KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 2.
Do wytworzenia tkaniny sukienkowej typu atłas należy zastosować splot tkacki oznaczony literą
Ilustracja przedstawia cztery różne wzory splotów tkackich oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Atłas to tkanina o charakterystycznie gładkiej, zwykle połyskującej stronie, którą uzyskuje się dzięki splotowi atłasowemu (długie przęsła nitek na jednej stronie). W tym zadaniu poprawna jest litera wskazująca na schemacie właśnie splot atłasowy, czyli "C".

Pełne wyjaśnienie:

Tkanina sukienkowa typu atłas jest kojarzona z gładką, elegancką powierzchnią i wyraźniejszym połyskiem. Ten efekt wynika nie z "magicznej" nazwy materiału, ale z konstrukcji przeplotu, czyli z tego, jak nitki osnowy i wątku krzyżują się w tkaninie.

W praktyce atłas wytwarza się w splo­cie atłasowym (czasem w materiałoznawstwie spotyka się też określenia odnoszące się do odmian splotu satynowego/atłasowego). Cechą rozpoznawczą tego splotu są dłuższe "przeskoki" (mniej częste wiązania), przez co na jednej stronie dominują nitki jednego układu, a powierzchnia jest bardziej jednolita i gładka.

Dlatego odpowiedź "C" jest poprawna: w kluczu dołączonym do zadania (oznaczenia literowe splotów) litera "C" odpowiada splotowi atłasowemu, wymaganemu do wytworzenia tkaniny typu atłas.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odnoszą się do innych splotów o innych efektach wizualnych i użytkowych:

  • Litera odpowiadająca splotowi płóciennemu dawałaby powierzchnię bardziej matową i z wyraźniejszym, drobnym "ziarnem" przeplotu, bez typowych długich przęseł.
  • Litera odpowiadająca splotowi skośnemu (twill) prowadzi do efektu ukośnych żeber/prążków, charakterystycznego np. dla denimu czy gabardyny, a nie dla klasycznego atłasu.
  • Litera odpowiadająca innemu splotowi specjalnemu nie zapewnia kluczowej cechy atłasu, czyli przewagi długich przęseł na stronie prawej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w treści "atłas", "połysk", "gładka strona" – w pierwszej kolejności myśl o splo­cie atłasowym, a dopiero potem dopasuj go do oznaczenia z rysunku/tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Splot atłasowy to rodzaj przeplotu, w którym wiązania osnowy i wątku są rzadsze, a na jednej stronie tkaniny występują dłuższe przęsła nitek. Dzięki temu powierzchnia jest gładsza i często bardziej połyskująca niż w splocie płóciennym.
Połysk wynika z konstrukcji przeplotu: dłuższe przęsła nitek w splocie atłasowym dają bardziej jednolitą, "ciągłą" powierzchnię, która lepiej odbija światło. W splocie płóciennym wiązania są częste, więc powierzchnia jest bardziej ziarnista i matowa.
Splot skośny zwykle tworzy widoczne ukośne prążki (linie biegnące pod kątem). Splot atłasowy nie powinien dawać regularnych ukośnych żeber, tylko bardziej gładką, jednolitą stronę z dłuższymi przęsłami. Pomaga ogląd w powiększeniu (lupa) i analiza przeplotu.
W praktyce "atłas" bywa nazwą tkaniny o określonym wyglądzie, ale kluczowe jest to, że ten efekt uzyskuje się dzięki splotowi atłasowemu. Na egzaminie warto rozdzielać: splot to sposób przeplatania nitek, a tkanina to gotowy wyrób o określonych cechach.
Atłas stosuje się m.in. na sukienki wizytowe, spódnice, bluzki, podszewki i elementy dekoracyjne, gdy zależy na gładkiej, eleganckiej stronie prawej. W konstrukcji odzieży trzeba uwzględnić jego śliskość i podatność na zaciągnięcia.
Najczęstsze pomyłki to wybór splotu płóciennego "bo jest podstawowy" oraz mylenie splotu atłasowego ze skośnym. Uczniowie czasem też zgadują literę z pamięci, zamiast przypisać cechy: prążki → skośny, równomierna kratka przeplotu → płócienny, gładkość i przęsła → atłasowy.
Splot płócienny wybiera się, gdy ważna jest większa stabilność, mniejsza podatność na zaciąganie i bardziej "matowy" charakter tkaniny. Jest typowy dla popelin, batystu czy płótna. Atłasowy wybiera się, gdy priorytetem jest gładkość i efekt wizualny.
Rozpoznając splot, analizujesz, jak nitki osnowy i wątku przechodzą "nad" i "pod" sobą. W splocie atłasowym jedna z nitek (osnowa lub wątek) częściej dominuje na stronie prawej, tworząc dłuższe przęsła. To podstawowa cecha diagnostyczna.
Tak. Rzadsze wiązania i dłuższe przęsła mogą zwiększać podatność na zaciągnięcia i przetarcia w porównaniu do splotu płóciennego. W szyciu i użytkowaniu trzeba uważać na uszkodzenia mechaniczne, a w pielęgnacji stosować metody odpowiednie dla włókien i wykończenia.
Ćwicz na próbkach: oglądaj tkaniny pod lupą, rysuj schemat przeplotu i przypisuj nazwę splotu do cech (prążki, gładkość, częstotliwość wiązań). Ucz się też typowych skojarzeń: atłas → splot atłasowy, denim/gabardyna → splot skośny, płótno/popelina → splot płócienny.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że atłas to tkanina o charakterystycznie gładkiej, zwykle połyskującej stronie, którą uzyskuje się dzięki splotowi atłasowemu (długie przęsła nitek na jednej stronie).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Splot atłasowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Splot_at%C5%82asowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Splot tkacki" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Splot_tkacki (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa odzieżowego (dział: sploty tkackie)
  • Atlasy/schematy splotów tkackich wykorzystywane w kształceniu zawodowym
  • Ćwiczenia praktyczne z rozpoznawania splotów na próbkach tkanin (lupa, analiza przeplotu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego