To zadanie sprawdza umiejętność skalowania receptury (proporcjonalność prosta). Dane mówią: aby otrzymać 1000 kg cukierków pudrowych prasowanych, zużywa się 930 kg cukru. Zakładamy, że receptura i technologia są takie same, więc przy zmianie wielkości produkcji zachowujemy ten sam stosunek mas.
Krok 1: ustalenie skali zmiany
Nowa partia ma 500 kg, a stara 1000 kg. Skala wynosi: 500/1000 = 1/2. To znaczy, że produkujemy połowę poprzedniej ilości.
Krok 2: zastosowanie tej samej skali do cukru
Jeżeli wszystko jest proporcjonalne, to ilość cukru też dzielimy przez 2:
930 kg ÷ 2 = 465 kg.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "360 kg" jest zbyt małe: odpowiadałoby znacznie mniejszej skali niż 1/2, czyli sugerowałoby zmianę receptury lub duże straty/zmiany, których w treści nie ma.
- "490 kg" wygląda wiarygodnie, bo jest blisko wyniku, ale nie wynika z prostego przeskalowania o połowę. W zadaniach recepturowych "blisko" nie wystarcza — trzeba zachować dokładną proporcję.
- "930 kg" to typowy efekt zakotwiczenia: liczba z treści zostaje przepisana bez obliczeń. Taka ilość cukru dotyczy jednak 1000 kg cukierków, a nie 500 kg.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się 1000 i 500, najpierw sprawdź, czy 500 to połowa 1000. Jeśli tak, często całe zadanie sprowadza się do "weź połowę" pozostałych wielkości.
