Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 22.
Element ażurowej okiennicy oznaczony na rysunku strzałką to
Ilustracja przedstawia fragment drewnianej okiennicy, która jest częścią egzaminu zawodowego dla pracownika pomocniczego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zastrzał to ukośny element usztywniający skrzydło lub ramę okiennicy, łączący zwykle naroże z częścią przeciwległą. Na rysunkach rozpoznaje się go po diagonalnym przebiegu. Ślemię jest elementem poziomym ramy okna, a poprzeczka ma układ poprzeczny, nie ukośny.

Pełne wyjaśnienie:

Zastrzał to element drewnianej konstrukcji ramowej pracujący jako usztywnienie (stężenie) – najczęściej ma układ ukośny i ogranicza "wichrowanie" lub przekoszenie skrzydła/ramy. W ażurowej okiennicy pełni więc funkcję wzmacniającą: stabilizuje układ listew/ramy, aby całość nie traciła geometrii podczas użytkowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Ślemię w nazewnictwie stolarki odnosi się do elementu ramy okiennej (zwykle poziomego) – pojęcie to wiąże się bardziej z konstrukcją okna niż z ukośnym usztywnieniem okiennicy. Jeśli na rysunku wskazany jest element ukośny, nie będzie to ślemię.
  • Wspornik jest nazwą ogólną dla elementu podpierającego (np. konsoli), a nie typową nazwą ukośnego stężenia w ramie okiennicy. Uczniowie często wybierają tę odpowiedź, bo "wspiera" konstrukcję, ale w stolarstwie dla ukośnego usztywnienia stosuje się właściwe określenie: zastrzał.
  • Poprzeczka to element przebiegający poprzecznie (zwykle poziomo) w ramie lub wypełnieniu. Nawet jeśli poprawia sztywność, to nie jest elementem ukośnym, więc nie odpowiada typowemu wyglądowi i roli zastrzału.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz pojedynczy element biegnący po przekątnej w ramie, najpierw rozważ odpowiedzi związane z usztywnieniem ukośnym (zastrzał/stężenie), a dopiero potem elementy poziome lub podpierające.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zastrzał w konstrukcji drewnianej?
Zastrzał to ukośny element usztywniający (stężający) konstrukcję, np. ramę skrzydła, okiennicy lub inny układ ramowy. Jego zadaniem jest ograniczenie przekoszeń i utrzymanie geometrii, zwłaszcza gdy konstrukcja pracuje pod obciążeniem lub podczas użytkowania.
Jak rozpoznać zastrzał na rysunku technicznym okiennicy?
Najczęściej rozpoznasz go po tym, że biegnie po przekątnej w polu ramy – łączy naroże z przeciwległą częścią konstrukcji. W odróżnieniu od elementów poziomych (np. poprzeczek) ma wyraźnie ukośny przebieg i funkcję usztywniającą.
Dlaczego w okiennicy stosuje się elementy ukośne?
Element ukośny działa jak stężenie: przeciwdziała "złożeniu się" ramy w równoległobok, czyli typowemu przekoszeniu konstrukcji. Dzięki temu okiennica zachowuje wymiar, łatwiej się otwiera i zamyka, a połączenia (czopy, wkręty, klejenie) są mniej obciążone.
Czym różni się zastrzał od poprzeczki?
Zastrzał jest zwykle ukośny i jego główną rolą jest usztywnienie (stężenie) ramy. Poprzeczka natomiast przebiega poprzecznie (często poziomo) i dzieli pole ramy lub stanowi element łączący boki. Oba elementy mogą wzmacniać konstrukcję, ale mają inny układ i nazewnictwo.
Co oznacza ślemię i gdzie występuje w stolarce?
Ślemię to termin spotykany w nazewnictwie elementów okiennych (często odnoszony do poziomego elementu ramy). W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest rozróżnienie: ślemię wiąże się z konstrukcją okna, a zastrzał z ukośnym usztywnieniem ramy/szkieletu, np. w okiennicy.
Czy "wspornik" może być poprawną nazwą elementu w okiennicy?
"Wspornik" to określenie ogólne dla elementu podpierającego (np. konsoli), ale w typowym nazewnictwie ramowych wyrobów stolarskich ukośny element stężający nazywa się zastrzałem. Na egzaminie warto dopasować nazwę nie tylko do funkcji, ale i do typowego położenia elementu.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu elementów na rysunku?
Najczęstsze błędy to: zgadywanie po nazwie brzmiącej "znajomo", pomijanie kierunku elementu (ukośny vs poziomy), oraz przenoszenie terminów z innych wyrobów (np. z okna na okiennicę). Pomaga zasada: najpierw określ układ elementu, potem dobierz nazwę.
Jak ćwiczyć rozpoznawanie elementów okiennicy przed egzaminem?
Ćwicz na kilku rysunkach lub zdjęciach wyrobów: wskazuj element, nazywaj go i dopisz jego funkcję (np. "ukośny – usztywnia"). Dodatkowo wykonaj prosty szkic ramy i dorysuj zastrzał, a następnie opisz, jak zapobiega przekoszeniu – to utrwala pojęcie.
Kiedy zastrzał jest szczególnie potrzebny w konstrukcjach stolarskich?
Zastrzał jest szczególnie ważny w lekkich konstrukcjach ramowych narażonych na skręcanie i przekoszenia: skrzydłach, okiennicach, ramach z ażurowym wypełnieniem, furtkach. Im mniej pełnego wypełnienia (np. płyty), tym większa potrzeba dodatkowego stężenia.
Jak dobrać poprawną odpowiedź w pytaniach z rysunkiem i strzałką?
Najpierw opisz własnymi słowami wskazany element: czy jest ukośny, poziomy, pionowy, czy łączy naroża, czy dzieli pole ramy. Dopiero potem porównaj to z nazwami odpowiedzi. Ta metoda ogranicza zgadywanie i chroni przed wyborem "znajomo brzmiącej" opcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zastrzał to ukośny element usztywniający skrzydło lub ramę okiennicy, łączący zwykle naroże z częścią przeciwległą.

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "zastrzał" (definicja ogólna), https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwarka haseł) - dostęp 2026-02-18
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "ślemię" (definicja ogólna), https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwarka haseł) - dostęp 2026-02-18
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "poprzeczka" (definicja ogólna), https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwarka haseł) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw stolarki budowlanej (nazewnictwo elementów konstrukcyjnych)
  • Słowniki terminów budowlanych/stolarskich (definicje: zastrzał, ślemię, poprzeczka)
  • Ćwiczenia z czytania rysunku technicznego w stolarstwie (identyfikacja elementów na rysunku)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego