KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 27.
Elektrownie wiatrowe podczas pracy emitują hałas 100 dB. Na podstawie zamieszczonej tabeli określ poziom hałasu elektrowni znajdujących się na terenie osiedla domków jednorodzinnych.
Ilustracja przedstawia tabelę z dopuszczalnymi poziomami hałasu wyrażonymi w decybelach (dB) dla różnych terenów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość 100 dB jest porównywana z limitami z tabeli dla osiedla domków jednorodzinnych w dzień i w nocy.
Jeżeli 100 dB przekracza dopuszczalne poziomy dla obu pór, wniosek brzmi: poziom hałasu jest przekroczony zarówno w porze dnia, jak i nocy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie polega na porównaniu podanej wartości hałasu (100 dB) z wartościami dopuszczalnymi wskazanymi w tabeli dla terenu "osiedle domków jednorodzinnych". W praktyce ocena hałasu środowiskowego jest zwykle rozdzielana na porę dnia i porę nocy, ponieważ w nocy wymagania ochronne są zazwyczaj bardziej restrykcyjne.

Poprawna odpowiedź "Poziom przekroczony w porze dnia i nocy." wynika z tego, że po odczytaniu z tabeli dwóch progów (osobno dla dnia i dla nocy) należy sprawdzić, czy 100 dB jest większe od każdego z nich. Jeśli 100 dB przewyższa oba progi, oznacza to przekroczenie w obu porach.

Odpowiedzi mówiące o przekroczeniu tylko w dzień albo tylko w nocy są błędne wtedy, gdy 100 dB jest wyższe zarówno od limitu dziennego, jak i nocnego. Takie warianty odzwierciedlają typową pomyłkę: uczeń pamięta, że "noc ma niższy limit", ale nie wykonuje faktycznego porównania z dwoma wartościami z tabeli lub myli kategorię terenu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj dwa kroki: (1) wybierz poprawny wiersz/kolumnę tabeli dla terenu i pory, (2) porównaj liczbowo wynik z progiem. Nie opieraj się na intuicji, tylko na odczycie z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
100 dB to bardzo wysoki poziom dźwięku w skali logarytmicznej. W zadaniach środowiskowych nie ocenia się go "na ucho", tylko porównuje z limitami z tabel dla typu terenu oraz pory dnia i nocy. Dopiero takie porównanie daje wniosek o przekroczeniu.
Najpierw wybierz właściwy wiersz tabeli dla rodzaju terenu (np. zabudowa jednorodzinna). Następnie odczytaj osobno próg dla dnia i dla nocy. Na końcu sprawdź, czy mierzona wartość (tu: 100 dB) jest większa od progu dziennego i/lub nocnego.
Hałas w nocy jest zwykle bardziej uciążliwy (sen, odpoczynek), dlatego kryteria ochronne są często inne niż w dzień. W zadaniach egzaminacyjnych oznacza to konieczność dwóch porównań: z progiem dziennym oraz z progiem nocnym, a nie jednego uśrednionego.
Najczęstsze pomyłki to: wybranie złej kategorii terenu (np. mylenie jednorodzinnej z usługową), odczytanie progu z niewłaściwej kolumny (dzień vs noc) oraz wnioskowanie intuicyjne bez porównania liczbowego. Warto zawsze zaznaczyć w tabeli właściwy próg.
Nie zawsze. To zależy od konkretnych progów w tabeli i od wartości zmierzonej. Nocny limit bywa niższy, więc możliwe jest przekroczenie tylko w nocy. Dlatego w zadaniu należy niezależnie sprawdzić dwa warunki: przekroczenie dla dnia i przekroczenie dla nocy.
To opis rodzaju zagospodarowania terenu, który w ocenie hałasu wskazuje, jaką kategorię ochrony akustycznej zastosować. Na egzaminie kluczowe jest, aby dobrać z tabeli limity odpowiadające terenom mieszkaniowym jednorodzinnym, a nie np. przemysłowym lub śródmiejskim.
Obliczenia są potrzebne, gdy trzeba wyznaczyć np. poziom równoważny z kilku pomiarów albo skorygować wynik. Gdy zadanie podaje jedną wartość (np. 100 dB) i wymaga tylko "określ, czy przekroczono", zwykle wystarcza prawidłowy odczyt progów z tabeli i proste porównanie.
W akustyce istnieją różne wielkości i sposoby ważenia (np. uśrednianie w czasie, różne wskaźniki). Jeśli zadanie nie doprecyzowuje, o jaki wskaźnik chodzi, ocena opiera się na założeniu, że porównujemy tę samą wielkość, którą podaje tabela. Na egzaminie zwykle tak jest przyjęte.
W praktyce stosuje się m.in. rozwiązania techniczne (zmiany pracy urządzeń, modernizacje, ekrany), organizacyjne (ograniczenia czasowe) oraz planistyczne (odległości, strefy ochronne). Dobór działań zależy od źródła hałasu i od tego, czy przekroczenia dotyczą dnia, nocy czy obu pór.
Ćwicz zadania polegające na: identyfikacji rodzaju terenu, rozróżnieniu dnia i nocy oraz poprawnym porównaniu wartości z progiem. Pomaga też znajomość typowych pojęć (emisja, immisja, wskaźniki hałasu) i nawyk sprawdzania dwóch progów zamiast jednego wniosku.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • World Health Organization, "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018, rozdziały dot. hałasu środowiskowego (publikacja WHO).
  • ISO 1996-1:2016, "Acoustics — Description, measurement and assessment of environmental noise — Part 1: Basic quantities and assessment procedures".

Materiały:

  • Podstawy akustyki środowiskowej (skala dB, LAeq, pora dnia/nocy)
  • Materiały dydaktyczne o metodyce oceny hałasu środowiskowego
  • Wytyczne/poradniki dotyczące interpretacji wyników pomiarów hałasu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego