznaczenie osi i kierunku "w poprzek" elementu.
W tym typie zadań zwykle nie liczy się skomplikowanie, tylko zgodność z dokumentacją. Sprawdź, czy wskazana szerokość odpowiada szerokości pojedynczego prefabrykatu w planie, a nie np. szerokości całej opaski lub pasa robót. Wątpliwości rozstrzyga rysunek i tabela.
Zapas technologiczny dolicza się, gdy pytanie dotyczy szerokości pasa roboczego, wykopu lub deskowania, a nie samego wbudowania prefabrykatu. Jeżeli treść mówi o "wydzieleniu terenu na wbudowanie" zgodnie z rysunkiem, zwykle chodzi o wymiar elementu, bez dodatkowych naddatków.
Nie musi. Grubość określa przekrój (wymiar pionowy), natomiast szerokość w planie jest niezależnym parametrem i wynika z typu prefabrykatu. W praktyce element może mieć stałą szerokość, a różne grubości, albo odwrotnie — dlatego nie wolno przenosić jednego wymiaru na drugi.
W praktyce stosuje się m.in. ścieki przykrawężnikowe, spadki poprzeczne kierujące wodę do wpustów, korytka/rynny odwodnieniowe oraz wpusty uliczne podłączone do kanalizacji deszczowej. Dobór zależy od projektu, spadków terenu i warunków odprowadzenia wody.
Ćwicz rozpoznawanie rzutów i przekrojów, odczyt wymiarów z rysunków oraz wyszukiwanie właściwych parametrów w tabelach. Pomaga praca na przykładowych kartach katalogowych prefabrykatów i zadaniach, w których celowo podaje się wymiar "mylący" (np. grubość) obok pytania o plan.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Szerokość terenu w planie przeznaczona na wbudowanie ścieku wynika z szerokości prefabrykatu odczytanej z rysunku i danych tabelarycznych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rysunku technicznego budowlanego/drogowego (rzuty i przekroje)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót drogowych (odwodnienie, elementy krawędziowe)
  • Katalogi producentów prefabrykatów drogowych (tabele wymiarów i przekroje elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego