Tolerancja ±0,005 mm oznacza, że rzeczywisty wymiar może się różnić od nominalnego w obie strony maksymalnie o 0,005 mm.
Dla wymiaru nominalnego 85,00 mm wyznaczamy granice tolerancji:
- dolna granica: 85,00 − 0,005 = 84,995 mm
- górna granica: 85,00 + 0,005 = 85,005 mm
Otrzymany wynik pomiaru to 85,01 mm. Porównujemy go z przedziałem dopuszczalnym 84,995–85,005 mm. Ponieważ 85,01 mm > 85,005 mm, wymiar przekracza tolerancję. Różnica względem górnej granicy wynosi 85,010 − 85,005 = 0,005 mm, czyli dokładnie o tyle, o ile przekroczono dopuszczalny limit.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:
- "Tak, ponieważ otwór jest w granicach tolerancji." – błędne, bo 85,01 mm leży poza wyznaczonym przedziałem.
- "Tak, ponieważ różnica jest zbyt mała, aby miała znaczenie." – w metrologii liczy się porównanie do tolerancji, a nie subiektywna ocena "małości". Dla elementów silnika setne i tysięczne milimetra mogą decydować o pasowaniu i trwałości.
- "Nie, ponieważ wymiary otworów w bloku silnika nie mają znaczenia." – fałsz; wymiary (np. cylindrów) mają kluczowe znaczenie dla współpracy z tłokiem, szczelności i zużycia.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz dolną i górną granicę tolerancji, a dopiero potem sprawdź, czy wynik pomiaru mieści się w przedziale. Unikniesz błędu "prawie równo, więc dobrze".
