Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 21.
Drżenie rąk, zaburzenia orientacji, senność, stężenie glukozy we krwi 40 mg/dl u podopiecznego chorującego na cukrzycę świadczą o hipoglikemii. Pierwsza pomoc w tym przypadku polega na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objawy oraz glikemia 40 mg/dl wskazują na hipoglikemię, którą należy szybko wyrównać podając doustnie łatwo przyswajalne węglowodany (np. słodzony napój), o ile podopieczny jest przytomny i bezpiecznie połyka. Podanie insuliny pogłębiłoby niedocukrzenie, a sama pozycja bezpieczna nie usuwa przyczyny.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość glukozy 40 mg/dl wraz z drżeniem rąk, zaburzeniami orientacji i sennością jest typowym obrazem hipoglikemii (niedocukrzenia). Najważniejsza w pierwszej pomocy jest szybka normalizacja stężenia glukozy, aby zapobiec pogorszeniu stanu, drgawkom i utracie przytomności.

Odpowiedź "podaniu słodkiego napoju do picia" jest właściwa, ponieważ w hipoglikemii u osoby, która jest przytomna i może bezpiecznie przełykać, zaleca się podanie szybko działających węglowodanów (cukru). Płyn lub inna łatwa do spożycia forma cukru działa szybciej niż produkty wymagające dłuższego trawienia.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe:

  • "podaniu kilku jednostek insuliny" – insulina obniża poziom glukozy. W hipoglikemii byłoby to działanie niebezpieczne, mogące doprowadzić do ciężkiego niedocukrzenia i utraty przytomności.
  • "ułożeniu w pozycji bezpiecznej" – pozycja bezpieczna ma sens przede wszystkim u osoby nieprzytomnej, oddychającej, aby chronić drogi oddechowe. Jeśli podopieczny jest przytomny i może połykać, priorytetem jest podanie cukru. Samo ułożenie nie wyrówna glikemii.
  • "ułożeniu w pozycji bocznej przy otwartym oknie" – otwieranie okna nie rozwiązuje problemu metabolicznego. Dodatkowo skupia uwagę na czynności niezwiązanej z przyczyną objawów, opóźniając podanie węglowodanów.

Wskazówka praktyczna dla asystenta/opiekuna: zawsze oceń, czy podopieczny jest w stanie współpracować i przełykać. Gdy dochodzi do utraty przytomności lub chory nie może bezpiecznie połykać, nie podawaj płynów doustnie; wtedy priorytetem jest bezpieczeństwo oddechu i wezwanie pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest hipoglikemia u osoby z cukrzycą?
Hipoglikemia to zbyt niski poziom glukozy we krwi, który może pojawić się m.in. po insulinie, lekach, wysiłku lub pominiętym posiłku. Objawia się np. drżeniem, potem, niepokojem, zaburzeniami koncentracji, a w ciężkich przypadkach sennością i utratą przytomności.
Jakie objawy sugerują hipoglikemię u podopiecznego?
Najczęstsze to: drżenie rąk, poty, bladość, kołatanie serca, głód, rozdrażnienie oraz problemy z mową i orientacją. Gdy spadek glukozy jest większy, może pojawić się senność, splątanie, agresja, a nawet drgawki lub utrata przytomności.
Jak udzielić pierwszej pomocy przy hipoglikemii, gdy podopieczny jest przytomny?
Jeśli podopieczny jest przytomny i może połykać, podaj szybko działające węglowodany, np. słodki napój lub glukozę. Następnie obserwuj i po poprawie rozważ podanie posiłku, aby zapobiec ponownemu spadkowi cukru. Gdy brak poprawy, wezwij pomoc.
Dlaczego nie wolno podawać insuliny przy hipoglikemii?
Insulina obniża stężenie glukozy we krwi. Przy hipoglikemii poziom cukru i tak jest zbyt niski, więc podanie insuliny może doprowadzić do ciężkiego niedocukrzenia, utraty przytomności, drgawek i zagrożenia życia. W pierwszej pomocy celem jest podniesienie glukozy.
Czy można podać słodki napój osobie bardzo sennej?
Tylko wtedy, gdy jest przytomna, współpracuje i bezpiecznie przełyka. Gdy senność jest duża, mowa niewyraźna, a połykanie wątpliwe, istnieje ryzyko zachłyśnięcia. W takiej sytuacji priorytetem jest bezpieczeństwo dróg oddechowych i wezwanie pomocy medycznej.
Kiedy układa się podopiecznego w pozycji bezpiecznej przy cukrzycy?
Pozycję bezpieczną stosuje się głównie wtedy, gdy osoba jest nieprzytomna, ale oddycha samodzielnie. Ma to chronić drogi oddechowe przed zadławieniem treścią z jamy ustnej lub wymiocinami. Nie jest to metoda leczenia hipoglikemii, tylko element zabezpieczenia.
Jak odróżnić hipoglikemię od hiperglikemii w praktyce opiekuna?
Hipoglikemia zwykle zaczyna się nagle i daje objawy "adrenergiczne" (drżenie, poty, głód, kołatanie serca) oraz zaburzenia zachowania. Hiperglikemia narasta częściej wolniej i wiąże się z pragnieniem, częstym oddawaniem moczu i osłabieniem. Pomiar glukometrem jest najpewniejszy.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pierwszej pomocy w hipoglikemii?
Typowe błędy to: podanie insuliny "bo to cukrzyca", zwlekanie z podaniem cukru, podawanie płynów osobie, która nie może połykać, oraz skupienie się na "wietrzeniu" lub układaniu zamiast wyrównać glikemię. Częsty jest też brak dalszej obserwacji po poprawie.
Co zrobić, jeśli po podaniu słodkiego napoju objawy nie ustępują?
Jeśli mimo podania szybko działających węglowodanów brak poprawy lub stan się pogarsza, należy wezwać pomoc medyczną. Równocześnie kontroluj przytomność i oddech. Gdy dojdzie do utraty przytomności, nie podawaj nic doustnie i zabezpiecz drożność dróg oddechowych.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o hipoglikemię w SPO.1?
Ucz się schematu: rozpoznaj objawy, oceń przytomność i połykanie, dobierz bezpieczne działanie (cukier doustnie tylko przy bezpiecznym połykaniu), a przy utracie przytomności zabezpiecz oddech i wezwij pomoc. Ćwicz na scenariuszach i zapamiętaj, że insulina w hipoglikemii jest przeciwwskazana.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Podanie insuliny pogłębiłoby niedocukrzenie, a sama pozycja bezpieczna nie usuwa przyczyny."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First Aid, sekcja dot. hipoglikemii (First Aid) – https://cprguidelines.eu/ (dostęp 2026-02-28)
  • NHS (UK), "Low blood sugar (hypoglycaemia)" – https://www.nhs.uk/conditions/low-blood-sugar-hypoglycaemia/ (dostęp 2026-02-28)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), "Low blood sugar" – https://medlineplus.gov/ency/article/000386.htm (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (rozdziały o zaburzeniach glikemii i utracie przytomności)
  • Materiały edukacyjne dla pacjentów z cukrzycą o rozpoznawaniu i leczeniu hipoglikemii
  • Szkolenia BLS/First Aid z elementami postępowania w cukrzycy
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego