W zadaniu podano dzienny koszt pracy urządzenia wiertniczego: 30 000 zł. Kluczowe jest jednak nie samo "15 dni", lecz to, co wynika z zestawienia planowanej i uzyskanej głębokości po 15 dniach wiercenia.
Krok 1: ustalenie odchylenia od planu w czasie.
Na podstawie zestawienia (plan vs wykonanie) ocenia się, czy po 15 dniach firma jest opóźniona czy wyprzedza plan. W tym przypadku zestawienie wskazuje opóźnienie, które odpowiada 5 dniom pracy (czyli aby osiągnąć planowaną głębokość dla 15. dnia, potrzebne byłyby jeszcze 5 dni przy obserwowanym postępie).
Krok 2: przeliczenie odchylenia czasu na pieniądze.
Jeśli opóźnienie wynosi 5 dni, to oznacza to 5 dodatkowych dób ponoszenia kosztu pracy wiertni. Koszt/strata liczona jest prosto:
5 dni × 30 000 zł/dzień = 150 000 zł
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "straciła 150 000 zł" – bo opóźnienie generuje dodatkowe koszty (przy założeniu, że koszt dzienny jest ponoszony niezależnie od tego, czy postęp jest zgodny z planem).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "straciła 60 000 zł" – taki wynik odpowiadałby opóźnieniu 2 dni (2 × 30 000), czyli błędnej interpretacji odchylenia z zestawienia albo pomyłce w przeliczeniu.
- "zaoszczędziła 60 000 zł" – tu pojawia się błąd znaku: oszczędność byłaby możliwa przy wyprzedzeniu planu (mniej dni pracy niż zakładano), a nie przy opóźnieniu.
- "zaoszczędziła 150 000 zł" – to również błąd znaku. 150 000 zł mogłoby oznaczać oszczędność tylko wtedy, gdyby firma była o 5 dni przed planem, czyli osiągnęła planowaną głębokość szybciej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy różnica plan–wykonanie oznacza opóźnienie czy wyprzedzenie. Dopiero potem licz koszty: (liczba dni odchylenia) × (koszt dzienny). Unikniesz w ten sposób najczęstszego błędu: pomylenia "straty" z "oszczędnością".
