KWALIFIKACJA BUD11 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 23.
Dopuszczalne odchylenie ścianki działowej od linii prostej wynosi 5 mm/m i nie więcej niż 25 mm na całej długości ścianki. Jakie jest dopuszczalne maksymalne odchylenie od linii prostej ścianki o długości 3,0 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchylenie dopuszczalne wynosi 5 mm na każdy 1 m długości.
Dla 3,0 m: 5 × 3 = 15 mm. Warunek "nie więcej niż 25 mm na całej długości" nie zmienia wyniku, bo 15 mm < 25 mm, więc maksymalna dopuszczalna odchyłka to 15 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa ograniczenia dotyczące dopuszczalnej odchyłki ścianki działowej od linii prostej:

  • odchyłka liczona proporcjonalnie: 5 mm na 1 m,
  • ograniczenie globalne: nie więcej niż 25 mm na całej długości ścianki.

Aby wyznaczyć dopuszczalne maksymalne odchylenie dla ścianki o długości 3,0 m, najpierw liczymy odchyłkę wynikającą z przelicznika mm/m:

5 mm/m × 3,0 m = 15 mm.

Następnie sprawdzamy warunek "nie więcej niż 25 mm na całej długości". Otrzymane 15 mm jest mniejsze od 25 mm, więc w tym przypadku ograniczenie globalne nie "ucina" wyniku. Ostatecznie dopuszczalne maksymalne odchylenie wynosi 15 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5 mm" – to dopuszczalne odchylenie przypadające na 1 metr. Dla 3 metrów trzeba je przeliczyć, więc sama wartość 5 mm jest zbyt mała.
  • "3 mm" – to typowy skutek błędnego rozumowania (np. dzielenie 5 przez 3 albo pomylenie jednostek). Z danych zadania nie wynika taka wartość.
  • "25 mm" – to wartość graniczna dla całej długości, ale jest stosowana tylko wtedy, gdy przeliczenie 5 mm/m da wynik większy niż 25 mm. Dla 3,0 m wynik wynosi 15 mm, więc limit 25 mm nie jest osiągany.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z tolerancjami typu "X na metr, ale nie więcej niż Y" zawsze wykonuj dwa kroki: najpierw oblicz X×długość, potem porównaj z Y i wybierz mniejszą wartość jako dopuszczalną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Pomnóż wartość tolerancji przez długość elementu w metrach.

Przykład: 5 mm/m i długość 3,0 m daje 5×3 = 15 mm. Na końcu sprawdź, czy w zadaniu nie ma dodatkowego limitu "nie więcej niż …".

To ograniczenie zabezpiecza przed zbyt dużą odchyłką przy długich elementach. Nawet jeśli przelicznik mm/m dałby duży wynik, to i tak nie można przekroczyć wartości granicznej dla całej długości. Zawsze porównuj wynik z limitem.
Oznacza, że na każdy 1 metr długości elementu dopuszcza się maksymalnie 5 mm "wygięcia" lub nierówności względem linii prostej. Dla 2 m byłoby to 10 mm, dla 3 m 15 mm (o ile nie zadziała limit globalny).
Gdy przeliczenie mm/m daje wartość większą niż 25 mm, wtedy obowiązuje limit 25 mm. Np. przy 5 mm/m limit zostałby przekroczony od długości powyżej 5 m (bo 5×5 = 25). Dla krótszych długości zwykle decyduje przelicznik.
Do samego obliczenia wystarczy matematyka i uważne czytanie treści: przeliczenie mm/m na długość oraz porównanie z limitem maksymalnym. Znajomość norm pomaga rozumieć sens tolerancji, ale dane liczbowe są podane wprost.
Najczęściej: (1) przepisanie 5 mm jako odpowiedzi bez przeliczenia na długość, (2) wybranie limitu 25 mm "z rozpędu", mimo że nie jest osiągany, (3) pomylenie mnożenia z dzieleniem. Pomaga schemat: oblicz → porównaj z limitem.
Typowo przykłada się łatę lub długą poziomicę do powierzchni/edge’u i mierzy maksymalną szczelinę między łatą a elementem w kontrolowanym odcinku. W praktyce ważne jest, by pomiar był wykonany na odpowiedniej długości i w kilku miejscach.
Prostoliniowość to zgodność krawędzi lub lica elementu z linią prostą. Odchyłka prostoliniowości opisuje, o ile element może "falować" lub odchylać się od idealnej linii. W zadaniach egzaminacyjnych jest to często podane jako mm na metr.
Możesz policzyć "długość graniczną": dzielisz limit przez przelicznik. Tu: 25/5 = 5 m. Jeśli element jest dłuższy niż 5 m, limit będzie ograniczał wynik. Jeśli krótszy (np. 3 m), wystarczy przeliczenie mm/m.
Bo tolerancja wynosi 5 mm na 1 m, a 3,0 m to trzy metry: 5×3 = 15 mm. Dodatkowy warunek "nie więcej niż 25 mm" nie zmienia wyniku, ponieważ 15 mm jest mniejsze od 25 mm.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z zakresu robót budowlanych: tolerancje wykonania i kontrola jakości
  • Instrukcje i katalogi producentów narzędzi pomiarowych (poziomice, łaty, systemy laserowe) – zasady pomiaru odchyłek
  • Materiały dydaktyczne OKE/CKE do kwalifikacji budowlanych dotyczące obmiaru i kontroli robót

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego