KWALIFIKACJA BUD1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 6.
Do wykonania zbrojenia belki żelbetowej zaprojektowano pręty zbrojeniowe Ø6 o łącznej długości 50 m i pręty Ø10 o łącznej długości 10 m. Ile wyniesie koszt zakupu prętów do wykonania zbrojenia tej belki, jeżeli cena 1 kg obu rodzajów prętów wynosi 3,00 zł?
Ilustracja przedstawia tabelę z masami jednostkowymi prętów zbrojeniowych, która jest istotna w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt oblicza się z masy stali:
najpierw wyznacz masę 1 m pręta Ø6 i Ø10 (z tablic lub ze wzoru), potem pomnóż przez odpowiednie długości (50 m i 10 m), zsumuj masy obu rodzajów prętów i na końcu pomnóż przez cenę 3,00 zł/kg. Otrzymany wynik zaokrągla się do 1 grosza.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu cena podana jest w zł za 1 kg, więc kluczowe jest przejście z długości prętów (metry) na ich masę (kilogramy). Do tego używa się masy jednostkowej pręta (kg/m), którą można wziąć z tablic ciężaru prętów albo obliczyć ze wzoru wynikającego z geometrii i gęstości stali (w praktyce egzaminacyjnej często spotyka się postać: m ≈ 0,006165 · d², gdzie d jest w mm, a m w kg/m).

Krok 1: masa prętów Ø6. Wyznacz masę 1 m pręta Ø6, a następnie pomnóż przez łączną długość 50 m. Otrzymujesz masę całkowitą stali dla Ø6.

Krok 2: masa prętów Ø10. Analogicznie wyznacz masę 1 m pręta Ø10 i pomnóż przez łączną długość 10 m. Otrzymujesz masę całkowitą stali dla Ø10.

Krok 3: suma mas. Dodaj masy obu rodzajów prętów. Dopiero ta suma odpowiada zapotrzebowaniu na stal na zbrojenie belki w tym zadaniu.

Krok 4: koszt. Koszt = (masa całkowita w kg) · 3,00 zł/kg. Wynik zapisuje się w zł z dokładnością do groszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi mogą kusić?

  • Wyniki zaniżone często biorą się z policzenia tylko jednego rodzaju prętów (np. pominięcia Ø10) albo z użycia złej masy jednostkowej (pomylenie średnic).
  • Wyniki zawyżone pojawiają się, gdy ktoś błędnie przyjmie, że masa jednostkowa rośnie liniowo ze średnicą (a rośnie w przybliżeniu z kwadratem średnicy), albo gdy zastosuje błędny przelicznik jednostek.
  • Częstym błędem jest też mnożenie ceny przez metry, a nie przez kilogramy — dlatego zawsze warto sprawdzić jednostki w każdym kroku.

W praktyce zbrojarskiej taka umiejętność przydaje się przy szybkim szacowaniu ilości stali do zamówienia oraz przy weryfikacji przedmiaru i kosztorysu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Masę 1 m pręta wyznacza się z tablic mas jednostkowych (kg/m) albo ze wzoru zależnego od średnicy. W zadaniach szkolnych często korzysta się z przybliżenia m ≈ 0,006165·d² (d w mm). Potem tę wartość mnoży się przez długość prętów w metrach.
Ponieważ cena materiału w zadaniu podana jest jako zł/kg. Metry prętów trzeba więc przeliczyć na kilogramy, korzystając z masy jednostkowej (kg/m). Dopiero masa całkowita pomnożona przez cenę za 1 kg daje prawidłowy koszt zakupu stali.
Znak Ø oznacza średnicę pręta (zwykle w milimetrach). Ø6 to pręt o średnicy 6 mm, a Ø10 ma 10 mm. Średnica ma kluczowy wpływ na masę 1 m pręta, a więc i na koszt, gdy rozliczenie jest w zł/kg.
Najczęściej myli się masy jednostkowe dla średnic, pomija jeden rodzaj prętów, albo wykonuje mnożenie ceny przez metry zamiast przez kilogramy. Błędy powoduje też zbyt wczesne zaokrąglanie wyniku pośredniego. Pomaga kontrola jednostek w każdym kroku.
Można oszacować rząd wielkości: Ø6 ma małą masę na metr, ale jest go dużo (50 m), a Ø10 ma większą masę na metr, lecz tylko 10 m. Suma mas powinna wyjść kilkanaście kilogramów, a przy 3 zł/kg koszt powinien być kilkadziesiąt złotych, nie kilka ani kilkaset.
Nie, w praktyce ceny stali zależą od rynku, dostawcy, gatunku stali i wielkości zamówienia. W zadaniach egzaminacyjnych cena jest jednak założeniem do obliczeń i traktuje się ją jako stałą, aby sprawdzić umiejętność przeliczenia długości prętów na masę i koszt.
W kosztorysowaniu i rozliczeniach materiałowych zbrojenie bardzo często podaje się w kilogramach, bo tak łatwo porównać zapotrzebowanie dla różnych średnic. Metry pojawiają się w zestawieniach prętów, ale do ceny "za kg" i do zamówienia zwykle przechodzi się na masę.
Potrzebujesz: średnic prętów, ich łącznych długości oraz ceny (np. zł/kg). Dodatkowo musisz znać masę jednostkową prętów (kg/m) z tablic lub ze wzoru. Bez masy jednostkowej nie da się przejść z metrów na kilogramy, a więc policzyć kosztu.
Bo masa zależy od pola przekroju, a pole koła rośnie jak . Zwiększenie średnicy powoduje więc dużo większy wzrost przekroju (a tym samym masy na metr) niż wynikałoby z intuicji "trochę grubszy = trochę cięższy". To częsta pułapka w zadaniach egzaminacyjnych.
Warto opanować: odczyt z tablic mas jednostkowych, szybkie rachunki na liczbach dziesiętnych oraz kontrolę jednostek (m, kg, zł/kg). Ćwicz zadania z różnymi średnicami i długościami oraz pilnuj kolejności: masa jednostkowa → masa całkowita → koszt → zaokrąglenie do groszy.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Tablice mas jednostkowych prętów zbrojeniowych (kg/m) stosowane w kosztorysowaniu i przedmiarach
  • Podręcznik/kompendium do robót zbrojarskich i betoniarskich (dział: stal zbrojeniowa, zestawienia stali)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczania masy i kosztu zbrojenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego