KWALIFIKACJA SPC6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 20.
Do wyprodukowania 2 ton sera twarogowego chudego zużyto 12 500 dm3 mleka. Wskaźnik zużycia mleka na produkcję 1 kg sera wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć wskaźnik zużycia mleka na 1 kg sera, trzeba podzielić całkowite zużycie mleka przez masę uzyskanego sera. 2 t to 2000 kg, więc 12 500 dm3 / 2000 kg = 6,25 dm3/kg. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia t na kg lub przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik zużycia mleka na 1 kg produktu to ilość mleka przypadająca na jednostkę masy wyrobu. W zadaniu podano, że do wyprodukowania 2 ton sera twarogowego chudego zużyto 12 500 dm3 mleka.

Krok 1: przeliczenie masy sera na kilogramy.
1 tona = 1000 kg, więc 2 t = 2000 kg.

Krok 2: obliczenie wskaźnika.
Wskaźnik = (zużycie mleka) / (masa sera) = 12 500 dm3 / 2000 kg.

Krok 3: wykonanie dzielenia.
12 500 / 2000 = 6,25, zatem wskaźnik wynosi 6,25 dm3 na 1 kg sera.

Odpowiedź "12,50 dm3" pasuje do sytuacji, gdy ktoś dzieli 12 500 tylko przez 1000 (czyli traktuje 2 t jak 1 t) albo popełnia błąd w przekształceniu proporcji. Odpowiedź "62,50 dm3" jest typowym skutkiem przesunięcia przecinka o jedno miejsce (np. dzielenie przez 200 zamiast 2000). Odpowiedź "125,90 dm3" jest nielogiczna w tym układzie danych, bo przekracza całkowite zużycie przypadające nawet na 100 kg i zwykle wynika z mechanicznego łączenia liczb bez poprawnego wzoru.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zapisuj dane z jednostkami, wykonaj konwersję do wspólnej jednostki (kg), a dopiero potem dziel. To minimalizuje pomyłki skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik liczysz jako zużycie mleka podzielone przez masę otrzymanego sera. Najpierw przelicz masę na kilogramy, a potem wykonaj dzielenie: dm3 / kg. Wynik opisuj zawsze z jednostką, np. dm3/kg.
Bo wskaźnik ma dotyczyć 1 kg sera. Jeśli zostawisz tony, łatwo o błąd skali (1000×). Przeliczenie 2 t = 2000 kg ujednolica jednostki i pozwala poprawnie podzielić zużycie mleka przez masę produktu.
dm3 to jednostka objętości równa 1 litrowi. W mleczarstwie zużycie surowca często podaje się objętościowo (L lub dm3). W obliczeniach wskaźnika ważne jest, aby zachować spójność jednostek i na końcu podać dm3/kg.
Najczęstsze są: pominięcie faktu, że 1 t = 1000 kg, dzielenie przez 2 zamiast przez 2000 oraz błędne przesunięcie przecinka. Pomaga zapis: 2 t → 2000 kg, dopiero potem 12 500 ÷ 2000.
Niewielka. Zadanie wprost podaje masę sera i zużycie mleka, więc kluczowe są obliczenia wskaźnika i przeliczenia jednostek. Wiedza technologiczna przydaje się w praktyce do interpretacji wyniku, ale nie jest konieczna do samego rachunku.
Porównaj rząd wielkości: 12 500 dm3 rozłożone na 2000 kg daje kilka dm3/kg, a nie kilkadziesiąt czy ponad sto. Jeśli otrzymasz wynik powyżej np. 50 dm3/kg, to zwykle znak, że pomyliłeś konwersję t na kg.
Możesz skrócić dzielenie: 12 500 ÷ 2000 = (12 500 ÷ 2) ÷ 1000. Najpierw 12 500 ÷ 2 = 6250, a potem 6250 ÷ 1000 = 6,25. To szybka metoda na egzaminie.
Tak, 1 dm3 = 1 L. W arkuszach możesz spotkać oba zapisy. Ważne, by nie traktować dm3 jak jednostki masy ani nie mieszać jej z kg bez wykonania właściwego działania (tu: objętość na masę, czyli dm3/kg).
Poza zużyciem mleka na 1 kg wyrobu spotyka się m.in. zużycie dodatków (kultury, podpuszczka, sól) na partię, wydajność znormalizowaną do zawartości tłuszczu/białka oraz straty technologiczne. Zasada liczenia jest podobna: zużycie / ilość produktu.
Ćwicz krótkie zadania na wskaźniki i przeliczenia jednostek (kg, t, L/dm3). Rób zawsze ten sam schemat: dane → konwersje → wzór → obliczenie → jednostka. Warto też trenować liczenie "na skróty" bez kalkulatora.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Aby obliczyć wskaźnik zużycia mleka na 1 kg sera, trzeba podzielić całkowite zużycie mleka przez masę uzyskanego sera."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), sekcja dot. jednostek objętości (litre = 1 dm^3) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • Główny Urząd Miar (GUM), informacje o jednostkach miary i układzie SI (m.in. zależności jednostek) – https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "tonne" (1 tonne = 1000 kg) – https://www.britannica.com/science/tonne (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw technologii mleczarstwa (działy: wydajność, wskaźniki surowcowe)
  • Materiały do matematyki zawodowej: zadania na wskaźniki i przeliczenia jednostek
  • Karty ćwiczeń z obliczeń technologicznych w mleczarstwie (zużycie surowców, wydajność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego