KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 15.
Które działania z zakresu pierwszej pomocy powinna podjąć opiekunka w celu zatamowania krwawienia z rany w okolicy nadgarstka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy krwawieniu z rany nadgarstka priorytetem jest szybkie zatamowanie krwi: stosuje się bezpośredni ucisk na miejsce krwawienia jałowym opatrunkiem, a następnie stabilizuje ucisk opatrunkiem uciskowym. Płukanie lub dezynfekcja nie są pierwszym krokiem, a opaskę uciskową traktuje się jako rozwiązanie wyjątkowe.

Pełne wyjaśnienie:

Tamowanie krwawienia w pierwszej pomocy opiera się na zasadzie: najpierw zatrzymaj krwotok, dopiero potem zajmuj się oczyszczaniem rany. Dlatego właściwym postępowaniem jest ucisnąć ranę w miejscu krwawienia (najlepiej przez jałowy opatrunek lub czystą tkaninę) i założyć opatrunek uciskowy, który utrzymuje stały nacisk. W przypadku okolicy nadgarstka jest to typowa, podstawowa metoda ograniczenia utraty krwi.

Dlaczego pozostałe propozycje są gorsze?

  • "Przemyć ranę pod bieżącą wodą, założyć opaskę uciskową." Płukanie jest czynnością wtórną i może opóźnić kontrolę krwotoku. Opaska uciskowa (staza) nie jest standardem dla każdego krwawienia z rany i w praktyce bywa zarezerwowana dla sytuacji szczególnych (np. masywne krwotoki), ponieważ niesie ryzyko powikłań przy nieprawidłowym użyciu.
  • "Przemyć ranę wodą utlenioną, unieść kończynę do góry." Samo uniesienie kończyny może zmniejszać napływ krwi, ale nie zastępuje ucisku. Dodatkowo stosowanie środków typu woda utleniona nie jest kluczowe w pierwszej kolejności i może podrażniać tkanki; najważniejsze jest opanowanie krwawienia.
  • "Ucisnąć ranę powyżej miejsca krwawienia, unieść kończynę powyżej poziomu serca." Ucisk "powyżej" nie jest tak skuteczny jak ucisk bezpośrednio na ranę i może prowadzić do błędnego wykonania. Uniesienie kończyny bywa pomocnicze, ale bez pewnego ucisku na ranę krwawienie może nadal trwać.

Wskazówki praktyczne dla opiekunki: zadbaj o bezpieczeństwo (np. rękawiczki), utrzymuj stały ucisk przez kilka minut, nie zdejmuj co chwilę opatrunku "żeby sprawdzić", a po założeniu opatrunku uciskowego kontroluj ukrwienie palców (kolor, ciepło, czucie). Jeżeli krwawienie nie ustępuje, poszkodowany słabnie lub rana jest rozległa, należy wezwać pomoc medyczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwszym krokiem jest bezpośredni ucisk na ranę (najlepiej przez jałową gazę lub czystą tkaninę), aby jak najszybciej ograniczyć utratę krwi. Dopiero po opanowaniu krwawienia można myśleć o dalszym zabezpieczeniu rany i ocenie, czy potrzebna jest pomoc medyczna.
Na ranę połóż gazę/opatrunek, dociśnij, a następnie obwiąż bandażem tak, by utrzymać stały ucisk. Opatrunek ma hamować krwawienie, ale nie może odcinać krążenia w dłoni. Po założeniu sprawdź kolor i ciepło palców oraz czy poszkodowany czuje dotyk.
Przemywanie może opóźnić kontrolę krwotoku, a priorytetem w pierwszej pomocy jest zatrzymanie utraty krwi. Oczyszczanie rany ma znaczenie, ale wykonuje się je dopiero wtedy, gdy krwawienie jest opanowane i stan poszkodowanego jest stabilny.
Uniesienie kończyny bywa tylko działaniem pomocniczym. Samo uniesienie nie zastępuje ucisku bezpośredniego, który jest najskuteczniejszą metodą zatrzymania krwawienia z rany. Jeśli krwawi, zawsze zaczynaj od ucisku na miejsce krwawienia i zabezpieczenia opatrunkiem.
Opaskę uciskową rozważa się zwykle w sytuacjach masywnego, zagrażającego życiu krwotoku, gdy ucisk bezpośredni i opatrunek uciskowy są nieskuteczne lub niemożliwe do utrzymania. Wymaga to wiedzy i ostrożności, bo nieprawidłowe użycie może prowadzić do powikłań.
Najczęstsze błędy to: zaczynanie od mycia/dezynfekcji zamiast ucisku, zbyt słaby ucisk lub zdejmowanie opatrunku co chwilę "żeby sprawdzić", a także zbyt mocne obwiązanie powodujące drętwienie i sinienie palców. Częstym błędem jest też mylenie opatrunku uciskowego z opaską uciskową.
Po założeniu opatrunku sprawdź krążenie obwodowe: palce nie powinny sinieć, robić się zimne ani drętwieć, a poszkodowany powinien zachować czucie. Jeśli pojawiają się takie objawy, opatrunek może być zbyt ciasny i wymaga korekty, przy zachowaniu kontroli krwawienia.
Nie zdejmuj przesiąkniętego opatrunku, bo możesz zerwać skrzep. Dołóż kolejną warstwę materiału/opatrunku i utrzymuj mocny ucisk. Jeśli mimo tego krwawienie nadal jest obfite, poszkodowany słabnie lub rana jest rozległa, wezwij pomoc medyczną i kontynuuj ucisk do przyjazdu.
Tak, jeśli są dostępne, rękawiczki jednorazowe są ważne dla bezpieczeństwa – ograniczają kontakt z krwią i ryzyko zakażeń. Jeśli ich nie ma, można użyć bariery zastępczej (np. folii, czystej tkaniny), a po udzieleniu pomocy dokładnie umyć ręce i postępować zgodnie z zasadami higieny.
Podaj miejsce zdarzenia, wiek/stanie ogólny poszkodowanego, gdzie jest rana (nadgarstek/ręka), czy krwawienie jest obfite oraz jakie działania już wykonano (ucisk, opatrunek uciskowy). Warto też powiedzieć, czy poszkodowany ma objawy osłabienia (bladość, zawroty głowy) lub choroby wpływające na krzepnięcie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Płukanie lub dezynfekcja nie są pierwszym krokiem, a opaskę uciskową traktuje się jako rozwiązanie wyjątkowe."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – sekcja First Aid (materiały wytycznych), https://cprguidelines.eu/guidelines-2021/ (dostęp: 2026-03-01)
  • International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC), International First Aid, Resuscitation, and Education Guidelines – rozdział o krwawieniach i ranach, https://www.ifrc.org/first-aid (dostęp: 2026-03-01)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Bleeding - first aid", https://medlineplus.gov/ency/article/000045.htm (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy publikowane przez uznane organizacje resuscytacyjne (sekcja: krwawienia/urazy)
  • Podręcznik pierwszej pomocy dla opiekunów i pracowników opieki (rozdział: rany i krwotoki)
  • Materiały szkoleniowe z kursów pierwszej pomocy (ćwiczenia z zakładania opatrunku uciskowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego