KWALIFIKACJA EKA6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 32.
Dział księgowości przechowuje dokumentację, której nie wytworzył tylko otrzymał do wiadomości z działu kadr. Do której kategorii archiwalnej należy zakwalifikować tę dokumentację?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria Bc dotyczy dokumentacji niearchiwalnej o krótkotrwałym znaczeniu, często pomocniczej lub informacyjnej (np. egzemplarze "do wiadomości"). Skoro dział księgowości nie wytworzył tych dokumentów, a jedynie je otrzymał, zwykle nie stanowią one podstawowej dokumentacji sprawy i mogą być kwalifikowane jako Bc.

Pełne wyjaśnienie:

Kategorie archiwalne służą do określenia, jak długo przechowywać dokumentację oraz czy ma ona wartość archiwalną. W praktyce biurowej szczególnie ważne jest odróżnienie dokumentacji:

  • wytworzonej przez daną komórkę (związanej bezpośrednio z jej zadaniami i odpowiedzialnością),
  • otrzymanej "do wiadomości", czyli przekazanej jedynie informacyjnie, bez potrzeby dalszego prowadzenia sprawy przez tę komórkę.

Odpowiedź "Bc" jest właściwa, ponieważ symbol ten odnosi się do dokumentacji niearchiwalnej o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym. Tego typu akta są przechowywane z uwagi na bieżącą przydatność (np. orientację, informację, pomoc w pracy), a po utracie przydatności mogą zostać wybrakowane zgodnie z procedurami w jednostce. Dokumenty otrzymane wyłącznie "do wiadomości" z innego działu często mają charakter wtórny (egzemplarz informacyjny), więc nie powinny być traktowane jak podstawowy, długotrwały materiał dowodowy w księgowości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "B5" wskazuje na dokumentację niearchiwalną, ale z określonym okresem przechowywania (5 lat). W tym pytaniu kluczowe jest to, że dokumentacja jest jedynie informacyjna i niewytworzona przez komórkę, co typowo kieruje do Bc, a nie do sztywnego okresu.
  • "BE" dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, która może podlegać ekspertyzie archiwalnej przed brakowaniem. To podnosi "rangę" dokumentów i stosuje się do materiałów o potencjalnie większym znaczeniu niż zwykłe egzemplarze do wiadomości.
  • "A" oznacza materiały archiwalne (trwałe), które powinny być wieczyście przechowywane i przekazane do archiwum. Dokumentacja otrzymana wyłącznie informacyjnie nie spełnia typowo kryterium trwałej wartości dla komórki księgowości.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na czasowniki w treści ("wytworzył" vs "otrzymał do wiadomości"). To często przesądza, czy dokument jest merytorycznym aktem sprawy, czy tylko kopią/pomocą o krótkim znaczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Bc" oznacza dokumentację niearchiwalną o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym (zwykle pomocniczą lub informacyjną). Przechowuje się ją tak długo, jak jest potrzebna w pracy, a po utracie przydatności może zostać wybrakowana zgodnie z procedurą obowiązującą w jednostce.
Bo są to zazwyczaj egzemplarze informacyjne, a nie zasadnicza dokumentacja sprawy prowadzona przez daną komórkę. Nie stanowią zwykle podstawy decyzji ani rozliczeń tej komórki, więc ich wartość jest krótkotrwała i nastawiona na bieżące poinformowanie pracowników.
W "B5" z góry ustala się minimalny czas przechowywania (5 lat). "Bc" dotyczy dokumentacji o krótkim znaczeniu, którą co do zasady można brakować po wykorzystaniu, bez "sztywnego" okresu w treści symbolu. W praktyce decyduje użyteczność i zasady przyjęte w jednostce.
Kategoria "A" to materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej lub dowodowej, przeznaczone do wieczystego przechowywania i przekazania do archiwum. Stosuje się ją do dokumentacji kluczowej, a nie do kopii informacyjnych otrzymanych "do wiadomości".
Nie zawsze. Decyduje to, czy dokument jest potrzebny księgowości do realizacji jej zadań (np. rozliczeń), czy jest tylko egzemplarzem informacyjnym. W praktyce kluczowe jest też, jak dane dokumenty są ujęte w wykazie akt/JRWA i jakie procedury obowiązują w danej jednostce.
Zwykle widać to po adnotacji "DW/Do wiadomości", braku konieczności podjęcia działań przez komórkę oraz braku powiązania z prowadzoną przez nią sprawą. Taki dokument pełni funkcję informacyjną, więc często nie jest podstawowym dowodem w aktach merytorycznych.
"BE" stosuje się do dokumentacji niearchiwalnej, która przed brakowaniem może wymagać oceny (ekspertyzy) pod kątem wartości archiwalnej. Wybiera się ją, gdy dokumenty mogą mieć znaczenie długofalowe lub nietypowe, a nie w przypadku zwykłych kopii informacyjnych.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "A" dla "ważnie brzmiących" pism lub przypisywanie sztywnego okresu (np. B5) bez analizy roli dokumentu. Inny błąd to mylenie dokumentacji merytorycznej (podstawowej) z egzemplarzami informacyjnymi "do wiadomości".
Z reguły nie "od razu", bo najpierw powinna spełnić swoją funkcję informacyjną i być przechowywana zgodnie z zasadami porządkowania akt w jednostce. Brakowanie wykonuje się w trybie przyjętym w organizacji (np. okresowe porządkowanie), a nie dowolnie i natychmiast.
Warto ćwiczyć na przykładach: rozdzielaj dokumenty na wytworzone i otrzymane, merytoryczne i pomocnicze. Naucz się znaczeń podstawowych symboli (A, B, Bc, BE) i analizuj słowa-klucze w treści zadań ("do wiadomości", "kopia", "egzemplarz").
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kategoria Bc dotyczy dokumentacji niearchiwalnej o krótkotrwałym znaczeniu, często pomocniczej lub informacyjnej (np. egzemplarze "do wiadomości").

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki zakładowej (kwalifikowanie i brakowanie dokumentacji)
  • Materiały szkoleniowe z instrukcji kancelaryjnej i obiegu dokumentów w jednostce
  • Przykładowe wykazy akt (JRWA) stosowane w organizacjach oraz ćwiczenia z kwalifikowania dokumentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego