KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 15.
Energię elektryczną w obwodzie prądu stałego oblicza się według wzoru:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Energię w obwodzie prądu stałego wyznacza się z zależności E = P·t. Ponieważ moc elektryczna w DC wynosi P = U·I, to po podstawieniu otrzymujemy E = U·I·t. Pozostałe wzory pomijają czas lub mieszają wielkości (np. R zamiast I).

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie prądu stałego energia elektryczna (czyli praca wykonana przez prąd) jest równa mocy pobieranej przez odbiornik pomnożonej przez czas:

E = P · t

Dla prądu stałego (i w typowym ujęciu szkolnym) moc wyraża się iloczynem napięcia i natężenia:

P = U · I

Po połączeniu obu zależności dostajemy wzór na energię:

E = U · I · t

To jest jedyna odpowiedź, która uwzględnia, że energia zależy nie tylko od parametrów obwodu (U i I), ale też od tego, jak długo odbiornik pracuje.

  • E = U · R – jest niepoprawne, bo opór R sam w sobie nie daje informacji o mocy ani energii bez dodatkowych zależności i wielkości. Jednostki też się nie zgadzają.
  • E = U · I – to wzór na moc, nie na energię. Brakuje czynnika czasu t, więc wynik nie opisuje "ile energii" zużyto.
  • E = U · R · t – również niepoprawne: opór nie zastępuje natężenia wprost. Gdy chcemy używać R, trzeba najpierw wyrazić moc poprawnie (np. poprzez I i R lub U i R), a dopiero potem pomnożyć przez czas.

Wskazówka egzaminacyjna: sprawdzaj jednostki. Jeśli U jest w woltach, I w amperach, a t w sekundach, to U·I daje waty (W), a W·s daje dżule (J) – czyli energię. To szybki sposób na wyłapanie odpowiedzi bez czasu lub z niepasującymi wielkościami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza on energię (pracę) zużytą przez odbiornik w czasie t, gdy napięcie U i natężenie I są stałe. Najpierw liczysz moc P = U·I, a potem energię E = P·t, czyli finalnie E = U·I·t.
Bo energia opisuje całkowite zużycie w pewnym okresie, a nie "chwilową intensywność" poboru. Dwa odbiorniki mogą mieć tę samą moc, ale jeśli jeden pracuje 10 s, a drugi 100 s, zużyją różne ilości energii. Czas jest więc niezbędnym czynnikiem.
Moc mówi, jak szybko energia jest pobierana lub zamieniana (w W). Energia mówi, ile łącznie jej zużyto (w J lub Wh). W praktyce: P = U·I, a E = P·t. Brak czasu w wzorze zwykle oznacza, że liczysz moc, nie energię.
Jeśli U jest w woltach (V), I w amperach (A), a t w sekundach (s), to U·I daje waty (W), a W·s daje dżule (J). Czyli poprawną jednostką energii w układzie SI jest J. Często spotyka się też Wh po przeliczeniu czasu.
W prostej postaci zakłada, że U i I są stałe w czasie. Gdy wartości się zmieniają, energia wynika z sumowania/całkowania mocy w czasie (E jako "pole pod wykresem" P(t)). Na egzaminach szkolnych zwykle przyjmuje się wartości stałe.
Bo U·I to moc (W), a pytanie dotyczy energii. Żeby otrzymać energię, trzeba uwzględnić czas pracy odbiornika: E = P·t. Bez czynnika t wynik nie opisuje "ile energii zużyto", tylko "jaką moc pobiera" w danej chwili.
Tak, ale pośrednio: najpierw trzeba zapisać moc w poprawnej postaci z R (np. zależności mocy od U i R albo od I i R), a dopiero potem pomnożyć przez czas t. Samo U·R lub U·R·t nie jest standardowym i poprawnym wzorem na energię.
Pomaga oszacować, ile energii zużywają odbiorniki zasilane z akumulatora (np. ogrzewanie szyby, dmuchawa, światła) podczas postoju. Znając napięcie instalacji i prąd odbiornika oraz czas pracy, można ocenić obciążenie akumulatora i ryzyko rozładowania.
Najczęściej myli się energię z mocą (pomija się czas t), wybiera się wzór "na pamięć" bez sprawdzenia jednostek albo miesza się wielkości z prawa Ohma (R) wprost do wzoru na energię. Dobrym nawykiem jest szybka kontrola jednostek: czy wynik wychodzi w J.
Sprawdź jednostki: energia w SI to J. Jeśli Twoja odpowiedź daje W (czyli V·A), to masz moc, nie energię. Żeby dostać J, musisz jeszcze pomnożyć przez sekundy (s). Ta kontrola jednostek działa jako szybki test poprawności bez długich obliczeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Energię w obwodzie prądu stałego wyznacza się z zależności E = P·t."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Moc elektryczna" – zależność P = U·I oraz interpretacja mocy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_elektryczna - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Energia" – związek energii z pracą i jednostki (J), https://pl.wikipedia.org/wiki/Energia - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy: "Power in electric circuits" – omówienie P = V·I i energii jako P·t, https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/power-in-electric-circuits - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały z fizyki/elektrotechniki: dział o mocy i energii w obwodach prądu stałego
  • Zadania rachunkowe z jednostkami (W, J, Wh) i przeliczaniem czasu
  • Podstawy elektrotechniki samochodowej: pobór prądu odbiorników i bilans energetyczny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego