KWALIFIKACJA SPL5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 18.
Dokonaj wyboru najlepszego dostawcy, metodą średniej ważonej, biorąc pod uwagę wszystkie podane kryteria i ich wagi.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda średniej ważonej polega na przemnożeniu oceny każdego dostawcy w danym kryterium przez wagę tego kryterium, a następnie zsumowaniu iloczynów. Najlepszy jest dostawca z najwyższą łączną wartością. Po wykonaniu tych obliczeń dla wszystkich wariantów najwyższy wynik uzyskuje odpowiedź D.

Pełne wyjaśnienie:

Wybór dostawcy metodą średniej ważonej (często opisywaną też jako suma ważona) to klasyczna technika oceny wielokryterialnej, użyteczna w spedycji i logistyce, gdy decyzja zależy od kilku cech jednocześnie (np. koszt, terminowość, jakość, elastyczność).

Krok 1: zidentyfikuj kryteria i wagi
Każde kryterium ma przypisaną wagę, która mówi, jak istotne jest ono w decyzji. Wagi powinny być użyte dokładnie tak, jak podano w zadaniu (np. w procentach lub ułamkach).

Krok 2: oblicz wynik dla każdego dostawcy
Dla każdego dostawcy liczysz wartość łączną jako sumę iloczynów:

wynik dostawcy = (ocena1 × waga1) + (ocena2 × waga2) + …

Jeżeli oceny są w punktach, a wagi w procentach, możesz pracować na procentach (np. 20%) albo zamienić je na ułamki (0,20) – ważne, by konsekwentnie stosować jeden zapis.

Krok 3: porównaj wyniki i wybierz maksimum
Najlepszy dostawca to ten, który ma najwyższy wynik łączny. W tym zadaniu, po wykonaniu obliczeń zgodnie z podanymi wagami i ocenami, najwyższy wynik uzyskuje wariant D.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • A, B i C odpowiadają dostawcom, których suma ważona jest niższa. Typowe przyczyny takiego wyboru to: nieuwzględnienie wag, pomyłka w mnożeniu lub pominięcie któregoś kryterium.
  • Częsty błąd to też kierowanie się tylko jednym kryterium (np. najniższym kosztem), mimo że metoda średniej ważonej wymaga uwzględnienia wszystkich kryteriów w proporcji do ich ważności.

Wskazówka egzaminacyjna: zapisuj obliczenia w tabeli (kolumny: kryterium, waga, ocena dostawcy, iloczyn). To zmniejsza ryzyko pominięcia kryterium i ułatwia szybkie porównanie wyników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób oceny wielokryterialnej, w którym każdemu kryterium (np. koszt, terminowość) przypisuje się wagę. Dla każdego dostawcy mnożysz ocenę przez wagę, a potem sumujesz iloczyny. Wygrywa dostawca z najwyższą sumą ważoną.
1) Spisz kryteria i wagi. 2) Dla danego dostawcy policz iloczyny: ocena×waga w każdym kryterium. 3) Zsumuj iloczyny do jednej liczby. 4) Powtórz dla wszystkich dostawców i wybierz największą wartość.
Wagi pokazują, które kryteria mają większy wpływ na decyzję. Jeśli np. terminowość ma dużą wagę, to dostawca z lepszą terminowością może wygrać nawet przy nieco wyższym koszcie. Pominięcie wag zmienia ranking i prowadzi do złego wyboru.
Najczęstsze błędy to: potraktowanie wag jak zwykłych punktów (bez mnożenia), pomyłki rachunkowe, pominięcie jednego kryterium oraz niekonsekwencja zapisu wag (mieszanie procentów i ułamków). Warto robić obliczenia tabelarycznie.
Nie zawsze. Możesz liczyć na procentach (np. 20) lub ułamkach (0,20), ale musisz być konsekwentny w całym zadaniu. Jeśli wagi sumują się do 100%, wynik będzie proporcjonalny; ranking dostawców pozostanie ten sam.
Po policzeniu sumy ważonej dla każdego dostawcy porównujesz wyniki. Najlepszy jest wariant z najwyższą wartością końcową. Jeśli dwie wartości są bardzo zbliżone, na egzaminie i tak wybiera się najwyższą, zgodnie z metodą.
Stosuje się ją przy wyborze przewoźnika, operatora logistycznego lub podwykonawcy, gdy liczą się jednocześnie różne aspekty: cena, terminowość, dostępność taboru, jakość obsługi, liczba reklamacji. Metoda daje policzalne uzasadnienie decyzji.
Najczęściej: koszt usługi, terminowość dostaw, jakość (np. uszkodzenia), elastyczność, czas reakcji, zdolność przewozowa, warunki płatności, komunikacja i obsługa reklamacji. Wagi zależą od potrzeb klienta i rodzaju zlecenia.
Najniższa cena może oznaczać gorszą terminowość lub większe ryzyko reklamacji, co w transporcie generuje koszty pośrednie (opóźnienia, kary umowne, utrata klienta). Metoda średniej ważonej uwzględnia kompromis między kryteriami.
Ćwicz przeliczanie tabel z kryteriami i wagami oraz porównywanie wyników. Rób zadania "na czysto" w schemacie: iloczyny + suma. Dodatkowo przećwicz to samo w arkuszu kalkulacyjnym (funkcja SUMA.ILOCZYNÓW), by utrwalić logikę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda średniej ważonej polega na przemnożeniu oceny każdego dostawcy w danym kryterium przez wagę tego kryterium, a następnie zsumowaniu iloczynów.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Średnia ważona" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_wa%C5%BCona (dostęp: 2026-02-18)
  • mfiles.pl: "Średnia ważona" – https://mfiles.pl/pl/index.php/%C5%9Arednia_wa%C5%BCona (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Weighted sum model" – https://en.wikipedia.org/wiki/Weighted_sum_model (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • podręczniki i skrypty z logistyki/spedycji opisujące ocenę dostawców i wybór ofert
  • materiały z matematyki stosowanej: średnia ważona, praca z tabelami i procentami
  • ćwiczenia arkuszowe w Excelu: formuły SUMA.ILOCZYNÓW/SUMPRODUCT do sumy ważonej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego