KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 40.
Dokumentacja, dla której należy wykonać kopię bezpieczeństwa, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kopia bezpieczeństwa dotyczy przede wszystkim danych zapisanych cyfrowo, które można utracić wskutek uszkodzenia nośnika lub błędu. Prezentacja multimedialna na płycie CD jest dokumentacją cyfrową na podatnym na awarie nośniku, więc powinna mieć backup. Dokumenty papierowe i fotografia analogowa zabezpiecza się innymi metodami.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie kopii bezpieczeństwa (backupu) odnosi się do wykonywania dodatkowego egzemplarza danych zapisanych cyfrowo, aby możliwe było ich odtworzenie po utracie, uszkodzeniu lub nieuprawnionej modyfikacji. W praktyce archiwalnej dotyczy to zwłaszcza plików i zbiorów danych przechowywanych na nośnikach, które mogą ulec degradacji (np. nośniki optyczne, dyski, pamięci przenośne) albo zostać przypadkowo skasowane.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "prezentacja multimedialna zapisana na płycie CD." Jest to dokumentacja w postaci cyfrowej, a płyta CD może ulec zarysowaniu, starzeniu, problemom z odczytem lub zniszczeniu. Backup (najlepiej na innym nośniku i przechowywany oddzielnie) ogranicza ryzyko bezpowrotnej utraty treści.

Odpowiedź "roczny plan działalności." jest nieprawidłowa, bo wskazuje typowy dokument papierowy – kopia bezpieczeństwa nie jest tu standardowym narzędziem ochrony; stosuje się raczej właściwe przechowywanie, ochronę fizyczną, ewentualnie kopiowanie/duplikaty w innych celach niż backup danych.

Odpowiedź "fotografia analogowa będąca załącznikiem do teczki osobowej." również nie dotyczy kopii bezpieczeństwa w sensie informatycznym. Fotografię analogową zabezpiecza się przez odpowiednie warunki przechowywania (temperatura, wilgotność, opakowania) oraz ewentualną digitalizację, ale to nie jest tożsame z backupem plików.

Odpowiedź "sprawozdanie finansowe wydrukowane tylko w jednym egzemplarzu." może kusić, bo "jeden egzemplarz" sugeruje ryzyko. Jednak w logice pytania kopia bezpieczeństwa odnosi się do danych cyfrowych, a nie do tworzenia dodatkowych wydruków. Dla dokumentów papierowych właściwsze są procedury obiegu i przechowywania, a jeśli istnieje wersja elektroniczna – to właśnie ona byłaby objęta backupem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się nośnik cyfrowy (CD, plik, dysk), najczęściej chodzi o backup; gdy pojawia się papier lub analog, częściej wchodzą w grę zasady przechowywania i konserwacji, a nie kopia bezpieczeństwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kopia bezpieczeństwa (backup) to dodatkowa kopia danych cyfrowych wykonana po to, aby odtworzyć je po awarii, uszkodzeniu nośnika lub przypadkowym skasowaniu. W archiwistyce dotyczy głównie plików (np. skanów, prezentacji, baz danych), a nie dokumentów papierowych.
Nośniki optyczne mogą się zarysować, ulec degradacji lub stać się nieczytelne przez starzenie materiału i brak kompatybilnych napędów. Backup na innym nośniku i w innej lokalizacji zmniejsza ryzyko, że utrata płyty oznacza utratę treści dokumentacji.
Backup dotyczy danych cyfrowych i służy odtworzeniu informacji po awarii. Kopia papierowa (duplikat) jest drugim egzemplarzem w sensie fizycznym i zwykle nie rozwiązuje problemów typowych dla danych cyfrowych (np. skasowania plików). Na egzaminie szukaj odniesień do plików i nośników.
Najczęściej wykonuje się ją cyklicznie (regularnie) oraz po istotnych zmianach w zbiorze danych. Kluczowe jest, aby backup był aktualny i możliwy do odtworzenia. W praktyce stosuje się harmonogram i kontrolę poprawności zapisu/odczytu kopii.
Stosuje się różne rozwiązania: dyski zewnętrzne, macierze, pamięci masowe w sieci oraz przechowywanie w odrębnej lokalizacji organizacyjnej. Ważniejsze od samego nośnika są zasady: separacja kopii od oryginału, kontrola dostępu i okresowe testy odtworzenia danych.
W sensie backupu danych – nie, bo to nie jest plik cyfrowy. Fotografie analogowe zabezpiecza się przez właściwe warunki przechowywania, odpowiednie opakowania i ograniczenie światła. Można wykonać digitalizację jako formę udostępniania i ochrony treści, ale to inne działanie niż backup.
To częsty skrót myślowy: "unikat = trzeba zrobić kopię". Jednak kopia bezpieczeństwa to pojęcie związane z danymi cyfrowymi i procedurą odtwarzania po awarii. Dla papieru stosuje się inne zabezpieczenia (przechowywanie, ewidencja, kontrola obiegu), a nie backup w rozumieniu IT.
Najczęstsze błędy to: utożsamienie backupu z każdą kopią (także papierową), kierowanie się "ważnością" dokumentu zamiast jego postaci oraz pomijanie ryzyk nośników cyfrowych. Pomaga prosta zasada: backup = dane cyfrowe + możliwość odtworzenia.
Stosuje się kopie bezpieczeństwa na niezależnych nośnikach, najlepiej w oddzielnej lokalizacji, oraz kontrolę integralności (czy plik da się otworzyć i nie jest uszkodzony). Warto też dbać o porządną strukturę folderów, nazewnictwo i metadane, aby kopie były użyteczne.
Utrwal różnice między dokumentacją papierową, analogową i elektroniczną oraz poznaj podstawowe pojęcia: nośnik, integralność, kopia bezpieczeństwa, digitalizacja. Ćwicz rozpoznawanie, kiedy pytanie dotyczy ochrony fizycznej, a kiedy procedur informatycznych (backup, migracja, kontrola odczytu).
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kopia bezpieczeństwa dotyczy przede wszystkim danych zapisanych cyfrowo, które można utracić wskutek uszkodzenia nośnika lub błędu."

Źródła:

  • ISO 15489-1:2016, Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles
  • ISO 14721:2012, Space data and information transfer systems — Open archival information system (OAIS) — Reference model (koncepcje długotrwałego przechowywania informacji cyfrowej)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o zarządzaniu dokumentacją elektroniczną w archiwistyce (skrypt/notesy szkolne)
  • Wprowadzenie do norm i dobrych praktyk zarządzania dokumentacją (records management)
  • Instrukcje wewnętrzne jednostek dot. kopii zapasowych i bezpieczeństwa informacji (procedury organizacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego