KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Do zmontowania układu elektronicznego przedstawionego na schemacie należy przygotować między innymi
Ilustracja przedstawia schemat układu elektronicznego, który może być częścią egzaminu zawodowego dla kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "jeden mostek prostowniczy", jeśli na schemacie widnieje symbol mostka (prostownika mostkowego).
Przy przygotowaniu elementów do montażu zlicza się wystąpienia danego symbolu na rysunku. Pozostałe opcje dotyczą innych elementów (tranzystor, diody Zenera, kondensatory).

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowa jest umiejętność czytania schematu elektronicznego i przełożenia go na listę elementów potrzebnych do montażu (tzw. BOM). Jeżeli na schemacie znajduje się symbol mostka prostowniczego (prostownika mostkowego), to do zmontowania układu należy przygotować właśnie jeden mostek prostowniczy – liczba elementów wynika z liczby wystąpień symbolu na schemacie.

Odpowiedź "jeden tranzystor bipolarny" jest błędna, gdy na schemacie nie ma symbolu tranzystora (np. BJT z trzema wyprowadzeniami i oznaczeniem typu NPN/PNP). Częstą pomyłką jest uznanie dowolnego elementu sterującego za tranzystor bez sprawdzenia symbolu.

Odpowiedź "dwie diody Zenera" jest błędna, jeśli na schemacie nie występują diody o charakterystycznym oznaczeniu Zenera (inny zapis symbolu niż zwykła dioda). Uczniowie mylą tu czasem zwykłe diody prostownicze z diodami stabilizacyjnymi, bo oba elementy są "diodami".

Odpowiedź "pięć kondensatorów elektrolitycznych" jest błędna, gdy na schemacie nie ma tylu kondensatorów elektrolitycznych. Nawet jeśli układ ma kondensatory, trzeba rozróżnić ich typ (np. elektrolityczny vs inny) i policzyć ich liczbę na schemacie, a nie zgadywać na podstawie typowej filtracji zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź na schemacie symbole elementów odpowiadające wszystkim czterem odpowiedziom, a dopiero potem policz ich wystąpienia. To zmniejsza ryzyko przeoczenia symbolu i wyboru odpowiedzi "na intuicję".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mostek prostowniczy to układ (często w jednej obudowie) realizujący prostowanie pełnookresowe napięcia przemiennego na stałe. Najczęściej spotkasz go w zasilaczach: zamienia AC z transformatora na DC, które potem jest filtrowane kondensatorami.
Na schemacie mostek prostowniczy bywa pokazany jako jeden element z czterema diodami w środku lub jako blok z wyprowadzeniami oznaczonymi zwykle "~", "~", "+", "-". W zadaniach egzaminacyjnych liczy się wystąpienie tego symbolu jako jednego elementu.
Pojedyncza dioda prostuje tylko jedną połówkę przebiegu (prostownik jednopołówkowy). Mostek prostowniczy wykorzystuje cztery diody tak, aby prostować obie połówki przebiegu, co daje wyższe napięcie średnie i mniejsze tętnienia po filtracji.
Dioda Zenera służy do stabilizacji napięcia (praca w kierunku zaporowym w obszarze przebicia). Na schemacie ma symbol podobny do zwykłej diody, ale z charakterystycznie "złamanym" lub zmodyfikowanym paskiem przy katodzie. Nie należy jej mylić ze zwykłą diodą prostowniczą.
Najczęstsze błędy to: przeoczenie jednego symbolu, pomylenie typu elementu (np. zwykła dioda vs Zener), uznanie mostka za cztery osobne diody albo odwrotnie, a także liczenie elementów mechanicznych (złącza, przewody), gdy pytanie dotyczy tylko części elektronicznej.
Najpierw wypisz wszystkie typy elementów z oznaczeń i symboli (np. R, C, D, Q, BR). Następnie policz ich wystąpienia i dopisz parametry, jeśli są podane (np. wartość rezystora, pojemność kondensatora). Na końcu sprawdź, czy elementy nie są "podwójne" (np. mostek w jednej obudowie).
Nie zawsze. Mostek jest typowy dla zasilania z AC (np. z transformatora). Jeśli układ jest zasilany już napięciem stałym (np. z baterii lub zasilacza DC), mostka może nie być. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych nie zgaduj "po funkcji", tylko sprawdzaj symbol na schemacie.
Tranzystor bipolarny (BJT) ma symbol z trzema wyprowadzeniami i strzałką przy emiterze (dla NPN/PNP). Częstą pomyłką jest mylenie go z tranzystorem MOSFET albo z układem scalonym. Na egzaminie zwracaj uwagę na literowe oznaczenia i kształt symbolu.
Po prostowaniu napięcie ma tętnienia, więc kondensatory (często elektrolityczne ze względu na dużą pojemność) są używane do filtracji i wygładzenia napięcia. To jednak nie oznacza, że w każdym schemacie będzie ich "dużo" – liczbę i typ trzeba odczytać z rysunku.
Pracuj metodycznie: 1) znajdź na schemacie symbole odpowiadające wszystkim odpowiedziom, 2) policz wystąpienia, 3) sprawdź, czy element jest pojedynczy czy zintegrowany (np. mostek), 4) dopiero wtedy zaznacz odpowiedź. To ogranicza zgadywanie i pomyłki z podobnych symboli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe opcje dotyczą innych elementów (tranzystor, diody Zenera, kondensatory)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do nauki czytania schematów elektronicznych (symbole i oznaczenia elementów)
  • Karty katalogowe (datasheet) mostków prostowniczych, diod Zenera i tranzystorów bipolarnych – nauka rozróżniania elementów
  • Ćwiczenia: tworzenie BOM na podstawie schematów oraz porównywanie z płytką PCB

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego