KWALIFIKACJA DRM7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 39.
Dobierz urządzenie do pomiaru barwy zadrukowywanego wytworu papierniczego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spektrofotometr służy do instrumentalnego pomiaru barwy: rejestruje widmowe odbicie/przepuszczanie i przelicza je na parametry koloru (np. L*a*b*). Ekspozymetr dotyczy naświetlania, wiskozymetr lepkości cieczy, a densytometr mierzy głównie gęstość optyczną farby, nie pełną barwę.

Pełne wyjaśnienie:

Do pomiaru barwy zadrukowywanego wyrobu papierniczego stosuje się spektrofotometr, ponieważ jest to przyrząd, który mierzy zależność odbicia (lub transmisji) od długości fali światła. Na tej podstawie wyznacza współrzędne/parametry barwy w typowych układach kolorymetrycznych (np. CIE) i pozwala obiektywnie porównywać kolor próbki z wzorcem lub wymaganiem jakościowym.

Odpowiedź "Spektrofotometr" jest więc właściwa, bo bezpośrednio odnosi się do pomiaru barwy jako cechy optycznej powierzchni zadrukowanej (papier + farba + warunki oświetlenia i obserwacji).

Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości:

  • Ekspozymetr mierzy parametry ekspozycji/światła (typowo w fotografii i technikach naświetlania). Może odnosić się do natężenia oświetlenia, ale nie służy do wyznaczania barwy zadruku.
  • Wiskozymetr służy do pomiaru lepkości cieczy (np. farb, klejów, zawiesin). To istotny parametr technologiczny w drukowaniu i papiernictwie, jednak nie jest to pomiar koloru.
  • Densytometr w poligrafii jest kojarzony z kontrolą druku, ale mierzy przede wszystkim gęstość optyczną (zaczernienie/ilość farby w danym kanale) i pomaga oceniać np. stabilność nakładania farby. Nie zastępuje spektrofotometru, gdy wymagany jest pełny pomiar barwy i porównanie kolorystyczne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się słowo "barwa/kolor", najczęściej właściwym wyborem jest spektrofotometr (lub kolorymetr). Jeśli mowa o "gęstości optycznej/zaczernieniu" – wtedy densytometr. Gdy pytanie dotyczy "lepkości" – wiskozymetr, a "naświetlania/ekspozycji" – ekspozymetr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spektrofotometr mierzy widmowe odbicie (lub transmisję) próbki, a następnie przelicza wynik na parametry barwy w przestrzeniach kolorymetrycznych. Dzięki temu można obiektywnie porównać kolor zadruku z wzorcem, niezależnie od subiektywnej oceny wzrokowej.
Densytometr służy głównie do oceny gęstości optycznej, czyli "siły"/ilości farby w danym polu. To przydatne w stabilizacji procesu druku, ale nie daje pełnej informacji o barwie tak jak pomiar widmowy. Do precyzyjnej kontroli barwy i różnic kolorystycznych używa się spektrofotometru.
Densytometr to przyrząd do pomiaru gęstości optycznej pól zadrukowanych (zaczernienia, nasycenia kanału). W praktyce pomaga kontrolować nakładanie farby i powtarzalność druku. Nie jest to jednak podstawowe narzędzie do wyznaczania barwy w sensie kolorymetrycznym.
W zakładzie papierniczym i przy produkcji wyrobów zadrukowanych spektrofotometr wspiera kontrolę zgodności barwy partii produkcyjnych, ocenę wpływu surowca (papieru) na wygląd druku oraz analizę odchyleń po zmianach procesu. Ułatwia też raportowanie jakości do klienta.
Ekspozymetr dotyczy pomiaru ekspozycji i parametrów światła (np. przy naświetlaniu lub fotografii). Może opisywać ilość światła, ale nie służy do wyznaczania barwy zadrukowanej powierzchni. W pytaniach o "barwę/kolor" właściwym przyrządem jest spektrofotometr.
Wiskozymetr mierzy lepkość cieczy, czyli opór płynięcia (np. farb drukarskich, klejów, zawiesin). To parametr technologiczny wpływający na nanoszenie farby i jakość zadruku, ale nie jest to pomiar optyczny. Dlatego wiskozymetr nie służy do pomiaru barwy papieru ani druku.
Jeśli w treści pojawiają się słowa: "barwa", "kolor", "zgodność kolorystyczna", "różnica barwy", "parametry koloru", to zwykle chodzi o przyrząd do pomiaru barwy, czyli spektrofotometr (czasem kolorymetr). Densytometr pasuje raczej do "gęstości optycznej" i kontroli ilości farby.
Najczęstszy błąd to utożsamianie kontroli druku wyłącznie z densytometrem i wybieranie go także do pomiaru barwy. Drugi błąd to kierowanie się brzmieniem nazwy przyrządu zamiast wielkością fizyczną, którą mierzy (barwa vs lepkość vs ekspozycja).
Pomiary barwy wykonuje się m.in. przy uruchomieniu produkcji, zmianie dostaw surowca, reklamacji klienta, kontroli partii oraz przy optymalizacji procesu druku. Pomiary instrumentalne pomagają utrzymać powtarzalność i ograniczyć subiektywność oceny "na oko".
Wynik może zależeć od przygotowania próbki (zabrudzenia, wilgotność, zagniecenia), geometrii pomiaru, rodzaju podłoża (papier o różnej bieli/połysku) oraz od ustawień i kalibracji urządzenia. Dlatego ważna jest rutynowa kalibracja i powtarzalne procedury pomiarowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Spektrofotometr służy do instrumentalnego pomiaru barwy: rejestruje widmowe odbicie/przepuszczanie i przelicza je na parametry koloru (np. L*a*b*)."

Źródła:

  • X-Rite – opis zastosowań spektrofotometrów do pomiaru barwy i kontroli druku (sekcje product/learn dotyczące print & packaging), https://www.xrite.com/categories/portable-spectrophotometers (dostęp: 2026-03-01)
  • Techkon – materiały producenta dot. densytometrii i spektrofotometrii w kontroli druku (porównanie funkcji urządzeń), https://www.techkon.com/products/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Konica Minolta Sensing – kompendium/strony informacyjne o spektrofotometrach i pomiarze koloru (zasada pomiaru widmowego), https://sensing.konicaminolta.eu/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe spektrofotometrów stosowanych w poligrafii (sekcje: pomiar barwy, raportowanie L*a*b*)
  • Podstawy kolorymetrii w poligrafii (podręcznik/rozdziały o pomiarach barwy i warunkach oświetlenia)
  • Materiały szkoleniowe producentów systemów do kontroli barwy (porównanie: spektrofotometr vs densytometr)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego