W zadaniach tego typu kluczowe są dwa kroki: (1) wybór właściwej ceny podstawowej z tabeli taryfowej oraz (2) poprawne zastosowanie ulg procentowych dla każdej osoby.
Krok 1: cena podstawowa. Długość trasy to 121 km, więc należy odszukać w tabeli odległości przedział obejmujący 121 km. Z tabeli wynika, że dla przedziału 113–123 km cena biletu brutto wynosi 12,00 zł. To jest kwota wyjściowa do dalszych obliczeń.
Krok 2: ulgi dla poszczególnych pasażerów.
- Osoba dorosła bez ulgi płaci pełną cenę: 12,00 zł.
- Osoba dorosła korzystająca z ulgi dla rodzin pracowników kolei (50%) płaci połowę ceny podstawowej: 12,00 zł × 50% = 6,00 zł.
- Dziecko 3-letnie mieści się w kategorii "dzieci do lat 4" z ulgą 100%, więc należność wynosi 0,00 zł.
- Uczeń 16-letni ma ulgę 37%. To oznacza redukcję o 37% ceny, czyli do zapłaty pozostaje 63%: 12,00 zł × 63% = 7,56 zł.
Krok 3: suma należności. Dodajemy kwoty dla wszystkich osób: 12,00 + 6,00 + 0,00 + 7,56 = 25,56 zł.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zwykle wynik zaniżony lub zawyżony bierze się z jednego z typowych błędów: (a) pomylenia "37% ulgi" z "płacę 37%" (wtedy uczeń zapłaciłby 4,44 zł zamiast 7,56 zł), (b) odczytania niewłaściwego przedziału odległości (np. 102–112 lub 124–130), (c) nieuwzględnienia jednego pasażera w sumie albo błędnego naliczenia 50% ulgi (np. od złej kwoty).
Wskazówka egzaminacyjna: przy każdej uldze procentowej dopisz sobie "do zapłaty = 100% − ulga", a dopiero potem mnoż przez cenę podstawową z tabeli. To mocno ogranicza pomyłki.
