KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 11.
Jakie są główne źródła hałasu w środowisku miejskim, które powinny być uwzględnione podczas sporządzania bilansu hałasu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W środowisku miejskim bilans hałasu powinien obejmować przede wszystkim dominujące źródła antropogeniczne: transport drogowy, kolejowy i lotniczy oraz działalność przemysłową.
Parki, lasy i rzeki nie są typowymi głównymi emitorami hałasu w mieście, więc nie stanowią podstawowych pozycji w takim zestawieniu.

Pełne wyjaśnienie:

W bilansie hałasu (czyli w praktyce zestawieniu i ocenie kluczowych emitorów wpływających na klimat akustyczny miasta) uwzględnia się przede wszystkim źródła, które najczęściej dominują poziomem i zasięgiem oddziaływania. W obszarach zurbanizowanych są to głównie źródła związane z działalnością człowieka.

Dlaczego poprawna odpowiedź jest poprawna?

  • Ruch uliczny (transport drogowy) jest zwykle najpowszechniejszym i najbardziej rozproszonym źródłem hałasu w miastach: wysoki udział w ekspozycji mieszkańców, ciągłość w czasie (dzień/wieczór/noc) oraz liczne odcinki dróg.
  • Linie kolejowe generują hałas o specyficznym charakterze (przejazdy, hamowanie, praca infrastruktury), często istotny wzdłuż korytarzy transportowych.
  • Lotniska (transport lotniczy) mogą silnie oddziaływać na większy obszar, zwłaszcza w strefach podejścia i startu, mimo że źródło jest punktowe/obszarowe.
  • Przemysł (zakłady, instalacje) bywa lokalnie dominującym emiterem, szczególnie w pobliżu stref przemysłowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty zawierające parki i place zabaw są mylące: mogą być miejscem incydentalnych dźwięków, ale zwykle nie są "głównym źródłem" w ujęciu bilansowym miasta (mniejsza skala, mniejsza przewidywalność, mniejszy zasięg).
  • Odpowiedzi z lasami i rzekami opisują elementy środowiska przyrodniczego, które częściej stanowią tło akustyczne niż istotne źródła emisji hałasu w mieście.
  • Wariant łączący "lasy i rzeki" z lotniskami i koleją miesza kategorię tła naturalnego z realnymi emitorami, przez co nie wskazuje kompletu kluczowych źródeł (brakuje np. transportu drogowego i/lub przemysłu).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy hałasu w mieście, w pierwszej kolejności myśl o komunikacji (drogi, kolej, lotnictwo) oraz o działalności przemysłowej. Elementy przyrodnicze zwykle nie są klasyfikowane jako główne źródła emisji hałasu środowiskowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Główne źródła hałasu w mieście to te, które najczęściej decydują o poziomach dźwięku i narażeniu mieszkańców: przede wszystkim transport drogowy, kolejowy i lotniczy oraz emisje z obiektów przemysłowych. To one zwykle mają największy zasięg i powtarzalność.
Najczęściej kluczowy jest hałas drogowy, bo sieć ulic jest rozległa, ruch bywa ciągły i dotyczy wielu dzielnic. W pobliżu linii kolejowych, zakładów lub lotniska inne źródła mogą lokalnie dominować, ale w skali miasta drogi często mają największy udział.
Parki i place zabaw mogą generować dźwięki, ale zwykle są one okresowe i mają ograniczony zasięg. W bilansowym podejściu do hałasu miejskiego szuka się źródeł dominujących energetycznie i przestrzennie (transport, przemysł), a nie incydentalnych.
Najczęściej budynki mieszkalne traktuje się jako miejsca narażenia (odbiorniki), bo hałas dociera do nich z dróg, torów, lotniska czy zakładów. Same budynki mogą mieć źródła wewnętrzne (np. instalacje), ale w skali środowiska miejskiego dominują źródła zewnętrzne.
W praktyce wyróżnia się m.in. hałas komunikacyjny (drogowy, kolejowy, lotniczy) oraz hałas przemysłowy. Taki podział pomaga w doborze metod pomiaru, modelowania i działań ograniczających (np. organizacja ruchu, ekrany, ograniczenia emisji w zakładach).
Hałas kolejowy jest szczególnie ważny w pasach oddziaływania linii kolejowych, stacji i bocznic, gdzie przejazdy są częste, a poziomy mogą być wysokie. W analizie źródeł zwraca się uwagę na odcinki o dużym natężeniu ruchu i na porę nocną.
Lotnisko może oddziaływać na duży obszar, bo hałas dotyczy tras startu i podejścia, a pojedyncze zdarzenia (start/landing) bywają bardzo głośne. Dlatego w miastach położonych blisko lotniska transport lotniczy jest kluczową pozycją w analizie.
Tło przyrodnicze (np. las, rzeka) to zwykle dźwięki naturalne o mniejszej uciążliwości i innym charakterze niż emisje antropogeniczne. W bilansie miejskim koncentruje się na źródłach powodujących przekroczenia i długotrwałe narażenie, czyli głównie na transporcie i przemyśle.
Częsty błąd to wskazywanie miejsc, gdzie "słychać dźwięki" (place zabaw), zamiast źródeł dominujących (drogi, kolej, lotnictwo, przemysł). Drugi błąd to pomijanie źródeł o dużym zasięgu (np. lotniska) lub lokalnie silnych (zakłady).
Utrwal podział na hałas komunikacyjny (drogowy, kolejowy, lotniczy) i przemysłowy oraz naucz się, które źródła są typowo dominujące w miastach. Ćwicz rozpoznawanie "distraktorów" typu las/rzeka/park, które zwykle nie są głównymi emitorami w bilansie.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018, rozdziały dot. hałasu drogowego, kolejowego i lotniczego: https://www.who.int/publications/i/item/9789289053563 (dostęp: 2026-02-26)
  • Dyrektywa 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnosząca się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku (Environmental Noise Directive), definicje głównych źródeł: EUR-Lex https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2002/49/oj (dostęp: 2026-02-26)
  • Europejska Agencja Środowiska (EEA), tematyka: hałas transportowy jako główne źródło hałasu środowiskowego, strona tematyczna: https://www.eea.europa.eu/themes/human/noise (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały WHO dotyczące hałasu środowiskowego (wytyczne i interpretacja skutków)
  • Podręczniki/kompendia z akustyki środowiskowej i ochrony przed hałasem
  • Materiały edukacyjne instytucji środowiskowych dot. hałasu komunikacyjnego i przemysłowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego