W zapisie receptur zapraw budowlanych proporcja w formie 1:0,5:4 opisuje udziały objętościowe kolejnych składników mieszanki. W zaprawie cementowo-wapiennej typowo rozumie się to jako kolejno: cement : wapno : piasek (kruszywo drobne).
To oznacza, że na każdą "1 część" cementu dodaje się "0,5 części" wapna oraz "4 części" piasku. "Część" może być dowolnym naczyniem miarowym (np. wiadro), ale musi być taka sama dla wszystkich składników, bo liczy się zachowanie proporcji.
Odpowiedź "1 część cementu, 0,5 części wapna i 4 części piasku." jest poprawna, ponieważ dokładnie odwzorowuje podaną proporcję i właściwe przypisanie składników do liczb.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów egzaminacyjnych:
- Zamiana wapna z piaskiem prowadzi do zupełnie innej mieszanki: zmienia urabialność, przyczepność i parametry zaprawy.
- Przestawienie cementu i piasku jest błędem logicznym w recepturze (cement jest spoiwem, piasek jest wypełniaczem/kruszywem), a zapis proporcji zawsze odnosi się do udziałów konkretnych grup składników.
- Przestawienie cementu na wartość "4" oznaczałoby skrajnie "przespoiwioną" mieszankę, niezgodną z podanym składem i nieadekwatną do typowych zastosowań zapraw cementowo-wapiennych.
Wskazówka do nauki: gdy w nazwie jest "cementowo-wapienna", to spoiwami są cement i wapno, a największa część w proporcji bardzo często dotyczy kruszywa (piasku), bo stanowi ono główną objętość zaprawy.
