Choroba niedokrwienna serca najczęściej wiąże się z miażdżycą tętnic wieńcowych. Jej rozwój przyspieszają czynniki, które uszkadzają śródbłonek, nasilają stan zapalny i sprzyjają odkładaniu blaszek miażdżycowych. Dlatego zestaw: palenie tytoniu, podwyższony poziom cholesterolu, cukrzyca i nadciśnienie tętnicze jest klasycznym zbiorem istotnych czynników ryzyka.
Palenie tytoniu zwiększa ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych m.in. przez prozakrzepowe i naczynioskurczowe działanie oraz nasilenie procesów miażdżycowych. Podwyższony poziom cholesterolu (zwłaszcza frakcji LDL) sprzyja powstawaniu blaszek miażdżycowych. Cukrzyca zwiększa ryzyko poprzez przewlekłą hiperglikemię, zaburzenia lipidowe i uszkodzenie naczyń. Nadciśnienie tętnicze przeciąża ścianę naczyń, przyspiesza zmiany miażdżycowe i zwiększa ryzyko powikłań.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo zawierają elementy, które nie są typowymi czynnikami ryzyka albo mają kierunek przeciwny:
- "starszy wiek, nieregularne spożywanie posiłków, palenie tytoniu i niskie ciśnienie krwi" – wiek może zwiększać ryzyko, ale "niskie ciśnienie" nie jest standardowym czynnikiem ryzyka choroby wieńcowej, a "nieregularne posiłki" nie należy do kanonicznych, głównych czynników w takim ujęciu.
- "długotrwały stres, obniżony poziom cholesterolu, uprawianie sportu i nadużywanie alkoholu" – przewlekły stres i nadużywanie alkoholu mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie, ale "obniżony cholesterol" oraz "uprawianie sportu" są co do zasady elementami ochronnymi, więc zestaw jest wewnętrznie sprzeczny.
- "otyłość, zwiększona aktywność fizyczna, spożywanie pokarmów wysokobiałkowych i wysokie ciśnienie krwi" – otyłość i wysokie ciśnienie są ryzykiem, jednak "zwiększona aktywność fizyczna" jest czynnikiem ochronnym, a "wysokobiałkowe pokarmy" nie stanowią typowego, podstawowego czynnika ryzyka w takiej formie.
Z perspektywy opiekuna osoby starszej ważne jest praktyczne rozpoznanie ryzyka: wspieranie pomiarów ciśnienia, obserwacja przestrzegania leczenia cukrzycy i dyslipidemii, edukacja antynikotynowa oraz promowanie bezpiecznej, zaleconej aktywności fizycznej.
