KWALIFIKACJA ELM6 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 29.
Które działanie wykonywane jest przez przedstawiony blok FBD?
Ilustracja przedstawia blok FBD (Function Block Diagram) używany w kontekście techniki mechatronicznej, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok FBD odpowiedzialny za sumowanie realizuje operację dodawania: na wyjściu podaje wynik będący sumą wartości doprowadzonych na wejścia. Pozostałe odpowiedzi opisują inne operacje arytmetyczne (odejmowanie, mnożenie, dzielenie), więc nie pasują do funkcji bloku "ADD".

Pełne wyjaśnienie:

W języku FBD (Function Block Diagram) program buduje się z bloków, które wykonują określone funkcje na sygnałach wejściowych i przekazują wynik na wyjście. Bloki arytmetyczne należą do podstawowych elementów spotykanych w programowaniu sterowników PLC.

Odpowiedź "Dodawanie." jest poprawna, ponieważ przedstawiony blok odpowiada funkcji sumowania: wynik na wyjściu jest sumą wartości z wejść (w wielu środowiskach jest to blok oznaczany jako ADD lub symbolem "+"). Taki blok wykorzystuje się np. do dodania offsetu, zsumowania składowych sygnału albo połączenia wartości zadanej z korektą.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo opisują inne działania:

  • "Odejmowanie." dotyczy funkcji różnicy (często SUB lub "−"). Mimo podobnej postaci blokowej, wynik ma inną interpretację i znak ma kluczowe znaczenie.
  • "Mnożenie." dotyczy funkcji iloczynu (często MUL lub "×/*"). Stosuje się ją np. do skalowania sygnałów, a nie do sumowania.
  • "Dzielenie." dotyczy funkcji ilorazu (często DIV lub "÷"). Pojawia się m.in. przy obliczaniu średnich lub przeliczeniach jednostek, ale nie daje sumy wejść.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji bloku FBD zawsze zwracaj uwagę na jego oznaczenie (skrót funkcji lub symbol matematyczny). Sama liczba wejść i wyjść bywa podobna w wielu blokach, dlatego o wyborze decyduje znak/etykieta funkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FBD (Function Block Diagram) to język graficzny PLC oparty na łączeniu bloków funkcji i operatorów. Każdy blok ma wejścia i wyjścia, a przepływ sygnałów pokazują połączenia. Stosuje się go do logiki, przetwarzania sygnałów i prostych obliczeń.
Najczęściej po oznaczeniu na bloku: skrót typu ADD lub symbol +. Blok ma zwykle dwa (lub więcej) wejść liczbowych i jedno wyjście, na którym pojawia się suma. Zawsze sprawdzaj etykietę/symbol, nie tylko kształt.
Wiele operatorów arytmetycznych ma podobną "bryłę": dwa wejścia i jedno wyjście. Bez odczytania symbolu (np. +, −, ×, ÷) lub nazwy funkcji łatwo pomylić działanie. O poprawnej interpretacji decyduje oznaczenie funkcji na bloku.
W wielu środowiskach spotkasz skróty: ADD (dodawanie), SUB (odejmowanie), MUL (mnożenie), DIV (dzielenie). Konkretne nazwy mogą się różnić zależnie od producenta, ale logika działania pozostaje taka sama.
Dodawanie wykorzystuje się np. do sumowania sygnału z korektą, dodania offsetu do pomiaru, łączenia składowych obliczeń w regulatorze lub tworzenia prostych algorytmów diagnostycznych. To jedna z najczęstszych operacji przy obróbce sygnałów liczbowych.
Pomyłka wynika zwykle z pobieżnego spojrzenia: zdający ocenia blok po liczbie wejść/wyjść, a nie po symbolu lub nazwie. Drugi częsty błąd to przenoszenie przyzwyczajeń z innego środowiska PLC, gdzie nazwy i ikony mogą wyglądać inaczej.
Sprawdź oznaczenie na bloku (ADD/+ vs MUL/×/*) i przeanalizuj przykład: podstaw dwie liczby (np. 2 i 3). Dodawanie daje 5, a mnożenie 6. W praktyce w PLC najpewniejsze jest odczytanie symbolu/nazwy funkcji w samym bloku.
Tak, w zależności od środowiska: czasem blok dodawania ma wejścia wielokrotne, a czasem dodaje się kaskadowo (wynik pierwszego dodawania jest wejściem kolejnego bloku). Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie zasady: na wyjściu pojawia się suma wejść.
Zwykle są to typy liczbowe: całkowite lub zmiennoprzecinkowe (np. wartości z czujników, parametry, nastawy). Ważna jest zgodność typów w danym środowisku PLC i ewentualne konwersje. Idea działania pozostaje taka sama: suma wartości wejściowych.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych bloków: operacje arytmetyczne, porównania, bramki logiczne, timery i liczniki. Rób krótkie zadania: "co robi ten blok?" oraz "jaki będzie wynik dla danych wejść?". To buduje nawyk czytania symboli i nazw funkcji.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Blok FBD odpowiedzialny za sumowanie realizuje operację dodawania: na wyjściu podaje wynik będący sumą wartości doprowadzonych na wejścia."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (opis języków PLC, w tym FBD oraz standardowych funkcji/operacji)
  • CODESYS Online Help (dokumentacja producenta): opis operatorów/elementów FBD dla działań arytmetycznych ADD/SUB/MUL/DIV, https://help.codesys.com/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do IEC 61131-3 (FBD – operatory arytmetyczne)
  • Dokumentacja pomocy używanego środowiska PLC (opis bloków ADD/SUB/MUL/DIV)
  • Zadania praktyczne: rozpoznawanie bloków i ich działania na przykładach programów PLC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego