KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Do wykonania zdjęć w promieniowaniu podczerwonym należy zaopatrzyć się w filtr
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do fotografii w podczerwieni trzeba odciąć światło widzialne i przepuścić IR, dlatego stosuje się filtr IR. Równocześnie materiał rejestrujący musi być czuły na podczerwień (np. film IR). Film ortochromatyczny ma ograniczoną czułość na czerwień, więc nie jest właściwy do IR.

Pełne wyjaśnienie:

Fotografia w promieniowaniu podczerwonym polega na rejestrowaniu promieniowania o długościach fali dłuższych niż światło widzialne (IR). Żeby taki obraz w ogóle powstał, muszą być spełnione dwa warunki jednocześnie:

  • selekcja pasma – potrzebny jest filtr, który blokuje większość światła widzialnego i przepuszcza podczerwień (filtr IR),
  • czułość rejestracji – film lub inny materiał rejestrujący musi być czuły na promieniowanie IR (w praktyce: film przeznaczony do IR albo odpowiednio przygotowany sensor cyfrowy).

Odpowiedź "IR i film czuły na promieniowanie długofalowe" spełnia oba warunki: filtr zapewnia, że do materiału dociera głównie podczerwień, a film o odpowiedniej czułości jest w stanie ją zarejestrować.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "jasnoczerwony i film ortochromatyczny" – filtr czerwony nadal działa głównie w zakresie widzialnym (czerwień). Dodatkowo film ortochromatyczny nie jest panchromatyczny i ma ograniczoną lub brak czułości na czerwień, więc zestaw jest niespójny z celem IR.
  • "IR i film ortochromatyczny" – nawet przy właściwym filtrze IR, materiał ortochromatyczny nie jest typowo przeznaczony do rejestracji podczerwieni; zwykle nie zapewnia wymaganej czułości spektralnej w IR, więc obraz IR nie powstanie lub będzie skrajnie niedoświetlony.
  • "UV i film czuły na promieniowanie długofalowe" – filtr UV dotyczy ultrafioletu (zakres krótszych fal), czyli kierunku przeciwnego do IR. Nawet jeśli film byłby czuły na dłuższe fale, filtr UV nie realizuje selekcji pasma na podczerwień.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o fotografii poza widmem widzialnym zawsze sprawdzaj parę "filtr + czułość rejestracji". Sam filtr bez czułego materiału (albo sama czułość bez filtra) zwykle nie wystarcza do uzyskania oczekiwanego efektu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To technika rejestrowania promieniowania o dłuższej fali niż światło widzialne. W praktyce daje m.in. efekt jasnej roślinności i ciemniejszego nieba. Żeby uzyskać obraz IR, potrzebujesz selekcji pasma (filtr IR) oraz rejestracji czułej na podczerwień (film IR lub zmodyfikowany sensor).
Filtr IR ogranicza dopływ światła widzialnego do aparatu i przepuszcza głównie podczerwień. Dzięki temu obraz powstaje z promieniowania IR, a nie z "normalnych" barw. Bez takiego filtra efekt IR bywa słaby albo miesza się z obrazem widzialnym.
Filtr czerwony przepuszcza przede wszystkim światło widzialne w zakresie czerwieni, a niekoniecznie pasmo podczerwone. Może dać stylizację kontrastu, ale nie gwarantuje rejestracji IR. Do fotografii w podczerwieni potrzebny jest filtr zaprojektowany do odcinania widzialnego i przepuszczania IR.
Nadają się materiały/sensory, które mają czułość w zakresie IR. W analogu oznacza to film przeznaczony do podczerwieni, a w cyfrze: aparat po konwersji IR lub rozwiązania, które pozwalają sensorowi rejestrować IR. Kluczowe jest dopasowanie czułości spektralnej do filtra.
Zwykle nie, bo film ortochromatyczny ma ograniczoną czułość na dłuższe fale (szczególnie w czerwieni), a podczerwień jest jeszcze "dalej" niż czerwień. Nawet przy filtrze IR materiał może nie zarejestrować obrazu albo wymagać niepraktycznie długich czasów naświetlania.
Filtr UV stosuje się głównie do ograniczania ultrafioletu (krótkie fale) i ochrony optyki, zależnie od potrzeb. Filtr IR stosuje się wtedy, gdy celem jest rejestrowanie podczerwieni i odcięcie światła widzialnego. To dwa różne kierunki widma, więc nie należy ich mylić.
Najczęstsze są pomyłki skrótów (UV vs IR) oraz błędne skojarzenie, że "czerwony" oznacza "podczerwień". Drugi błąd to nieuwzględnienie czułości materiału: wybór dobrego filtra przy złym filmie (lub odwrotnie). Na egzaminie zawsze sprawdź oba elementy zestawu.
Częściowo bywa to możliwe, ale często z ograniczeniami, bo wiele aparatów ma filtry blokujące IR przed sensorem. Efekty mogą wymagać długich czasów i mocnego filtra IR. W praktyce stabilniejsze rezultaty daje konwersja aparatu do IR lub sprzęt przewidziany do takiej rejestracji.
Ekspozycja w IR zależy od filtra, czułości rejestracji i sceny, więc nie ma jednej uniwersalnej wartości. Typowo trzeba liczyć się z inną ekspozycją niż w świetle widzialnym oraz z koniecznością prób/kalibracji. W analogu i cyfrze pomocne są testy i notowanie ustawień dla danego filtra.
Ucz się parami: jaki filtr wybiera pasmo oraz czy materiał potrafi je zarejestrować. Uporządkuj widmo: UV (krótsze fale), widzialne, IR (dłuższe fale). Przerób przykłady: filtr UV, polaryzacyjny, ND, czerwony i IR, oraz ich typowe zastosowania.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że do fotografii w podczerwieni trzeba odciąć światło widzialne i przepuścić IR, dlatego stosuje się filtr IR.

Źródła:

  • Wikipedia: "Infrared photography" – opis zasady fotografii IR i roli filtrów (https://en.wikipedia.org/wiki/Infrared_photography) - accessed 2026-03-02
  • Hoya Filters: opis filtra IR R72 (zakres zastosowania/odcinanie światła widzialnego) (https://hoyafilter.com/product/infrared_r72/) - accessed 2026-03-02
  • ILFORD Photo: "SFX 200" – informacje producenta o materiale przeznaczonym do efektów z filtrem czerwonym/IR (https://www.ilfordphoto.com/sfx-200/) - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i rozdziały o filtrach fotograficznych i widmie światła w fotografii
  • Karty katalogowe (datasheet) filmów/ materiałów o podanej czułości spektralnej
  • Materiały producentów filtrów IR (opisy pasma przepuszczania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego