KWALIFIKACJA TDR1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 10.
Elementy układu zasilania silników z zapłonem samoczynnym to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ zasilania silnika z zapłonem samoczynnym (Diesla) obejmuje elementy doprowadzające paliwo i realizujące wtrysk: zbiornik, pompę paliwa, element wytwarzający ciśnienie do wtrysku (pompa wtryskowa) oraz wtryskiwacz. Odpowiedzi z gaźnikiem lub kolektorem dolotowym mieszają elementy innych układów albo toru powietrza.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku z zapłonem samoczynnym (ZS) paliwo musi zostać doprowadzone do układu, następnie sprężone do odpowiedniego ciśnienia i na końcu rozpylone w komorze spalania we właściwym momencie. Dlatego do typowych elementów układu zasilania/wtryskowego zalicza się:

  • zbiornik paliwa – magazynuje paliwo, umożliwia jego bezpieczne przechowywanie i pobór,
  • pompę paliwa – transportuje paliwo (zależnie od rozwiązania: wstępnie lub zasilająco),
  • pompę wtryskową (ogólnie: element wytwarzający ciśnienie do wtrysku) – przygotowuje paliwo do wtrysku pod wymaganym ciśnieniem,
  • wtryskiwacz paliwa – dawkuje i rozpyla paliwo do cylindra/komory spalania.

Odpowiedź zawierająca kolektor dolotowy jest błędna, bo kolektor należy do układu dolotowego powietrza, a nie do toru paliwowego. Może mieć wpływ na napełnianie cylindrów, ale nie jest elementem zasilania paliwem.

Odpowiedzi z gaźnikiem są nieprawidłowe, ponieważ gaźnik jest charakterystyczny dla klasycznych układów zasilania silników z zapłonem iskrowym (mieszanie paliwa z powietrzem przed kolektorem). W dieslu przygotowanie mieszanki odbywa się inaczej: powietrze jest sprężane, a paliwo jest wtryskiwane (stąd wtryskiwacze i elementy wytwarzające ciśnienie wtrysku).

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: Diesel = wtrysk paliwa, więc szukaj zestawu, który zawiera zbiornik i elementy pompująco-wtryskowe, a odrzucaj odpowiedzi z gaźnikiem oraz elementami typowo "powietrznymi" (dolot/wydech).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Typowo są to elementy toru paliwowego i wtrysku: zbiornik paliwa, element(y) podające paliwo (np. pompa paliwa), element wytwarzający ciśnienie do wtrysku (np. pompa wtryskowa) oraz wtryskiwacze. Dokładna budowa zależy od typu układu (np. klasyczny, Common Rail).
Gaźnik służy do wytwarzania mieszanki paliwowo-powietrznej przed silnikiem i występował głównie w silnikach z zapłonem iskrowym. W silniku ZS paliwo jest wtryskiwane do sprężonego powietrza, dlatego stosuje się wtryskiwacze i elementy budujące ciśnienie wtrysku, a nie gaźnik.
Układ paliwowy prowadzi paliwo (zbiornik, filtr, pompy, przewody, element wtrysku). Układ dolotowy prowadzi powietrze (filtr powietrza, przewody dolotowe, kolektor dolotowy, ewentualnie turbosprężarka). Kolektor dolotowy nie należy do układu zasilania paliwem.
Jej zadaniem jest przygotowanie paliwa do wtrysku: w zależności od rozwiązania może wytwarzać wysokie ciśnienie i/lub rozdzielać dawki do poszczególnych cylindrów. W nowocześniejszych układach rolę wytwarzania ciśnienia pełni często pompa wysokiego ciśnienia współpracująca z listwą.
Wtryskiwacz dawkuje paliwo i rozpyla je w odpowiednim momencie pracy silnika. Dzięki temu paliwo może szybko wymieszać się z gorącym, sprężonym powietrzem. Usterki wtryskiwaczy często objawiają się dymieniem, nierówną pracą i wzrostem zużycia paliwa.
Nie w rozumieniu układu zasilania paliwem. Kolektor dolotowy jest elementem układu dolotowego powietrza – rozdziela powietrze do cylindrów. Może wpływać na napełnianie cylindra, ale nie transportuje paliwa ani nie realizuje wtrysku, więc nie jest typowym elementem układu paliwowego.
Najczęstszy błąd to przenoszenie pojęć z silników ZI: wybieranie odpowiedzi z gaźnikiem lub elementami dolotu. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że w dieslu kluczowe są elementy wtrysku (pompa/element ciśnienia i wtryskiwacze), a nie mieszanie paliwa w dolocie.
Zapowietrzenie może wystąpić po wymianie filtra paliwa, przy nieszczelnościach przewodów lub po jeździe z bardzo niskim poziomem paliwa. Powietrze w przewodach utrudnia zbudowanie ciśnienia i wtrysk, co może powodować problem z rozruchem lub gaśnięcie silnika.
Najbardziej wrażliwe są wtryskiwacze oraz elementy pracujące pod wysokim ciśnieniem (np. pompa wtryskowa/pompa wysokiego ciśnienia). Zanieczyszczenia i woda w paliwie przyspieszają zużycie i mogą prowadzić do zatarcia lub nieprawidłowego rozpylania. Dlatego ważny jest sprawny filtr paliwa.
Ucz się blokami funkcjonalnymi: magazynowanie (zbiornik), filtracja (filtr), podawanie (pompa paliwa), ciśnienie/wtrysk (pompa/układ wysokiego ciśnienia i wtryskiwacze). Trenuj też odrzucanie elementów obcych dla diesla, np. gaźnika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedzi z gaźnikiem lub kolektorem dolotowym mieszają elementy innych układów albo toru powietrza.

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH: "Diesel-Engine Management" (książka/opracowanie techniczne), rozdziały opisujące elementy układu wtryskowego (pompa, wtryskiwacze).
  • Robert Bosch GmbH: "Bosch Automotive Handbook" (opracowanie), sekcje dotyczące silników wysokoprężnych i układów wtryskowych.

Materiały:

  • Podręczniki z budowy pojazdów samochodowych (dział: silniki ZS i układy wtryskowe)
  • Materiały szkoleniowe producentów układów wtryskowych (opis działania i elementów)
  • Schematy poglądowe układów zasilania diesla (klasyczny oraz Common Rail) do porównania nazewnictwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego