W produkcji cukierniczej receptury przelicza się zwykle wprost proporcjonalnie: jeśli chcemy zrobić więcej sztuk wyrobu, to (przy niezmienionej gramaturze sztuki) zwiększamy ilości wszystkich składników w tym samym stosunku.
Krok 1: wyznacz współczynnik skalowania.
Liczba ciasteczek rośnie z 18 do 45, więc współczynnik to 45/18 = 2,5. Oznacza to, że nowa partia jest 2,5 razy większa od bazowej.
Krok 2: przelicz masło.
Bierzemy ilość masła z receptury bazowej i mnożymy ją przez 2,5. Wynik odpowiada 0,50 kg, więc taka ilość masła jest potrzebna do wykonania 45 ciasteczek.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 0,60 kg – zwykle pojawia się przy użyciu zbyt dużego współczynnika (np. błędne 3 zamiast 2,5) albo po błędnym zaokrągleniu w górę.
- 0,85 kg – to znaczne przeszacowanie; często wynika z pomyłki w rachunkach dziesiętnych (np. przesunięcie przecinka) lub z zastosowania niewłaściwego stosunku.
- 0,45 kg – zaniżony wynik; typowo jest efektem przyjęcia współczynnika 2,5 jako 2,25/2,0 lub błędu "odwrotnej proporcji" (dzielenie zamiast mnożenia).
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sensowność: skoro 45 > 18, to ilość masła musi być większa niż w recepturze na 18 sztuk. Taki "test zdroworozsądkowy" szybko wychwytuje wyniki zaniżone.
