Dźwignik hydrauliczny (podnośnik) jest typowym przykładem wykorzystania zjawiska przenoszenia ciśnienia w cieczy znajdującej się w zamkniętym układzie. Gdy naciskasz na tłok o mniejszej powierzchni, wytwarzasz w cieczy ciśnienie. Zgodnie z prawem Pascala to samo przyłożone ciśnienie rozchodzi się w całej cieczy i działa na wszystkie ścianki oraz na drugi tłok.
Klucz praktyczny polega na tym, że siła na większym tłoku może być większa, ponieważ ta sama wartość ciśnienia działa na większą powierzchnię. Dzięki temu układy hydrauliczne umożliwiają podnoszenie ciężkich ładunków stosunkowo niewielką siłą przyłożoną przez operatora (kosztem większego przemieszczenia małego tłoka).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Archimedesa" dotyczy siły wyporu działającej na ciało zanurzone w płynie. W dźwigniku nie wykorzystuje się wyporu do podnoszenia ładunku, tylko przenoszenie ciśnienia między tłokami.
- "Newtona" odnosi się do ogólnych praw ruchu (zależność siły i przyspieszenia, zasada bezwładności, akcja–reakcja). Są one prawdziwe w tle każdego zjawiska mechanicznego, ale nie stanowią specyficznej zasady działania podnośnika hydraulicznego.
- "Stevina" opisuje ciśnienie hydrostatyczne w spoczynkowej cieczy zależne od głębokości. W dźwigniku istotne jest przeniesienie przyłożonego ciśnienia w całym płynie, a nie wzrost ciśnienia z głębokością.
W przygotowaniu do egzaminu warto ćwiczyć rozróżnianie: Pascal = przenoszenie ciśnienia i hydraulika siłowa, Archimedes = wypór, Stevin = ciśnienie w funkcji głębokości, Newton = ogólna dynamika.
