KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Na jaką wysokość nad powierzchnię jezdni został wyniesiony krawężnik ulicy o przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny ulicy z zaznaczonymi krawężnikami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Światło krawężnika to różnica między rzędną wierzchu krawężnika a rzędną powierzchni jezdni przy krawężniku. Z rysunku: wierzch krawężnika ma +0,05 m, a krawędź jezdni ma −0,07 m. Obliczenie: 0,05 − (−0,07) = 0,12 m = 12 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W przekroju poprzecznym ulicy kluczowe są rzędne wysokościowe (koty), podane w metrach względem przyjętego poziomu odniesienia. Na rysunku poziom odniesienia stanowi oś jezdni z rzędną 0,00. Ze względu na spadek poprzeczny 2% powierzchnia jezdni przy krawężniku znajduje się niżej niż oś.

Pytanie dotyczy tego, na jaką wysokość ponad powierzchnię jezdni przy krawężniku wyniesiono krawężnik. Jest to w praktyce to, co często nazywa się światłem krawężnika: pionowa różnica wysokości między górą krawężnika a jezdnią przy krawężniku.

Z rysunku odczytujemy:

  • rzędna krawędzi jezdni przy krawężniku: −0,07 m (7 cm poniżej 0,00),
  • rzędna wierzchu krawężnika: +0,05 m (5 cm powyżej 0,00).

Obliczamy różnicę poziomów (ważne jest poprawne odejmowanie liczby ujemnej):

+0,05 − (−0,07) = +0,12 m, czyli 12 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 5 cm i 7 cm wynikają z odczytu tylko jednej rzędnej bez porównania jej z drugą (np. uznanie +0,05 za gotowy wynik albo potraktowanie −0,07 jako samego "wyniesienia"). Z kolei 2 cm może wynikać z błędnego odejmowania znaków (0,07 − 0,05) lub mylenia, które punkty należy porównać. W praktyce na budowie taki błąd skutkowałby nieprawidłowym odwodnieniem lub utrudnieniem dla pojazdów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna wysokościowa (kota) to wysokość punktu względem przyjętego poziomu odniesienia, np. osi jezdni oznaczonej jako 0,00. Znak "+" oznacza punkt powyżej poziomu odniesienia, a "−" poniżej. Rzędne pozwalają obliczać różnice wysokości między elementami przekroju.
W takim zadaniu chodzi o powierzchnię jezdni w miejscu styku z krawężnikiem, czyli przy krawędzi jezdni. Na przekroju oś jezdni (0,00) jest tylko poziomem odniesienia do rzędnych, a sama jezdnia może opadać do krawędzi z powodu spadku poprzecznego.
Światło krawężnika to różnica: (rzędna wierzchu krawężnika) minus (rzędna jezdni przy krawężniku). Jeśli jezdnia ma rzędną ujemną, pamiętaj, że odejmujesz liczbę ujemną, czyli w praktyce dodajesz jej wartość bezwzględną.
Ponieważ jezdnia ma spadek poprzeczny, więc na krawędzi jest niżej niż w osi. Oś 0,00 to punkt referencyjny do odczytu rzędnych. Jeżeli przyjmiesz 0,00 jako "powierzchnię jezdni" wszędzie, pominiesz spadek i zaniżysz lub zawyżysz wyniesienie krawężnika.
Spadek poprzeczny 2% oznacza, że na 1 m w poziomie nawierzchnia zmienia wysokość o 0,02 m (2 cm). Na przekroju pokazuje kierunek odpływu wody od osi do krawędzi. Dzięki temu można wyznaczyć rzędne krawędzi jezdni i elementów odwodnienia.
Najczęstszy błąd to nieuwzględnienie, że minus w rzędnej oznacza poziom poniżej odniesienia. Uczniowie liczą 0,05 − 0,07 zamiast 0,05 − (−0,07). Drugi błąd to odczyt jednej rzędnej jako wyniku bez porównania z rzędną jezdni przy krawężniku.
Kontrolę wykonuje się podczas ustawiania krawężników na ławie oraz przy odbiorach robót: sprawdza się rzędne, linię w planie i zgodność z przekrojem. Prawidłowe wyniesienie wpływa na odwodnienie i bezpieczeństwo ruchu (parkowanie, najeżdżanie na krawężnik).
Gdy krawężnik jest za niski, woda opadowa może przelewać się na chodnik lub zieleń, powodując zalewanie i degradację pobocza. Może też pogorszyć działanie odwodnienia przykrawężnikowego. Dlatego wysokość wyniesienia musi wynikać z rzędnych i spadków projektowych.
Zbyt wysoki krawężnik utrudnia wjazd na posesje i parkowanie, zwiększa ryzyko uszkodzeń opon i felg oraz może stanowić przeszkodę dla pojazdów (szczególnie przy zawężeniach). W skrajnych przypadkach pogarsza bezpieczeństwo pieszych i użytkowników rowerów.
Najpierw policz różnicę w metrach, a potem pomnóż przez 100. Przykład: 0,12 m × 100 = 12 cm. Uważaj na znaki: jeśli jedna rzędna jest ujemna, różnica może wyjść większa niż suma "na pierwszy rzut oka", bo odejmowanie minusa to dodawanie.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że światło krawężnika to różnica między rzędną wierzchu krawężnika a rzędną powierzchni jezdni przy krawężniku.

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki i instrukcje do BUD.13 dotyczące rysunku drogowego i niwelacji).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego