Bilans energetyczny to porównanie podaży energii (energia dostarczona z dietą) z wydatkiem energetycznym (energia zużyta na podstawową przemianę materii, aktywność fizyczną, termogenezę i inne procesy). Gdy bilans jest dodatni, oznacza to, że podaż przewyższa wydatek.
Jeżeli taka nadwyżka utrzymuje się nie chwilowo, ale przez kilka miesięcy, organizm nie "traci" tej energii – zaczyna ją odkładać w postaci zapasów. W praktyce najczęściej przekłada się to na zwiększanie zasobów tkanki tłuszczowej, a więc na wzrost masy ciała. To podstawowy mechanizm stojący za przyrostem masy i rozwojem nadwagi, gdy nawyki żywieniowe powodują przewlekłą nadwyżkę kalorii.
Odpowiedź "spadek masy ciała" jest nieprawidłowa, ponieważ spadek masy jest typowym skutkiem ujemnego bilansu energetycznego (wydatek większy niż podaż), a nie dodatniego. Odpowiedź "zaburzenie widzenia" nie opisuje bezpośredniego, typowego efektu przewlekłej nadwyżki energetycznej; problemy ze wzrokiem mogą mieć wiele przyczyn, ale nie stanowią logicznej konsekwencji samego dodatniego bilansu. Odpowiedź "zahamowanie wzrostu" częściej wiąże się z długotrwałymi niedoborami energii i składników odżywczych, a więc z sytuacją odwrotną do nadwyżki.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal znak bilansu (dodatni/ujemny), a dopiero potem skojarz go z kierunkiem zmiany masy ciała. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z pośpiechu lub intuicyjnego zgadywania.
