KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 31.
Elementy zespołu haka przedstawionego na rysunku montowane są w kolejności:
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek zespołu haka, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechanika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa kolejność wynika z logiki montażu "warstwowego" na trzpieniu haka: najpierw elementy tworzące oparcie (łożysko na belce oraz hak przechodzący przez belkę), potem nakrętka dociskająca do łożyska, następnie płytka zabezpieczająca i na końcu śruba blokująca. Zabezpieczenia nie mogą być założone przed nakrętką.

Pełne wyjaśnienie:

W zespole haka dźwigowego elementy są montowane w kolejności wynikającej z funkcji oraz z tego, które części stanowią bazę, a które są ustalające i zabezpieczające. Na rysunku widać, że hak (6) ma gwintowany trzpień przechodzący przez belkę nośną (5), a na nim osadzane są kolejne elementy.

Dlaczego poprawna jest sekwencja 4,5,6,3,1,2?

  • (4) łożysko wzdłużne kulkowe musi mieć podparcie na belce nośnej, dlatego jest osadzane względem belki jako element przenoszący nacisk osiowy i umożliwiający obrót.
  • (5) belka nośna stanowi element konstrukcyjny, na którym opiera się łożysko i przez który przechodzi trzpień haka.
  • (6) hak jest elementem bazowym węzła (jego trzpień tworzy "oś" montażu), więc musi znaleźć się w zespole zanim będzie można dokręcać nakrętkę i zakładać zabezpieczenia.
  • (3) nakrętka jest wkręcana na trzpień haka i dociska pakiet do łożyska; bez łożyska i belki nie miałaby prawidłowego oparcia.
  • (1) płytka zabezpieczająca jest nakładana na nakrętkę, aby uniemożliwić jej samoczynne odkręcanie.
  • (2) śruba blokująca przechodzi przez płytkę i nakrętkę, więc konstrukcyjnie może być założona dopiero po nich i pełni rolę ostatecznej blokady.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich zaczyna od elementów, które nie mogą być zamontowane w tej kolejności: próba umieszczenia zabezpieczenia (1) lub śruby (2) przed nakrętką (3) jest nielogiczna, bo śruba blokuje nakrętkę przez płytkę. Podobnie, pominięcie łożyska (4) przed dokręceniem nakrętki oznacza brak właściwego oparcia i brak zapewnienia obrotu haka pod obciążeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw identyfikuj elementy bazowe (korpus/belka/oś/trzpień), potem elementy ustalające (łożyska, podkładki), następnie elementy dociskowe (nakrętki), a na końcu zabezpieczenia (płytki, śruby blokujące).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Patrz na zależności funkcjonalne: elementy bazowe (korpus, belka, trzpień) są pierwsze, potem elementy ustalające (np. łożyska), następnie docisk (nakrętka), a na końcu zabezpieczenia przed odkręceniem (płytka, śruba blokująca). Numer pozycji nie oznacza kolejności.
Nakrętka dociska pakiet elementów i musi opierać się o część, która przenosi nacisk osiowy. Łożysko wzdłużne zapewnia jednocześnie podparcie i możliwość obrotu haka pod obciążeniem, ograniczając skręcanie liny. Bez niego docisk byłby nieprawidłowy.
Elementem bazowym jest hak z gwintowanym trzpieniem, ponieważ na jego trzpieniu "buduje się" cały węzeł: przechodzi przez belkę i na nim osadza się łożysko, dokręca nakrętkę oraz montuje zabezpieczenia. Bez niego nie da się ustalić osi montażu.
Nakrętka ustala i dociska elementy na trzpieniu haka, przenosząc obciążenia osiowe na łożysko i belkę. Umożliwia też regulację luzu/ściśnięcia węzła. Dopiero po jej dokręceniu można zastosować zabezpieczenie, aby nie odkręcała się w pracy.
Płytka zabezpieczająca zakrywa/obejmuje nakrętkę i tworzy miejsce dla śruby blokującej. Jej funkcją jest uniemożliwienie obrotu nakrętki. Konstrukcyjnie nie ma sensu montować jej wcześniej, bo nie ma jeszcze elementu, który ma zabezpieczać.
Śrubę blokującą montuje się na końcu, po dokręceniu nakrętki i założeniu płytki zabezpieczającej. Śruba przechodzi przez płytkę i nakrętkę, więc wcześniejszy montaż jest niemożliwy. To finalne zabezpieczenie przed samoodkręceniem.
Nie. Demontaż wykonuje się w kolejności odwrotnej do montażu: najpierw usuwa się blokady i zabezpieczenia (np. śrubę i płytkę), dopiero potem odkręca nakrętkę, a na końcu zdejmuje elementy ustalające (łożysko) i rozłącza elementy bazowe. To typowa zasada serwisowa.
Najczęstsze błędy to: kierowanie się numeracją pozycji zamiast funkcją, mylenie montażu z demontażem, oraz wybór odpowiedzi, w której zabezpieczenia występują przed nakrętką. Często też pomija się rolę łożyska jako elementu, o który nakrętka musi się oprzeć.
Łożysko wzdłużne znajduje się między belką nośną a nakrętką na trzpieniu haka. Opiera się na belce i przenosi nacisk osiowy od nakrętki, a jednocześnie umożliwia obrót haka. Na rysunku zwykle jest pokazane jako element toczny w przekroju.
Ćwicz czytanie rysunków złożeniowych: rozpoznawanie osi, trzpieni, łożysk, nakrętek i zabezpieczeń. Stosuj regułę: baza → ustalenie (łożyska/podkładki) → docisk (nakrętka) → zabezpieczenie (płytka/śruba). Rozwiązuj zadania z różnymi węzłami połączeń.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Zabezpieczenia nie mogą być założone przed nakrętką."

Źródła:

  • Materiał egzaminacyjny: rysunek złożeniowy "zespół haka dźwigowego" z ponumerowanymi elementami (6 hak, 5 belka, 4 łożysko, 3 nakrętka, 1 płytka, 2 śruba) – opis ilustracji w danych zadania

Materiały:

  • Podręczniki do rysunku technicznego maszynowego (złożenia, przekroje, numery pozycji)
  • Materiały dydaktyczne z montażu maszyn: połączenia gwintowe i ich zabezpieczenia
  • Karty katalogowe/opracowania producentów łożysk (podstawy: łożyska wzdłużne, zasady montażu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego