KWALIFIKACJA SPC1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 9.
Elektronicznym przyrządem do bezdotykowego pomiaru temperatury na powierzchni magazynowanych surowców jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr służy do bezdotykowego pomiaru temperatury, najczęściej na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez powierzchnię obiektu. Higrometr i psychrometr mierzą wilgotność (psychrometr pośrednio), a refraktometr służy do oceny stężenia/załamania światła w roztworach.

Pełne wyjaśnienie:

Bezdotykowy pomiar temperatury powierzchni wykonuje się urządzeniem, które nie musi stykać się z badanym materiałem. Taką funkcję spełnia pirometr (często nazywany termometrem na podczerwień). Odczytuje on temperaturę na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez powierzchnię obiektu, dzięki czemu można szybko sprawdzić temperaturę surowców lub ich opakowań w magazynie bez naruszania higieny.

Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości:

  • Higrometr służy do pomiaru wilgotności powietrza (lub materiałów, zależnie od typu), a nie temperatury powierzchni w trybie bezdotykowym.
  • Psychrometr to odmiana przyrządu do wyznaczania wilgotności (z wykorzystaniem różnicy wskazań termometru suchego i mokrego). Choć używa termometrów, jego celem jest wilgotność, nie zdalny pomiar temperatury powierzchni obiektu.
  • Refraktometr mierzy współczynnik załamania światła i jest używany m.in. do oceny stężenia roztworów (np. zawartości cukru). Nie jest przyrządem do bezdotykowego pomiaru temperatury.

W praktyce produkcji cukierniczej pirometr bywa użyteczny do szybkiej kontroli temperatury powierzchni surowców i opakowań w magazynie oraz do wstępnej weryfikacji warunków chłodniczych. Trzeba jednak pamiętać, że jest to pomiar powierzchni i wynik może zależeć od emisyjności oraz od tego, co dokładnie "widzi" czujnik (np. folię, karton, metal, szron).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury, zwykle na podczerwień. W cukiernictwie może pomóc w szybkiej kontroli temperatury powierzchni surowców, opakowań lub elementów wyposażenia bez kontaktu, co wspiera higienę i ogranicza ryzyko zanieczyszczeń.
Miernik IR odczytuje promieniowanie cieplne emitowane przez powierzchnię obiektu i przelicza je na temperaturę. Wynik dotyczy głównie temperatury powierzchni, dlatego ważne jest prawidłowe celowanie, odległość oraz świadomość, że materiały mogą różnie "oddawać" promieniowanie.
Higrometr służy do pomiaru wilgotności, a nie temperatury. W magazynie jest przydatny do oceny warunków przechowywania (wilgotność powietrza), ale nie zastępuje pirometru ani termometru, gdy trzeba sprawdzić temperaturę surowca lub jego opakowania.
Psychrometr wykorzystuje dwa termometry (suchy i mokry), aby wyznaczyć wilgotność powietrza na podstawie różnicy wskazań. Pirometr natomiast mierzy temperaturę bezdotykowo. To różne cele pomiaru: wilgotność vs temperatura powierzchni.
Refraktometr to przyrząd do oceny współczynnika załamania światła, często używany do sprawdzania stężenia roztworów (np. zawartości cukru). W cukiernictwie przydaje się do kontroli syropów, nastawów lub polew, ale nie służy do bezdotykowego pomiaru temperatury.
Typowy pirometr mierzy przede wszystkim temperaturę powierzchni obiektu, a nie jego wnętrza. Jeśli trzeba znać temperaturę w środku produktu (np. masy lub nadzienia), zwykle stosuje się termometr kontaktowy z sondą, dobrany do zastosowania.
Częste błędy to: mierzenie zbyt daleko (zbyt duże pole pomiaru), celowanie w niewłaściwy materiał (folia, metal, szron), odczyt temperatury opakowania zamiast surowca oraz brak uwzględnienia, że wynik dotyczy powierzchni. Warto też unikać pomiaru przez przeszkody.
Termometr z sondą jest lepszy, gdy trzeba zmierzyć temperaturę wewnętrzną lub mieć pewność co do temperatury całej partii (np. masa w pojemniku, półprodukt w środku). Pirometr sprawdza się głównie w szybkim monitoringu powierzchni.
Zalety to szybkość, brak kontaktu z żywnością (lepsza higiena), możliwość pomiaru trudnodostępnych miejsc oraz mniejsze ryzyko przenoszenia zanieczyszczeń. Bezdotykowy pomiar jest szczególnie przydatny w magazynie i przy wstępnej kontroli warunków przechowywania.
Ucz się przez skojarzenie: pirometr = temperatura bezdotykowo, higrometr/psychrometr = wilgotność, refraktometr = stężenie roztworów. Ćwicz rozpoznawanie, "co mierzy" dane urządzenie i w jakiej sytuacji jest używane w magazynie oraz produkcji.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pirometr służy do bezdotykowego pomiaru temperatury, najczęściej na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez powierzchnię obiektu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pirometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Higrometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Higrometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Psychrometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pirometrów/termometrów IR stosowanych w gastronomii i przemyśle spożywczym
  • Podręczniki z technologii gastronomicznej i bezpieczeństwa żywności (rozdziały o monitorowaniu temperatur)
  • Materiały szkolne o aparaturze kontrolno-pomiarowej w przemyśle spożywczym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego