KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 31.
Między punktami 2 i 3, przedstawionego na rysunku teoretycznego obiegu silnika, zachodzi przemiana
Ilustracja przedstawia wykres teoretycznego obiegu silnika, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemiana izobaryczna zachodzi wtedy, gdy w trakcie procesu ciśnienie pozostaje stałe. Na typowym wykresie p‑V odpowiada jej odcinek poziomy (p = const), a zmienia się objętość i temperatura. Pozostałe odpowiedzi opisują procesy ze stałą objętością, stałą temperaturą lub bez wymiany ciepła.

Pełne wyjaśnienie:

Przemiany termodynamiczne rozpoznaje się po tym, która wielkość stanu pozostaje stała (oraz jak wygląda odcinek na wykresie, najczęściej p‑V).

Przemiana izobaryczna to proces, w którym ciśnienie nie zmienia się (p = const). Na wykresie p‑V jest to zwykle odcinek poziomy: zmienia się objętość, a wraz z nią temperatura i pozostałe wielkości energetyczne. W obiegach teoretycznych silników taki fragment bywa utożsamiany z etapem doprowadzania ciepła przy stałym ciśnieniu (w zależności od modelu obiegu i przyjętej numeracji punktów).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "izochoryczna" oznacza V = const, co na wykresie p‑V byłoby odcinkiem pionowym. Jeśli na rysunku odcinek 2–3 nie jest pionowy, nie jest to izochora.
  • "izotermiczna" oznacza T = const. Na p‑V jest to krzywa spełniająca zależność p·V = const, a nie odcinek o stałym ciśnieniu.
  • "adiabatyczna" oznacza brak wymiany ciepła z otoczeniem (Q = 0). Na p‑V przebieg adiabaty różni się od izotermy i izobary, i nie jest identyfikowany przez "stałe p" ani "stałe V".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaki to wykres (p‑V czy inny), potem sprawdź, czy odcinek jest pionowy/poziomy/krzywoliniowy i dopiero przypisz nazwę przemiany do stałej wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przemiana, w której ciśnienie pozostaje stałe (p = const), a zmieniają się inne wielkości, np. objętość i temperatura. Na wykresie p‑V najczęściej widać ją jako odcinek poziomy.
Na wykresie p‑V oś pionowa to ciśnienie, więc stałe ciśnienie oznacza linię poziomą. Jeśli odcinek procesu jest poziomy, to jest to kandydat na izobarę (p = const).
Izochoryczna oznacza stałą objętość (V = const). Na wykresie p‑V odpowiada jej odcinek pionowy, bo objętość (oś pozioma) się nie zmienia, a zmienia się ciśnienie.
Izotermiczna ma stałą temperaturę (T = const), a izobaryczna stałe ciśnienie (p = const). Na p‑V izoterma jest krzywą (p·V = const), a izobara zwykle linią poziomą.
Adiabatyczna oznacza brak wymiany ciepła z otoczeniem (Q = 0). Nie definiuje się jej przez stałość p, V lub T, tylko przez warunek cieplny. Na wykresach ma charakterystyczny przebieg zależny od modelu gazu.
W idealizowanym obiegu Diesla wyróżnia się m.in. sprężanie i rozprężanie (często modelowane jako adiabaty) oraz doprowadzanie ciepła przy stałym ciśnieniu. Szczegóły zależą od przyjętego modelu i numeracji punktów na rysunku.
Stałe jest ciśnienie. W praktyce zadaniowej oznacza to, że w opisie procesu pojawia się p = const, albo na wykresie p‑V odcinek ma przebieg poziomy.
Najczęściej myli się: izobarę z izochorą (pozioma vs pionowa linia na p‑V), izotermę z adiabatyczną (obie są krzywymi), oraz zakłada się zły typ wykresu. Pomaga sprawdzanie osi i warunku stałości wielkości.
Zawsze, gdy pytanie dotyczy rodzaju przemiany "między punktami". Ten sam kształt odcinka na innym wykresie może oznaczać coś innego. Najpierw identyfikuj osie, potem dopiero przypisuj przemianę.
Ćwicz rozpoznawanie przemian z definicji (p/V/T/Q) i z wykresów. Rób krótkie zestawienia: izobara—p stałe, izochora—V stałe, izoterma—T stałe, adiabata—Q = 0. Rozwiązuj zadania z numeracją punktów 1–2–3–4.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przemiana izobaryczna zachodzi wtedy, gdy w trakcie procesu ciśnienie pozostaje stałe."

Materiały:

  • Podręcznik do termodynamiki technicznej (rozdziały: przemiany gazowe, wykresy p‑V i T‑s)
  • Materiały dydaktyczne z działu: obiegi silników tłokowych (Otto, Diesel, Sabathe)
  • Zestawy zadań z interpretacji wykresów termodynamicznych (rozpoznawanie przemian na odcinkach 1–2, 2–3 itd.)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego