W naprawie silników (w tym przy regeneracji wału korbowego) stosuje się wymiary nominalne oraz wymiary naprawcze. Wymiar naprawczy to ustalony, powtarzalny "stopień" obróbki (najczęściej szlifowania) czopów, który pozwala przywrócić prawidłową geometrię i współpracę z łożyskami ślizgowymi (panewkami).
Określenie "czwarty wymiar naprawczy" nie jest liczone "na oko" ani nie wynika z samej matematyki, tylko z tabeli technologicznej/serwisowej właściwej dla danego wału lub rodziny silników. Tabela podaje dokładny przedział (dolna i górna granica), w którym po obróbce musi znaleźć się średnica czopu głównego. Ten przedział uwzględnia tolerancje i jest powiązany z doborem odpowiednich panewek na dany stopień naprawy.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "68,981-69,000 mm"? Ponieważ odpowiada dokładnie zadanemu, wąskiemu przedziałowi tolerancji typowemu dla zdefiniowanych stopni naprawczych. Taki zapis (z tysięcznymi częściami milimetra) jest spójny z praktyką pomiarów mikrometrem i kontrolą po szlifie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "68,81-69,00 mm" ma zbyt szeroki zakres i inną dokładność zapisu; sugeruje brak zgodności z precyzyjną tolerancją wymiaru naprawczego.
- "69,000-69,019 mm" przesuwa przedział powyżej 69,000 mm; w praktyce stopnie naprawcze mają ściśle określone granice i nie można ich dowolnie "przesuwać".
- "69,00-69,19 mm" jest skrajnie szeroki i w dodatku zapisany z mniejszą precyzją, co nie odpowiada wymaganiom kontroli średnic czopów.
Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na liczbę miejsc po przecinku oraz na to, czy zakres jest "realistyczny" dla tolerancji części pasowanych. Wymiary czopów i panewek są kontrolowane bardzo dokładnie, więc odpowiedzi o zbyt szerokich przedziałach zwykle są pułapką.
