W planowaniu produkcji cukierniczej często skaluje się recepturę: z ilości "na 1 sztukę" na ilość "na serię". W tym zadaniu seria to 5 tortów, więc dla każdego składnika wykonujesz to samo działanie: mnożysz normę na 1 tort przez 5.
Krok 1. Odczyt z tabeli (na 1 tort)
- Mąka: 200 g
- Cukier: 150 g
- Czekolada: 100 g
- Jajka: 4 sztuki
Krok 2. Skalowanie na 5 tortów
- Mąka: 200 g × 5 = 1000 g
- Cukier: 150 g × 5 = 750 g
- Czekolada: 100 g × 5 = 500 g
- Jajka: 4 × 5 = 20 sztuk
Krok 3. Jednostki
Dla mąki wynik 1000 g można wygodnie zapisać jako 1 kg, ponieważ 1 kg = 1000 g. Pozostałe wyniki mogą pozostać w gramach, bo są podane w tej samej jednostce co w tabeli i nie przekraczają 1000 g. Jajka są liczone w sztukach, więc nie wykonuje się tu żadnej konwersji masy – ważne, by nie pomylić jednostek.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- Wariant z wartościami podwojonymi (np. 2 kg mąki, 40 jaj) odpowiadałby 10 tortom, bo wszystkie liczby są 2 razy większe niż dla 5 tortów.
- Wariant z zaniżonym cukrem, czekoladą i jajkami (np. 500 g czekolady zastąpione 250 g, 20 jaj zastąpione 10) wynika z pominięcia mnożenia przez 5 albo pomylenia współczynnika.
- Wariant z mąką 2 kg przy pozostałych poprawnych wartościach miesza przeliczenia: tylko mąka jest liczona jak dla 10 tortów, a reszta jak dla 5 tortów.
Wskazówka egzaminacyjna: po przeliczeniu zrób szybki test sensowności: skoro robisz 5 tortów, to ilość jajek musi być wielokrotnością 5 (4×5=20), a masy w gramach powinny być dokładnie 5 razy większe niż w tabeli.
