KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 10.
Które działania w pierwszej kolejności należy uwzględnić, przygotowując plan opieki dla podopiecznego z niedowładem połowiczym prawostronnym i afazją motoryczną po niedokrwiennym udarze mózgu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Priorytetem po udarze z niedowładem prawostronnym jest jak najszybsze usprawnianie ruchowe, a przy afazji motorycznej równolegle terapia mowy.
Dlatego właściwe są zajęcia rehabilitacyjne i ćwiczenia logopedyczne. Pozostałe propozycje są mniej adekwatne lub zawierają elementy niebędące typowym priorytetem w takim obrazie klinicznym.

Pełne wyjaśnienie:

U podopiecznego po niedokrwiennym udarze mózgu opisano dwa kluczowe następstwa: niedowład połowiczy prawostronny (ograniczenie sprawności ruchowej) oraz afazję motoryczną (trudność w ekspresji mowy). Przy konstruowaniu planu opieki "w pierwszej kolejności" zwykle oznacza ujęcie działań, które najszybciej wpływają na odzyskiwanie funkcji i ograniczają utrwalanie się niesprawności.

Odpowiedź "Zajęcia rehabilitacyjne i ćwiczenia logopedyczne" jest trafna, bo odpowiada bezpośrednio na oba deficyty: rehabilitacja wspiera odzyskiwanie funkcji ruchowych (np. mobilizacja, ćwiczenia usprawniające zgodnie z zaleceniami), a logopeda prowadzi terapię komunikacji i mowy przy afazji. Rola opiekuna osoby starszej obejmuje także wspieranie realizacji zaleceń specjalistów (motywowanie, organizacja, bezpieczne wykonywanie prostych ćwiczeń zaleconych do domu, obserwacja trudności).

Odpowiedź "Ćwiczenia gimnastyczne i podawanie leków" jest mniej właściwa, bo jest zbyt ogólna: farmakoterapia jest ważna, ale zwykle nie stanowi samodzielnie "pierwszego" elementu planu opieki tworzonego przez opiekuna, a "gimnastyka" bez odniesienia do rehabilitacji neurologicznej i zaleceń może być nieprecyzyjna. Odpowiedź "Talasoterapię i ćwiczenia oddechowe" zawiera elementy, które nie wynikają wprost z opisu problemu; ćwiczenia oddechowe mają znaczenie w wybranych wskazaniach, ale afazja motoryczna wymaga przede wszystkim interwencji logopedycznej, a talasoterapia nie jest typowym priorytetem w standardowym planie opieki poudarowej. Odpowiedź "Pomoc w czynnościach higienicznych i ergoterapię" odwołuje się do ważnych aspektów opieki i terapii zajęciowej, jednak w tym obrazie klinicznym kluczowe jest możliwie wczesne ukierunkowanie na rehabilitację funkcji ruchowych i komunikacji; higiena jest stałą potrzebą, ale nie adresuje bezpośrednio afazji.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy w opisie pojawia się afazja, szukaj działań logopedycznych/komunikacyjnych; gdy pojawia się niedowład, szukaj rehabilitacji/usprawniania. Najlepsza odpowiedź zwykle łączy interwencje adekwatne do wszystkich wymienionych deficytów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedowład połowiczy prawostronny to osłabienie siły i kontroli ruchu po prawej stronie ciała, typowe po udarze obejmującym odpowiednie obszary mózgu. W opiece ważne są: bezpieczna mobilizacja, zapobieganie przykurczom oraz wspieranie zaleconej rehabilitacji.
Afazja motoryczna (ekspresyjna) oznacza trudność w tworzeniu wypowiedzi: osoba rozumie więcej, niż jest w stanie powiedzieć. W praktyce pomagają krótkie pytania, czas na odpowiedź, komunikacja gestem/obrazkiem i systematyczne ćwiczenia logopedyczne.
Rehabilitacja jest priorytetem, bo wspiera odzyskiwanie funkcji i ogranicza utrwalanie niesprawności. Wczesne usprawnianie (zgodnie z zaleceniami specjalistów) może poprawiać samodzielność, zmniejszać ryzyko powikłań unieruchomienia i ułatwiać powrót do codziennych aktywności.
Ćwiczenia logopedyczne uwzględnia się wtedy, gdy występują zaburzenia mowy lub komunikacji, np. afazja. W planie opieki wpisuje się też sposoby wspierania komunikacji na co dzień: proste polecenia, spokojne tempo rozmowy, ograniczenie bodźców i kontrolę zmęczenia.
Opiekun może wspierać bezpieczeństwo, higienę, odżywianie, organizację dnia oraz wykonywać proste czynności zalecone przez fizjoterapeutę/logopedę. Specjalista planuje terapię i dobiera ćwiczenia. Opiekun nie powinien samodzielnie "wymyślać" rehabilitacji bez wskazań.
Typowe błędy to: poprawianie na siłę, pośpieszanie, zadawanie wielu pytań naraz, mówienie zbyt skomplikowanie oraz kończenie zdań za podopiecznego. Skuteczniejsze jest spokojne tempo, proste komunikaty, pytania zamknięte i akceptacja komunikacji niewerbalnej.
Leki są ważne i zwykle stanowią element zaleceń medycznych, ale w planie opieki przygotowywanym w praktyce opiekuńczej priorytetem bywa też usprawnianie funkcji i komunikacji. Pytania egzaminacyjne często sprawdzają dopasowanie działań do deficytów: niedowładu i afazji.
Bezpieczne są tylko takie ćwiczenia, które zostały zalecone i pokazane przez fizjoterapeutę (np. prosta mobilizacja, zmiany pozycji, trening czynności). Opiekun powinien dbać o asekurację, właściwe ustawienie kończyn i przerwy na odpoczynek, aby nie przeciążać podopiecznego.
Talasoterapia (oddziaływanie klimatem i zabiegami morskimi) bywa kojarzona z rehabilitacją uzdrowiskową, ale nie wynika bezpośrednio z kluczowych deficytów opisanych w zadaniu. Przy niedowładzie i afazji priorytety są zwykle bardziej podstawowe: usprawnianie i terapia mowy.
Ucz się mapowania objawów na interwencje: niedowład → rehabilitacja i bezpieczna mobilizacja; afazja → logopedia i wsparcie komunikacji; ryzyko unieruchomienia → profilaktyka odleżyn. Trenuj też czytanie polecenia "w pierwszej kolejności", bo wymusza wybór priorytetu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe propozycje są mniej adekwatne lub zawierają elementy niebędące typowym priorytetem w takim obrazie klinicznym."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Stroke" (fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/stroke (dostęp: 02.03.2026)
  • NHS – "Stroke: Rehabilitation": https://www.nhs.uk/conditions/stroke/rehabilitation/ (dostęp: 02.03.2026)
  • American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) – "Aphasia": https://www.asha.org/public/speech/disorders/aphasia/ (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o rehabilitacji poudarowej (organizacje zdrowotne, szpitale, poradniki pacjenta)
  • Podstawowe opracowania o afazji i komunikacji wspomagającej (logopedia kliniczna – poziom opiekuna)
  • Notatki z zajęć: plan opieki, diagnoza potrzeb, priorytety i cele krótkoterminowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego